Videx Cambodia: hội chợ thương mại biến gốm sứ thành ngôn ngữ văn hóa
Videx Cambodia là hội chợ kết nối giao thương và quảng bá sản phẩm giữa Việt Nam và Campuchia, nơi không gian văn hóa Việt Nam được thiết kế như một sân khấu sống động để gốm sứ, sơn mài, lụa và các làng nghề truyền thống kể câu chuyện di sản, đồng thời mở rộng kết nối thị trường gốm sứ trong khu vực Đông Nam Á thông qua tiếp xúc trực tiếp với người tiêu dùng và đối tác kinh doanh. Từ ngày 14–17/10, tại Trung tâm Hội nghị và Triển lãm đảo Kim Cương (Koh Pich), thủ đô Phnom Penh, hội chợ Videx Cambodia 2026 được Bộ Quốc phòng Việt Nam, Bộ Công thương Việt Nam phối hợp Bộ Quốc phòng Campuchia tổ chức, quy tụ đông đảo đơn vị, doanh nghiệp và khách tham quan. Điều đáng nói là sự kiện không dừng ở việc bán hàng; nó biến gốm sứ Việt Nam xuất khẩu thành một phần của câu chuyện thương mại văn hóa Đông Nam Á, nơi mỗi sản phẩm là một lát cắt của di sản gốm Việt Nam. Khu Không gian văn hóa Việt Nam rộng 50m², đặt ngay khu vực sân khấu chính, cho thấy chủ đích dùng văn hóa làm tâm điểm của hoạt động kết nối thương mại.
Không gian văn hóa 50m²: khi gốm Bát Tràng đứng cạnh di sản thế giới
Điểm khác biệt của Videx Cambodia là cách Việt Nam mang cả một lát cắt di sản vào hội chợ: một không gian văn hóa 50m² vừa là phòng trưng bày, vừa là "phòng khách" ngoại giao. Tại đây, gốm Bát Tràng với các dòng gốm hoa lam, men ngọc, men rạn và hạt gốm dùng để xỏ vòng cổ, vòng tay được đặt cạnh sơn mài, lụa Vạn Phúc, thêu Quất Động, mây tre Phú Vinh, nón Chuông, quạt Chàng Sơn và chuồn chuồn tre Thạch Xá. Không gian này không chỉ trưng bày sản phẩm mà còn giới thiệu hình ảnh đất nước, con người, các di sản văn hóa thế giới tại Việt Nam và tiềm năng du lịch, cùng truyền thống Quân đội nhân dân Việt Nam và quan hệ hữu nghị Việt Nam – Campuchia. Hai màn hình cảm ứng với nội dung biên dịch 5 ngôn ngữ, cung cấp 195 hình ảnh di sản thế giới và di sản phi vật thể đại diện của nhân loại cùng 158 hình ảnh về truyền thống quân đội và hợp tác song phương, biến khu trưng bày thành một "bảo tàng thu nhỏ" ngay giữa hội chợ. Chính sự đặt cạnh này khiến di sản gốm Việt Nam không bị tách rời mà hòa vào bức tranh tổng thể, nâng giá trị cảm nhận của từng chiếc bình, chiếc chén lên thành biểu tượng văn hóa.
