Di sản không chỉ là phông nền
The Huế Creators là chương trình truyền hình thực tế sáng tạo đa quốc gia, đặt văn hóa, di sản, con người và đời sống Huế vào trung tâm các thử thách để phát triển cách kể mới cho công chúng đương đại. Ngày 31/10/2026, UBND thành phố Huế giới thiệu chương trình tại hội nghị công bố kích cầu và họp báo về sản phẩm du lịch mới, dự kiến thực hiện mùa đầu tiên trong năm 2027. Hướng đi này đáng chú ý vì Huế không chỉ làm bối cảnh đẹp cho máy quay: những vấn đề và nhu cầu thực tế của thành phố cũng trở thành đề bài. Thay vì yêu cầu người chơi đi qua các điểm tham quan, chương trình muốn họ tìm hiểu chất liệu văn hóa rồi tạo ra nội dung, sản phẩm hoặc trải nghiệm mới. Đó là khác biệt có thể giúp một show thực tế Huế vượt khỏi khuôn khổ quảng bá du lịch thông thường.
Tham vọng ấy cũng gắn với nhu cầu kể về di sản Huế bằng ngôn ngữ mà khán giả hôm nay dễ tiếp cận. Nếu chỉ trình bày di tích và tập tục như kiến thức cần ghi nhớ, chương trình có nguy cơ xa cách người xem trẻ. Thử thách sáng tạo tạo thêm lý do để họ quan sát, đặt câu hỏi và thấy di sản vận hành trong đời sống. Nhưng sức hút giải trí chỉ có ý nghĩa nếu quá trình sáng tạo đi cùng sự tôn trọng bối cảnh văn hóa.
Năm đội, năm quốc gia cùng tìm một tiếng nói
Mùa đầu tiên dự kiến quy tụ 10 nhà sáng tạo và 5 nghệ sĩ hoặc nhân vật sáng tạo Việt Nam, chia thành 5 đội. Mười nhà sáng tạo đến từ Việt Nam, Thái Lan, Singapore, Indonesia và Hàn Quốc; mỗi đội gồm hai người cùng quốc gia và một thành viên sáng tạo Việt Nam giữ vai trò kết nối văn hóa. Cấu trúc này đặt khác biệt văn hóa vào chính cách làm việc, thay vì chỉ dùng quốc tịch như chi tiết giới thiệu nhân vật. Thành viên Việt Nam có thể giúp đội hiểu những quy ước địa phương, còn nhà sáng tạo quốc tế mang đến cách nhìn và kỹ năng kể chuyện khác biệt.
Hành trình dự kiến kéo dài 15 tập, chia thành năm chủ đề: Lễ, Âm, Vị, Nghề và Huế hôm nay. Cách chia này mở đường từ nghi thức, kiến trúc và mỹ học cung đình đến Nhã nhạc, Ca Huế, ẩm thực, làng nghề rồi kết nối với đời sống hiện tại. Theo kế hoạch được công bố, khoảng 70% nhiệm vụ làm theo đội và 30% là nhiệm vụ liên đội. Tỷ lệ ấy cho thấy chương trình muốn giữ cạnh tranh nhưng không biến hành trình thành cuộc đua chia rẽ theo quốc gia. Giá trị của dàn người chơi sẽ được đo bằng những gì họ cùng tạo ra, chứ không bằng nhãn đại diện cho từng nước.
Thử thách phải bắt đầu bằng việc lắng nghe
Điểm thuyết phục nhất trong thiết kế là mỗi tập bắt đầu từ đề bài gắn với văn hóa, đời sống hoặc nhu cầu thực tế của Huế. Trước khi đề xuất ý tưởng, các đội phải tìm hiểu nguồn gốc, ý nghĩa và bối cảnh của chất liệu mình sử dụng; nghệ nhân, chuyên gia và cộng đồng địa phương tham gia hướng dẫn, góp ý và kiểm chứng. Như vậy, thử thách không nên chỉ là cuộc thi làm nội dung bắt mắt. Nó buộc người chơi phải học trước khi biến chất liệu truyền thống thành sản phẩm mới.
Cách làm này cũng tạo cơ hội để khán giả gặp di sản qua câu chuyện của người thực hành, thay vì chỉ qua hình ảnh đẹp. Một nghề thủ công có thể hiện lên bằng kỹ thuật và sinh kế; món ăn có thể gắn với ký ức, nguyên liệu và nếp sống; âm nhạc truyền thống có thể được nghe trong tương quan với âm thanh đời thường. Tuy vậy, chương trình cần để cộng đồng địa phương có tiếng nói thực chất trong quá trình sáng tạo. Nếu ý tưởng mới làm mờ nguồn gốc hoặc biến văn hóa thành đạo cụ, góc nhìn quốc tế sẽ không đủ để tạo nên giá trị.
Từ màn ảnh đến đời sống Huế
Theo lộ trình dự kiến, công tác tiền kỳ, tuyển chọn và phát triển nội dung diễn ra từ cuối năm 2026 đến đầu năm 2027; ghi hình tại Huế khoảng 15 ngày, từ giữa tháng 3 đến đầu tháng 4/2027. Sau hậu kỳ và kiểm chứng nội dung văn hóa, 15 tập dự kiến phát sóng hằng tuần từ tháng 6 đến tháng 9/2027. Khoảng thời gian ấy đặt ra một thước đo quan trọng: thành quả của chương trình không nên dừng ở lượt xem, mà cần cho thấy những câu chuyện và trải nghiệm nào có thể tiếp tục sống sau khi máy quay rời đi.
Những ý tưởng có tiềm năng được dự kiến kết nối với doanh nghiệp, nền tảng hoặc đối tác để xem xét khả năng phát triển sau chương trình. Đây là cầu nối cần thiết giữa truyền hình và kinh tế sáng tạo: công chúng có thể khám phá thêm về Huế, còn nghệ nhân và cộng đồng có cơ hội đưa sản phẩm, kỹ năng hay trải nghiệm đến những người quan tâm. The Huế Creators vì thế đáng được nhìn nhận như một thử nghiệm có triển vọng, nhưng thành công sẽ phụ thuộc vào chất lượng sáng tạo, độ chính xác văn hóa và lợi ích thực tế dành cho người Huế. Di sản chỉ đến gần khán giả khi được kể mới mẻ mà vẫn giữ được tiếng nói của những người gìn giữ nó.
