Tăng trưởng nhanh, nhưng cần đọc đúng phép so sánh
Quy mô GDP là tổng giá trị hàng hóa và dịch vụ được tạo ra trong một nền kinh tế, còn tốc độ tăng trưởng đo mức thay đổi của sản lượng theo thời gian; hai chỉ số này cho biết Việt Nam đang tiến gần Thái Lan đến đâu nhưng không thể thay thế cho nhau.
Trong quý III/2026, GDP Việt Nam tăng 9,95% so với cùng kỳ, sau mức 8,15% trong quý I và 8,81% trong quý II; tính chung chín tháng, tăng trưởng đạt 9,01%. IMF dự báo GDP Thái Lan tăng khoảng 1,9% trong cả năm 2026, sau mức 2,1% năm 2025. So sánh mức tăng chín tháng của Việt Nam với dự báo cả năm của Thái Lan cho ra khoảng cách gần 4,7 lần, nhưng đây không phải phép đối chiếu cùng kỳ. Vì vậy, tiêu đề “gấp gần năm lần” nêu bật chênh lệch đà tăng, chứ không có nghĩa nền kinh tế Việt Nam đã lớn hơn hay chắc chắn sẽ vượt Thái Lan ngay lập tức.
Động lực tăng trưởng giúp khoảng cách thu hẹp
Lợi thế của Việt Nam không chỉ nằm ở một quý tăng mạnh. Công nghiệp, xây dựng, xuất khẩu và đầu tư cùng góp sức; tổng vốn đầu tư tăng 16,7% trong chín tháng, còn vốn FDI thực hiện đạt mức cao nhất cùng kỳ trong năm năm qua. Vai trò ngày càng lớn của Việt Nam như một trung tâm sản xuất thay thế Trung Quốc, nhất là trong điện tử và bán dẫn, cũng góp phần giải thích sức hút đầu tư.
Đầu tư công là một phần của câu chuyện này. Chuyên gia nghiên cứu cấp cao Mai Fujita nhận định: “Đầu tư công chủ động là yếu tố then chốt hỗ trợ tăng trưởng kinh tế”. ADB nâng dự báo tăng trưởng năm 2026 lên 7,8%, từ 7,2%, nhờ sản xuất công nghiệp, tiêu dùng trong nước và FDI. Mức dự báo thận trọng hơn số tăng đã ghi nhận trong các quý đầu năm, nhắc rằng một đợt bứt tốc chưa đủ để bảo đảm đà tăng cao kéo dài.
Dự báo bắt kịp: mốc gần, nhưng không phải lời hứa
Khoảng cách quy mô GDP đang thu hẹp, song Việt Nam vẫn đứng sau Thái Lan trong số liệu năm 2025: GDP danh nghĩa của Việt Nam tương đương khoảng 89% quy mô kinh tế Thái Lan. Các dự báo IMF được đưa ra trước đợt tăng tốc gần đây vẽ ra lộ trình rõ rệt: hai nền kinh tế gần ngang nhau vào năm 2028, rồi Việt Nam vượt lên vào năm 2029. Đây là kịch bản dự báo, không phải kết quả đã xảy ra, và chính nguồn tin lưu ý rằng các con số được xây dựng trước khi đà tăng của Việt Nam tăng tốc.
Thời điểm bắt kịp còn phụ thuộc vào tăng trưởng thực tế, lạm phát và tỷ giá, bởi GDP danh nghĩa quy đổi sang đô la có thể thay đổi khi đồng baht hoặc đồng Việt Nam biến động. Do đó, không nên xem mốc 2028 hay 2029 như một cuộc hẹn chắc chắn. Việt Nam cần duy trì năng suất, đầu tư và sức cạnh tranh để chuyển tốc độ tăng trưởng hiện tại thành quy mô kinh tế lớn hơn một cách bền vững.
Kết luận: lợi thế tốc độ cần được duy trì
GDP Việt Nam đang tiến gần GDP Thái Lan nhờ tăng trưởng nhanh hơn và các động lực sản xuất, đầu tư, xuất khẩu. Nhưng khoảng cách về quy mô chưa biến mất, còn dự báo vượt lên phụ thuộc vào những điều kiện có thể thay đổi. Kết luận hợp lý không phải là Việt Nam đã sẵn sàng đổi ngôi, mà là cơ hội đang mở ra: giữ được đà tăng và hạn chế rủi ro vĩ mô mới quyết định dự báo bắt kịp có thành hiện thực hay không.