Từ sản phẩm đến ngoại giao: gốm sứ Việt Nam xuất khẩu bằng câu chuyện
Videx Cambodia cho thấy một chiến lược rõ ràng: dùng văn hóa để dẫn đường cho thương mại. Bên cạnh hoạt động giới thiệu, quảng bá sản phẩm, hội chợ còn là nơi văn hóa Việt Nam gây ấn tượng mạnh với người dân địa phương và du khách, qua đó tạo nền tảng cảm xúc cho quyết định hợp tác và mua hàng. Khi khách Campuchia trực tiếp in tranh Đông Hồ trên giấy dó, xỏ vòng từ hạt gốm Bát Tràng, thưởng thức trà ướp sen, kẹo vừng, kẹo hạt bí, kẹo dừa sáp, họ không chỉ nhìn thấy sản phẩm mà còn chạm vào đời sống phía sau sản phẩm. Theo mô tả từ ban tổ chức, các hoạt động giao lưu văn hóa tại hội chợ đã góp phần tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị giữa Việt Nam và Campuchia, quân đội và nhân dân hai nước. Đây chính là nền tảng mềm để gốm sứ Việt Nam xuất khẩu bước vào thị trường khu vực: sản phẩm đi cùng câu chuyện, thương hiệu đi cùng thiện cảm. Khi người tiêu dùng cảm nhận gốm sứ như một phần của thương mại văn hóa Đông Nam Á, việc kết nối thị trường gốm sứ không còn là cuộc cạnh tranh giá, mà là cuộc gặp gỡ giữa các giá trị.
Diễn nghệ thuật và giao lưu: củng cố niềm tin cho hợp tác làng nghề
Không khí tại Videx Cambodia không chỉ đến từ gian hàng mà còn từ sân khấu. Đoàn Văn công Quân khu 9 biểu diễn hằng ngày các tiết mục văn nghệ, vũ điệu sinh hoạt tập thể, giao lưu cùng khách tham quan, kết hợp phát quà tặng người dân Campuchia. Những điệu múa truyền thống hai nước, hình ảnh cô gái ba miền trong áo tứ thân, áo dài, áo bà ba bên khóm tre xanh và dây nón chuông vẽ phong cảnh Việt Nam tạo nên cảm giác gần gũi, thân tình. Chính bối cảnh đó khiến các cuộc trao đổi về hợp tác kinh tế, quốc phòng – an ninh và phân phối sản phẩm làng nghề trở nên tự nhiên hơn. Hội chợ được tổ chức bởi Bộ Quốc phòng Việt Nam, Bộ Công thương Việt Nam và Bộ Quốc phòng Campuchia, nên mỗi hoạt động văn hóa đều mang hàm ý ngoại giao: tôn vinh truyền thống tốt đẹp của Quân đội nhân dân Việt Nam, đồng thời giới thiệu mối quan hệ hữu nghị, hợp tác đa tầng giữa hai nước. Trong bối cảnh đó, gốm sứ và thủ công mỹ nghệ không chỉ là hàng hóa; chúng là "đại sứ" giúp củng cố niềm tin, mở đường cho các thỏa thuận phân phối và định vị thương hiệu lâu dài.
Kết luận: gốm sứ Việt Nam cần đi tiếp con đường văn hóa
Videx Cambodia cho thấy một bài học rõ ràng: nếu muốn gốm sứ Việt Nam xuất khẩu bền vững, chúng ta phải tiếp tục đi con đường văn hóa, không chỉ con đường thương mại. Khu Không gian văn hóa Việt Nam với diện tích 50m², đặt ở vị trí trung tâm, tích hợp trưng bày, trải nghiệm, ẩm thực và nghệ thuật, đã chứng minh rằng di sản gốm Việt Nam có sức hút khi được kể trong một câu chuyện lớn hơn về đất nước, con người và quan hệ hữu nghị. Những hoạt động giao lưu tại hội chợ đã góp phần tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị giữa Việt Nam và Campuchia, quân đội và nhân dân hai nước, đồng thời mở ra cơ hội kết nối thị trường gốm sứ và các sản phẩm làng nghề theo cách có chiều sâu. Nếu các doanh nghiệp gốm sứ tiếp tục tham gia những nền tảng như Videx Cambodia với tư duy ngoại giao văn hóa – coi mỗi sản phẩm là một mảnh ghép của thương mại văn hóa Đông Nam Á – thì thương hiệu Việt sẽ không chỉ hiện diện trên kệ hàng, mà còn trong ký ức và tình cảm của người tiêu dùng khu vực.
