Chứng nhận mở cửa, không phải vạch đích
Boeing 737 MAX 10 là biến thể dài nhất và có sức chở lớn nhất trong gia đình máy bay thân hẹp 737 MAX, được thiết kế cho các hãng cần thêm ghế trên những đường bay ngắn và trung bình. Ngày 20/10/2026, Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) cấp chứng nhận loại sửa đổi cho mẫu máy bay này, mở đường cho Boeing bắt đầu bàn giao trong những tháng tới.
Ý nghĩa của chứng nhận Boeing 737 MAX 10 không nằm ở một con dấu đơn thuần: FAA đã xác nhận thiết kế đáp ứng các yêu cầu và tiêu chuẩn an toàn áp dụng sau quá trình đánh giá, thử nghiệm trên không lẫn dưới mặt đất. Nhưng FAA chứng nhận máy bay không đồng nghĩa khách hàng có thể nhận máy bay ngay. Boeing còn phải hoàn tất công việc sản xuất, nghiệm thu và chuẩn bị khai thác riêng với từng hãng. Vì vậy, đây là bước ngoặt lớn cho chương trình, chứ chưa phải hồi kết của hành trình đến tay khách hàng.
Nhiều năm trì hoãn khiến sự thận trọng trở thành điều bắt buộc
Được giới thiệu năm 2017 và từng dự kiến khai thác từ năm 2020, MAX 10 trễ hẹn bởi đại dịch, vấn đề kiểm soát chất lượng, sự cố kỹ thuật và quy trình giám sát chặt hơn. Bối cảnh an toàn giải thích vì sao việc phê duyệt không thể chỉ chạy theo lịch: hai tai nạn liên quan đến 737 MAX 8 trong năm 2018 và 2019 khiến 346 người thiệt mạng, làm thay đổi sâu sắc cách FAA giám sát Boeing.
Một vấn đề ở hệ thống chống đóng băng động cơ được phát hiện năm 2023 tiếp tục kéo dài tiến độ chứng nhận MAX 10 và MAX 7. Đến nay, FAA đã xem xét hơn 2.000 giờ bay thử nghiệm cùng 1.000 giờ thử nghiệm dưới mặt đất. Con số ấy cho thấy đây không phải thủ tục hình thức. Sau những sai sót nghiêm trọng của dòng MAX, sự chậm trễ gây tổn thất cho Boeing và các hãng bay, nhưng sự kiểm tra kỹ lưỡng vẫn là cái giá cần thiết để khôi phục niềm tin.
Khách hàng có thể chờ thêm trước khi nhận máy bay
Boeing 737-10 có sức chứa tối đa khoảng 230 hành khách trong cấu hình một hạng ghế, so với tối đa 195 ghế ở MAX 9 và khoảng 160 ghế ở MAX 7. Sức chở lớn có thể giúp hãng hàng không tăng số ghế mỗi chuyến và tối ưu khai thác tại sân bay đông đúc. Với hành khách, tác động trước mắt không phải một thay đổi tức thì trên lịch bay: khi máy bay mới chưa đến, các hãng tiếp tục dùng đội bay hiện có hoặc tìm phương án thay thế, có nguy cơ phát sinh thêm chi phí nhiên liệu và bảo dưỡng.
Nhu cầu chờ đợi là đáng kể: hơn 30 khách hàng đã đặt tổng cộng 1.555 chiếc 737-10, tương đương hơn 30% đơn đặt hàng hiện tại của dòng 737 MAX. Boeing dự kiến các phê duyệt tiếp theo từ cơ quan hàng không Canada và Liên minh châu Âu hoàn tất trong khoảng vài tháng; chiếc đầu tiên có thể được bàn giao cho WestJet vào đầu năm 2027. Mốc này còn phụ thuộc vào các bước sản xuất, nghiệm thu và chuẩn bị khai thác, nên không nên xem chứng nhận FAA là lời hứa giao hàng tức thì.
Bước tiến quan trọng, niềm tin vẫn phải được chứng minh
Việc MAX 10 được phê duyệt giúp hoàn thiện các bước phê chuẩn tương ứng của FAA cho những biến thể chính trong gia đình 737 MAX và tạo cơ hội để Boeing đáp ứng lượng đơn hàng đã tích lũy. Với hãng sản xuất, đây là điều kiện cần để củng cố vị thế trong phân khúc máy bay thân hẹp; với các hãng bay, đây là tín hiệu đáng khích lệ sau nhiều năm chờ đợi. Tuy nhiên, số đơn hàng lớn cũng làm tăng áp lực: Boeing cần biến phê duyệt thành máy bay được sản xuất, nghiệm thu và đưa vào khai thác đúng yêu cầu.
Điều đáng theo dõi tiếp theo không chỉ là ngày bàn giao chiếc đầu tiên, mà còn là khả năng Boeing duy trì chất lượng và đáp ứng các yêu cầu an toàn trong sản xuất. Chứng nhận FAA khép lại một nút thắt pháp lý và kỹ thuật quan trọng, nhưng niềm tin của khách hàng lẫn công chúng chỉ được phục hồi bằng kết quả vận hành an toàn và ổn định. MAX 10 đã tiến gần hơn tới các hãng hàng không; chặng cuối vẫn cần được chứng minh bằng thực tế.
