Tín hiệu chiến lược từ Tokyo: Tây Ninh chọn công nghiệp giá trị cao
Sự kiện Tây Ninh ký kết nhiều biên bản hợp tác với doanh nghiệp Nhật Bản tại hội nghị xúc tiến đầu tư ở Tokyo là bước đi chiến lược nhằm thu hút dòng vốn chất lượng cao, tập trung vào công nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hiện đại, logistics và thương mại, qua đó tái định vị địa phương như một cực tăng trưởng mới trong chuỗi cung ứng khu vực. Ngày 22/10, tại Tokyo, UBND tỉnh Tây Ninh phối hợp với Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản và Hiệp hội Xúc tiến Hợp tác Kinh tế Việt Nam – Nhật Bản tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư tỉnh Tây Ninh, hướng tới tăng cường kết nối doanh nghiệp và mở rộng hợp tác kinh tế giữa hai bên. Điểm nhấn là lễ ký kết nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác, tập trung vào xúc tiến đầu tư, thương mại, nông nghiệp và các dự án sản xuất cụ thể. Đây không chỉ là hoạt động ngoại giao kinh tế thường niên, mà là thông điệp rõ ràng: Tây Ninh muốn đi cùng Nhật Bản ở phân khúc công nghiệp giá trị cao, thay vì chấp nhận vai trò điểm đến gia công chi phí thấp.
Những lĩnh vực được ưu tiên: từ nhà máy đến cánh đồng
Tây Ninh không giấu tham vọng tái cấu trúc nền kinh tế dựa trên các ngành công nghiệp giá trị cao. Lãnh đạo tỉnh khẳng định địa phương đang ưu tiên thu hút các dự án công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, chế biến sâu nông sản, logistics, chuyển đổi xanh và những ngành có giá trị gia tăng cao. Đây là lựa chọn khôn ngoan: đó chính là những lĩnh vực mà doanh nghiệp Nhật Bản có thế mạnh về công nghệ, kinh nghiệm quản trị và năng lực phát triển thị trường. Trong nông nghiệp, biên bản ghi nhớ về phát triển vùng nông nghiệp hợp tác Việt Nam – Nhật Bản cho thấy Tây Ninh muốn nâng cấp chuỗi giá trị nông sản, không dừng ở sản xuất thô. Ở công nghiệp, trọng tâm là hợp tác công nghiệp Nhật gắn với chuỗi cung ứng cơ khí chính xác, linh kiện điện tử, chế tạo máy và công nghiệp hỗ trợ như gợi ý của phía ngoại giao Việt Nam tại Nhật Bản.
Vì sao Nhật Bản là đối tác được “chọn mặt gửi vàng”?
Nhật Bản không phải đối tác mới, mà là trụ cột trong chiến lược đầu tư Nhật Bản Tây Ninh. Đến nay, nhà đầu tư Nhật đã có 177 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 1,4 tỷ USD tại tỉnh, đứng thứ 4 về số dự án và thứ 5 về tổng vốn trong hơn 40 quốc gia, vùng lãnh thổ đang đầu tư tại đây. Kinh nghiệm của các doanh nghiệp như Sapporo Việt Nam hay Sumitomo Forestry cho thấy khi chính quyền đồng hành, nhà đầu tư Nhật có xu hướng gắn bó lâu dài và mở rộng quy mô. Ở tầm quốc gia, quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản đang tạo nền tảng thuận lợi để hai bên mở rộng hợp tác kinh tế, thương mại và đầu tư. Một câu nói đáng chú ý là: “56,9% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam dự định mở rộng hoạt động trong 1–2 năm tới”. Điều này biến xúc tiến đầu tư Tokyo thành cơ hội đúng thời điểm hơn là nghi thức ngoại giao.
Hạ tầng, không gian công nghiệp và bài toán năng lực cạnh tranh
Để biến các biên bản ký kết thành dòng vốn FDI Tây Ninh 2024 và những năm sau, nền tảng hạ tầng và thể chế phải đủ sức hấp thụ. Tỉnh đang quy hoạch 100 khu công nghiệp và 108 cụm công nghiệp với tổng diện tích hơn 37.500 ha, trong đó hơn 1.400 ha đất sạch đã sẵn sàng cho nhà đầu tư khảo sát và triển khai dự án. Vị trí kết nối TP. Hồ Chí Minh, Đồng bằng sông Cửu Long và Campuchia giúp Tây Ninh có lợi thế tự nhiên về logistics và thương mại xuyên biên giới. Tuy vậy, lợi thế địa lý chỉ là điều kiện cần. Cam kết cải cách hành chính, hoàn thiện hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, an toàn mới là yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh dài hạn. Nếu không duy trì được những cải cách này, lợi thế “đi trước” trong khu vực phía Nam sẽ nhanh chóng bị san bằng.
Từ biên bản ghi nhớ đến chuỗi giá trị mới của Tây Ninh
Các thỏa thuận ký tại Tokyo mới là bước khởi đầu. Việc ký kết được xác định là nền tảng để các bên tiếp tục hoàn thiện phương án triển khai, thống nhất điều kiện hợp tác và đưa các thỏa thuận tiến gần hơn đến thực tế. Đại sứ quán Việt Nam tại Nhật Bản cam kết tiếp tục phối hợp với tỉnh và các tổ chức hữu quan Nhật Bản trong kết nối đối tác, tổ chức các chuyến khảo sát, trao đổi chuyên sâu và thúc đẩy triển khai những đề xuất hợp tác cụ thể. Nếu Tây Ninh kiên trì chiến lược công nghiệp giá trị cao, gắn xúc tiến đầu tư Tokyo với cải cách trong nước, địa phương có cơ hội hình thành chuỗi giá trị mới: công nghiệp hỗ trợ gắn với doanh nghiệp Nhật, logistics xuyên biên giới và nông nghiệp công nghệ cao. Khi đó, hợp tác công nghiệp Nhật không chỉ mang lại thêm nhà máy, mà có thể nâng cấp toàn bộ cấu trúc kinh tế tỉnh theo hướng bền vững hơn.
