Khám định kỳ chỉ có ý nghĩa khi không bỏ sót học sinh
Khám sức khỏe học sinh là hoạt động kiểm tra, sàng lọc định kỳ nhằm phát hiện sớm vấn đề thể chất và tinh thần, để các em được tư vấn, điều trị hoặc theo dõi kịp thời. Tại TP.HCM, chính sách khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho học sinh cư trú hoặc tạm trú được triển khai từ năm học 2026–2027, với kinh phí từ ngân sách nhà nước.
Tiến độ nhìn chung khả quan nhưng chưa thể xem là hoàn tất: 2.727 trong 2.841 cơ sở giáo dục đã tổ chức khám, đạt 95,9%; số học sinh được khám là 2.230.766 trên tổng số 2.288.455, tương đương 97,48%. Dù vậy, hơn 57.600 em vẫn chưa được khám, chủ yếu vì vắng mặt, nghỉ học hoặc các lý do khác vào ngày trường tổ chức. Khoảng trống này không chỉ là con số còn thiếu trong báo cáo. Một lượt khám bị bỏ lỡ cũng đồng nghĩa nguy cơ sức khỏe chưa được nhận diện đúng lúc.
Khám bù cần thuận tiện, không đẩy gánh nặng cho gia đình
Kế hoạch của thành phố đặt mục tiêu hoàn thành đợt cao điểm khám miễn phí trước ngày 30-10. Khi thời hạn đã đến, ưu tiên nên là đưa những học sinh vắng mặt trở lại quy trình, thay vì chỉ tổng kết tỷ lệ đã đạt. Ngành giáo dục yêu cầu trường rà soát danh sách theo từng lớp, ghi rõ lý do chưa khám và nơi cư trú; giáo viên chủ nhiệm cần báo trực tiếp cho phụ huynh qua sổ liên lạc điện tử, nhóm lớp hoặc điện thoại, bảo đảm các gia đình liên quan nhận được thông tin.
Với trường còn nhiều em chưa được khám, ngành giáo dục đề nghị chủ động liên hệ cơ sở y tế đã phối hợp để tổ chức khám bổ sung tại trường, giảm thời gian đi lại cho gia đình. Đây là hướng xử lý hợp lý: chính sách miễn phí chỉ thực sự tiếp cận được trẻ khi phụ huynh biết phải làm gì và địa điểm khám không trở thành rào cản. Trẻ khuyết tật và học sinh có hoàn cảnh khó khăn cũng cần được hỗ trợ cụ thể, không chỉ được ghi tên trong danh sách.
Nghi Xuân cho thấy giá trị của khám sớm và phối hợp tại chỗ
Trong những ngày đầu năm học 2026–2027, Trạm Y tế xã Nghi Xuân phối hợp với các trường tổ chức khám tổng quát cho 7.933 học sinh ở bậc mầm non, tiểu học, THCS, THPT và trung tâm dạy nghề. Đây là một hoạt động cụ thể ở cấp xã, khác với chiến dịch của TP.HCM: số liệu Nghi Xuân phản ánh lượt khám tại địa bàn trong những ngày đầu năm học, còn con số của TP.HCM là tiến độ toàn thành phố trong chương trình khám miễn phí, với mốc cao điểm trước ngày 30-10.
Nội dung sàng lọc được điều chỉnh theo lứa tuổi: trẻ mầm non được đánh giá tăng trưởng, dinh dưỡng và các mốc phát triển; học sinh lớn được kiểm tra thị lực, răng hàm mặt, cơ xương khớp, tư thế ngồi và một số vấn đề tâm lý học đường. Sau khám, 2.499 em được tư vấn, 879 em được đề nghị khám chuyên khoa và 2 em được chuyển đến cơ sở khám chữa bệnh. Những kết quả này nhấn mạnh rằng khám sức khỏe học đường không nên dừng ở khâu đo, kiểm tra; giá trị nằm ở bước theo dõi và kết nối điều trị.
Lấp khoảng trống bằng trách nhiệm liên tục
Trường học có thể rà soát và thông báo, nhưng để học sinh thực sự được khám, hệ thống y tế cũng phải tiếp nhận thuận lợi. Ngành y tế TP.HCM yêu cầu bệnh viện công, trung tâm y tế khu vực và trạm y tế tiếp nhận trẻ đủ điều kiện chưa được khám tại trường; không từ chối vì khác địa giới hành chính. Nếu trạm y tế không đủ điều kiện thực hiện toàn bộ nội dung, đơn vị cần hướng dẫn và kết nối trẻ đến cơ sở phù hợp.
Đây là khâu quyết định để hơn 57.600 trường hợp không bị bỏ lại sau đợt khám tập trung. Phụ huynh nên phản hồi thông báo của giáo viên và hỏi rõ nơi khám bổ sung; nhà trường cần theo dõi đến khi học sinh hoàn tất, thay vì chỉ gửi danh sách. Nghi Xuân cho thấy khám đầu năm có thể giúp phát hiện và chuyển tuyến ngay, còn TP.HCM cần biến mục tiêu bao phủ thành một quy trình khám bù dễ tiếp cận. Một chương trình sức khỏe học đường chỉ trọn vẹn khi mọi học sinh thuộc diện thụ hưởng đều được khám và được hướng dẫn sau đó.
