Năng lực số là một phần của năng lực chỉ huy
Kỹ năng số trong lực lượng hải quân là khả năng sử dụng nền tảng và phần mềm để trao đổi thông tin, xử lý công việc, quản lý quân nhân và phục vụ chỉ huy nhiệm vụ. Trên biển và tại đảo xa, đây không phải kỹ năng phụ trợ: nó ảnh hưởng trực tiếp đến tốc độ phối hợp và khả năng duy trì hoạt động khi liên lạc, hậu cần còn khó khăn. Ngày 10-11, Đảng ủy Lữ đoàn 146, Vùng 4 Hải quân tổ chức hội nghị tổng kết hai năm thực hiện phong trào “Bình dân học vụ số” giai đoạn 2025-2026. Cùng hướng đó, Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 2 triển khai các hình thức phổ cập kiến thức và nâng cao kỹ năng số cho cán bộ, chiến sĩ, gắn học tập với yêu cầu nhiệm vụ của từng đơn vị. Điểm đáng chú ý là cả hai nơi đều xem việc học công nghệ như công việc thường xuyên, chứ không dừng ở một đợt tuyên truyền.
Lữ đoàn 146 đưa công nghệ vào điều hành từ bờ đến đảo
Sau hai năm, Lữ đoàn 146 thành lập 77 tổ tư vấn kỹ năng số, hỗ trợ nâng cao năng lực cho 2.870 lượt cán bộ, chiến sĩ. Kết quả thiết thực nhất nằm ở quy trình làm việc: 100% cán bộ, chiến sĩ có thể thực hiện thủ tục hành chính trên nền tảng trực tuyến và toàn bộ văn bản của đơn vị được ký số. Những con số này cho thấy phổ cập chỉ có ý nghĩa khi kỹ năng mới được dùng thường ngày. Công nghệ số trên biển còn giúp thông tin chỉ đạo được trao đổi, cập nhật kịp thời giữa cơ quan khối bờ và các đảo trên quần đảo Trường Sa, rút ngắn thời gian xử lý và cải thiện phối hợp. Nhờ đó, đơn vị có thêm công cụ hỗ trợ quản lý bộ đội, nắm tình hình, tổ chức huấn luyện, duy trì trực sẵn sàng chiến đấu và giải quyết nhiệm vụ phát sinh. Với đảo xa, năng lực số không xóa hết trở ngại liên lạc, nhưng giúp các khâu điều hành bớt phụ thuộc vào quy trình chậm.
Vùng Cảnh sát biển 2 tổ chức học phù hợp quân số phân tán
Với nhiều tàu làm nhiệm vụ dài ngày và quân số phân tán, đào tạo kỹ năng số không thể chỉ dựa vào lớp học tập trung. Vùng Cảnh sát biển 2 kết hợp tự học trực tuyến với bố trí phòng học, hướng dẫn trực tiếp cho hạ sĩ quan, chiến sĩ và quân nhân trên tàu; 74 tổ tư vấn với 239 thành viên hỗ trợ tạo tài khoản, truy cập nền tảng, sử dụng phần mềm và tham gia kiểm tra. Cách làm này đáng chú ý vì tạo đường tiếp cận cho cả người ít kinh nghiệm công nghệ lẫn lực lượng thường xuyên xa bờ. Trong hai năm 2025-2026, toàn Vùng tổ chức 13 diễn đàn, tọa đàm thanh niên về chuyển đổi số, đồng thời tập huấn phong trào “Bình dân học vụ số” và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong công tác Đoàn. Việc học gắn với thực hành và đánh giá giúp kỹ năng bớt hình thức. Quan trọng hơn, người học có thể vận dụng nền tảng và phần mềm vào công việc chuyên môn, từ đó hỗ trợ quản lý, chỉ huy và điều hành nhiệm vụ.
Từ phổ cập đến khả năng làm chủ công nghệ
Hai mô hình cùng cho thấy kỹ năng số hải quân không thể đo chỉ bằng số tài khoản hay buổi tập huấn. Giá trị nằm ở việc cán bộ, chiến sĩ có thể xử lý thủ tục, cập nhật thông tin và phối hợp nhiệm vụ đúng lúc, kể cả khi đơn vị ở xa đất liền. Vì thế, duy trì tổ tư vấn, khuyến khích tự học và tổ chức kiểm tra thực chất là những phần không thể thiếu của phong trào. Lãnh đạo Lữ đoàn 146 yêu cầu tiếp tục xem “Bình dân học vụ số” là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với nhiệm vụ chính trị và bồi dưỡng tinh thần tự học. Vùng Cảnh sát biển 2 dự kiến duy trì học tập, kiểm tra, tăng thực hành, hỗ trợ người còn hạn chế kỹ năng, đồng thời rà soát hạ tầng và bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng. Đây là hướng đi đúng: phổ cập phải đi cùng điều kiện sử dụng an toàn và sát công việc. Khi công nghệ trở thành công cụ vận hành hằng ngày, năng lực điều hành từ tàu, đảo đến đất liền mới được nâng lên bền vững.
