Một đêm diễn mở đầu hành trình tôn vinh đạo học
Chương trình nghệ thuật kỷ niệm 950 năm Quốc Tử Giám là đêm diễn tại không gian văn hóa Hồ Văn, thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Văn Miếu-Quốc Tử Giám, nhằm tôn vinh truyền thống hiếu học và kết nối di sản với khát vọng tương lai. Tối 8/11, khán giả Hà Nội gặp nhau trong chương trình mang chủ đề “Minh triết - Khai văn - Mở trí - Hội tụ hiền tài”. Đây không chỉ là một hoạt động biểu diễn, mà còn là cách mở đầu có sức gợi cho chuỗi kỷ niệm: đưa câu chuyện đạo học ra khỏi trang sử, đặt vào trải nghiệm nghệ thuật chung. Việc chọn Hồ Văn Hà Nội làm không gian trình diễn tạo nên sự gắn kết trực tiếp giữa câu chuyện được kể và di sản đang hiện diện quanh công chúng.
Sự kiện do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hà Nội phối hợp với Trung tâm Hoạt động Văn hóa Khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám tổ chức. Với thời lượng 60 phút, chương trình mở màn Tuần lễ kỷ niệm và chuỗi hoạt động văn hóa, nghệ thuật, giáo dục, khẳng định rằng ký ức về Quốc Tử Giám có thể được tiếp nối bằng hình thức gần gũi, giàu cảm xúc.

Ba chương kể câu chuyện từ nguồn cội đến phụng sự
Cấu trúc ba chương — “Khởi nguồn đạo học”, “Hiền tài đất Việt” và “Sao Khuê minh triết” — tạo cho đêm diễn một mạch kể rõ ràng, thay vì gom các tiết mục thành một cuộc trình diễn rời rạc. Mở màn bằng “Hà Nội linh thiêng và hào hoa” của nhạc sĩ Lê Mây, ca sĩ Thăng Long cùng tốp ca gợi lên hình ảnh Thủ đô giàu truyền thống văn hiến. Sau đó, “Hồn thiêng sông núi” đưa câu chuyện trở về năm 1076, mốc thành lập trường Quốc học đầu tiên của Việt Nam trên đất Thăng Long. Những ca khúc và hoạt cảnh tiếp nối hành trình từ nguồn cội văn hóa, qua việc tiếp nhận tri thức và rèn nhân cách, đến khát vọng cống hiến.
Điểm đáng giá của cách dàn dựng là nó đặt sự học trong mối liên hệ với tiếng Việt, tình yêu quê hương và cách sống có trách nhiệm. Khi truyền thống được chuyển tải bằng ca hát, múa và hoạt cảnh, công chúng không chỉ nghe kể về đạo học mà còn có thể cảm nhận những giá trị ấy qua nghệ thuật. Đó là một lựa chọn phù hợp với chương trình hướng đến nhiều thế hệ, đặc biệt là người trẻ.

Di sản chỉ sống khi được trao truyền
Quốc Tử Giám, thành lập năm 1076, đã trở thành biểu tượng của truyền thống hiếu học, trọng đạo lý, quý trọng tri thức và trọng dụng hiền tài. Nhìn lại mốc 950 năm không nên chỉ là phép đếm thời gian; ý nghĩa của dịp kỷ niệm nằm ở việc các giá trị ấy còn có thể soi sáng lựa chọn của xã hội hôm nay. Bởi vậy, thông điệp “Minh triết - Khai văn - Mở trí - Hội tụ hiền tài” có sức nặng khi gắn sự học với tu dưỡng nhân cách, sáng tạo và phụng sự cộng đồng. Chương trình nghệ thuật đã góp phần biến di sản Quốc Tử Giám thành câu chuyện có thể chia sẻ, thay vì một dấu tích chỉ được ngắm nhìn.
Sức gợi ấy cũng chạm tới khán giả trẻ: Nguyễn Khánh Linh, sinh năm 2011, cảm nhận lòng yêu nước và niềm tự hào về bản sắc dân tộc; Trần Bảo Uyên đánh giá các tiết mục đặc sắc, đậm tinh thần truyền thống và ca ngợi sự hiếu học của người Việt. Những phản hồi này cho thấy nghệ thuật có thể mở một lối tiếp cận gần gũi tới lịch sử và truyền thống học tập.

Mở màn bằng nghệ thuật, tiếp nối bằng hành động
Đêm diễn tại Hồ Văn Hà Nội là điểm khởi đầu cho tuần lễ kỷ niệm, không phải dấu chấm hết cho câu chuyện 950 năm Quốc Tử Giám. Chuỗi hoạt động tiếp tục bằng hội thảo khoa học cấp quốc gia “950 năm Quốc Tử Giám: Di sản đạo học, hiền tài và khát vọng phát triển đất nước” vào ngày 12/11, cùng lễ kỷ niệm cấp quốc gia “950 năm Quốc Tử Giám - Quốc học Việt Nam” tối 14/11 tại sân Thái Học. Những hoạt động nối tiếp này mở rộng cách nhìn về di sản: từ cảm xúc nghệ thuật đến trao đổi học thuật và tưởng niệm chính thức.
Giá trị lớn nhất của chương trình khai mạc là nhắc rằng di sản không tự tiếp nối nếu thiếu người học, người sáng tạo và người biết đem tri thức phục vụ cộng đồng. Bằng cách đặt đạo học vào không gian văn hóa sống động và kể lại bằng ngôn ngữ sân khấu, đêm diễn vừa tôn vinh quá khứ vừa gửi lời mời hướng tới tương lai. Đó là khởi đầu xứng đáng cho dịp kỷ niệm: trang trọng nhưng không xa cách, giàu truyền thống mà vẫn hướng về những thế hệ kế tiếp.







