Hồ sơ là điểm khởi đầu, nhưng mỗi quyền lợi có cách xác minh riêng
Xác nhận chế độ cho cựu chiến binh là quá trình đối chiếu giấy tờ, quá trình công tác và căn cứ chuyên môn để xác lập thành tích hoặc quyền lợi theo quy định. Hai động thái tại Khánh Hòa và Nghệ An cho thấy hồ sơ không chỉ là thủ tục: đó là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền kiểm chứng quá khứ và chuyển sự ghi nhận thành quyền lợi cụ thể. Tuy nhiên, xác nhận khen thưởng và công nhận thương binh không thể đánh đồng. Một bên tập trung truy tìm chứng cứ khen thưởng còn thiếu hoặc thất lạc; bên kia đòi hỏi thẩm định hồ sơ và kết luận tỷ lệ thương tật.
Ngày 5.11, Ban Chỉ huy Quân sự phường Nam Nha Trang thông tin về việc rà soát, xác nhận thành tích khen thưởng cho cựu chiến binh từng làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào và Campuchia. Trọng tâm là những người được tặng Huân chương Chiến công nhưng còn tồn đọng hồ sơ, chưa được xác nhận hoặc chưa nhận giấy tờ, hiện vật. Đây là việc cần làm vì thất lạc giấy tờ không nên đồng nghĩa với việc một đóng góp đã được ghi nhận bị bỏ ngoài quy trình xác minh.
Khánh Hòa: kê khai để lần lại chứng cứ khen thưởng
Từ ngày 1.11.2026, cựu chiến binh kê khai, đăng ký và đề nghị xác nhận tại địa phương nơi mình đang sinh sống. Người thuộc diện rà soát có thể liên hệ Ban Chỉ huy Quân sự phường Nam Nha Trang để được hướng dẫn theo mẫu; cơ quan quân sự phường sẽ phân loại, tổng hợp danh sách rồi báo cáo Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Khánh Hòa. Cách tổ chức này đặt trách nhiệm ban đầu gần người dân, nhưng vẫn nối hồ sơ lên cấp có khả năng tra cứu tài liệu lưu trữ.
Cơ quan quân sự cấp tỉnh sẽ tìm hồ sơ khen thưởng để xác nhận hoặc trả lời theo thẩm quyền; trường hợp chưa tìm thấy tài liệu hay cần làm rõ thêm sẽ được báo cáo cấp có thẩm quyền. Người đã được tặng thưởng nhưng thất lạc quyết định, giấy chứng nhận hoặc giấy tờ liên quan vẫn cần kê khai đầy đủ. Thông tin về quá trình công tác, đơn vị, thời gian làm nhiệm vụ và hình thức khen thưởng phải trung thực, bởi việc xác nhận căn cứ vào hồ sơ lưu trữ và quy định hiện hành. Đây là quy trình rà soát chứng cứ, không phải xác nhận tự động chỉ dựa trên lời khai.
Vì vậy, thông tin cần được phổ biến qua Hội Cựu chiến binh, tổ dân phố và cộng đồng để không bỏ sót người đủ điều kiện. Với khen thưởng cựu chiến binh, bước kê khai là cơ hội mở lại hồ sơ còn dang dở; kết quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào đối chiếu và xác minh của cơ quan chức năng.
Nghệ An: thẩm định và kết luận thương tật để xác lập chế độ
Tại Nghệ An, ngày 6/11, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh trao quyết định, cấp giấy chứng nhận thương binh và chi trả trợ cấp thương tật cho 41 người từng tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế. Khác với đợt rà soát khen thưởng ở Khánh Hòa, các trường hợp này đã qua hai khâu chuyên môn: Cục Chính sách, Bộ Quốc phòng thẩm định hồ sơ và Hội đồng Giám định y khoa Quân khu 4 kết luận tỷ lệ thương tật.
Kết quả thẩm định được nối trực tiếp với quyết định công nhận và chế độ: những người được công nhận được truy lĩnh trợ cấp thương tật từ ngày 1/7/2021 đến tháng 9. Từ đầu năm đến thời điểm đưa tin, tỉnh đã cấp giấy chứng nhận thương binh cho 68 trường hợp từng tham gia chiến đấu bảo vệ Tổ quốc và làm nhiệm vụ quốc tế, với tổng số tiền chi trả hơn 10 tỷ đồng. Những con số này cho thấy xử lý hồ sơ không chỉ khép lại một khâu hành chính mà còn có thể mở đường cho khoản trợ cấp được truy lĩnh.
Việc công nhận thương binh vì thế đòi hỏi căn cứ và đánh giá chuyên môn rõ ràng trước khi quyền lợi được xác lập. Đại tá Phạm Đình Trung đề nghị các cơ quan, đơn vị tiếp tục đẩy nhanh rà soát, thẩm định và xét duyệt hồ sơ để bảo đảm quyền lợi chính đáng.

Hai quy trình, một yêu cầu: hồ sơ phải dẫn đến kết quả
Đặt cạnh nhau, hai trường hợp cho thấy hồ sơ người có công vừa là chứng cứ, vừa là cầu nối giữa sự cống hiến và quyền lợi. Ở Khánh Hòa, nhiệm vụ trước mắt là giúp cựu chiến binh khai báo đầy đủ để cơ quan chức năng tra cứu, xác minh giấy tờ khen thưởng còn thiếu. Ở Nghệ An, hồ sơ đã qua thẩm định chính sách và giám định y khoa, từ đó dẫn tới quyết định công nhận, giấy chứng nhận và trợ cấp.
Khác biệt về quy trình là cần thiết, bởi xác nhận một phần thưởng không thay thế việc đánh giá thương tật, cũng như lời khai về thương tật không tự chứng minh thành tích khen thưởng. Nhưng cả hai đều cần cơ quan tiếp nhận rõ ràng, khâu kiểm chứng có trách nhiệm và kết quả được thông báo minh bạch. Người dân nên kê khai trung thực, giữ lại giấy tờ liên quan và chủ động hỏi cơ quan quân sự địa phương về bước tiếp theo.
Thước đo cuối cùng không phải số hồ sơ đã được nhận, mà là người đủ điều kiện có được xác minh và hưởng quyền lợi hay không. Rà soát khen thưởng và công nhận thương binh chỉ hoàn thành ý nghĩa khi chứng cứ được kiểm tra nghiêm túc, còn các vướng mắc được chuyển đúng cấp để giải quyết.







