Khoản hoàn tiền bắt nguồn từ một đợt rà soát rộng hơn
Khấu trừ chuyến xe là phần doanh thu bị nền tảng giữ lại từ khoản hành khách thanh toán, gồm các loại phí áp dụng cho từng chuyến; việc kiểm tra mức khấu trừ vì thế cần xét cả giới hạn hệ thống lẫn số tiền tài xế thực nhận. Ngày 5/11, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia công bố kết quả rà soát chính sách giá cước, phí, chiết khấu và khoản khấu trừ của Grab sau khi tiếp nhận phản ánh từ tài xế. Động thái này không chỉ là xử lý một khoản sai lệch: nó đặt cách nền tảng tính phí dưới sự giám sát của cơ quan chức năng. Từ cuối tháng 8 đến giữa tháng 9/2026, tài xế phản ánh rằng giá một số chuyến thấp hoặc giảm, trong khi chi phí đầu vào và các khoản bị trừ vẫn ảnh hưởng đến thu nhập thực tế. Vì vậy, khoản bồi hoàn cần được nhìn như kết quả của rà soát chính sách, không phải một cam kết tự thân chứng minh vấn đề đã được giải quyết.
Trong quá trình kiểm tra, Grab ghi nhận khoảng 0,13% số chuyến từ năm 2024 đến nay có mức khấu trừ vượt 35% doanh thu chia sẻ với đối tác tài xế. Theo giải trình của doanh nghiệp, biến động cung – cầu ở một số thời điểm hoặc lỗi thuật toán có thể khiến mức phí vượt ngưỡng hệ thống thiết lập. Tỷ lệ chuyến thuộc diện này nhỏ, nhưng con số đó không làm nhẹ đi câu hỏi cốt lõi: vì sao cơ chế kiểm soát không chặn được khoản trừ vượt giới hạn trước khi tiền về ví tài xế?
Bồi hoàn là cần thiết, nhưng phải đến đúng người
Grab dự kiến bồi hoàn gần 3,9 tỷ đồng cho các tài xế bị ảnh hưởng, bắt đầu từ ngày 5/11/2026. Với người còn hoạt động trên nền tảng, tiền được tự động cộng vào ví. Người đã ngừng hợp tác vĩnh viễn sẽ được thông báo qua SMS và email, đồng thời cần cung cấp tài khoản ngân hàng chính chủ trước ngày 30/11 để nhận tiền. Cách xử lý này có tính thực tế, nhưng trách nhiệm không nên dừng ở việc công bố tổng số tiền: tài xế cần biết chuyến nào thuộc diện hoàn, cách tính ra sao và phải làm gì nếu khoản nhận được không khớp.
Grab cũng đề xuất giảm mức phí sử dụng ứng dụng tối đa từ 28,76% xuống 25% với GrabBike và từ 28,28% xuống 25% với GrabCar, cùng giới hạn tổng phí nền tảng và phí sử dụng ứng dụng Grab được hưởng ở mức tối đa 32% tổng khoản hành khách thanh toán, chưa gồm thuế và phí thu hộ. Theo phương án điều chỉnh, sau khi trừ phí và thuế, tài xế GrabBike nhận từ 60,59% đến 85,59%, còn GrabCar nhận từ 59,68% đến 84,31%; mức thực nhận thấp nhất trước điều chỉnh là 52%. Đây là thay đổi có ý nghĩa với thu nhập tài xế, nhưng tỷ lệ trong phương án chỉ đáng tin khi được thể hiện rõ trên từng chuyến.
Minh bạch trên ứng dụng mới là phép thử lâu dài
Từ ngày 10/11, Grab dự kiến nâng cấp ứng dụng Grab Driver để hiển thị rõ hơn doanh thu, thuế, phí và các khoản khấu trừ theo từng chuyến; nền tảng cũng sẽ bổ sung kênh liên hệ và biểu mẫu tra soát để tài xế đối chiếu, yêu cầu giải thích số tiền thực nhận. Đây là phần đáng chú ý nhất trong các giải pháp bảo vệ tài xế: khoản bồi hoàn xử lý những chuyến đã xảy ra, còn thông tin dễ kiểm tra giúp tài xế phát hiện sai lệch về sau. Tuy nhiên, minh bạch chỉ có giá trị nếu dữ liệu đầy đủ, dễ hiểu và khiếu nại được xử lý có hồi đáp.
Với hành khách, phí Grab trên một số chuyến ngắn cũng được điều chỉnh giảm. Riêng GrabCar, phí nền tảng chuyến từ 0 đến 3 km giảm từ 5.000 đồng xuống 3.000 đồng; chuyến trên 3 đến 4 km giảm còn 4.000 đồng. Grab còn dự kiến ưu đãi giảm 10% tổng giá cước cho chuyến từ 10 km trở lên trong thời gian và theo điều kiện chương trình được công bố. Cơ quan chức năng cho biết sẽ tiếp tục yêu cầu Grab báo cáo định kỳ, theo dõi chính sách giá, phí, tỷ lệ doanh thu tài xế nhận và việc cung cấp thông tin cho khách hàng; nếu phát hiện dấu hiệu vi phạm, cơ quan sẽ xem xét xử lý theo quy định. Kết luận cần rõ ràng: gần 3,9 tỷ đồng là khoản sửa sai cần thiết, nhưng niềm tin chỉ được củng cố khi giới hạn khấu trừ được tuân thủ và từng khoản tiền có thể kiểm chứng.
