Khi văn hóa idol gặp sức nóng khán đài
Văn hóa idol Hàn là mô hình đào tạo, trình diễn và kết nối người hâm mộ quanh nghệ sĩ, kết hợp âm nhạc, vũ đạo, hình ảnh sân khấu và cộng đồng fan thành một trải nghiệm có sức lan tỏa xuyên biên giới. Tại Mỹ Latinh, mô hình ấy không làm dịu đi cá tính địa phương mà gặp đúng một khán giả vốn quen thể hiện đam mê bằng tiếng hát, màu sắc và sự hiện diện tập thể.
Tối 24/10, BTS khép lại chặng Argentina bằng đêm diễn cuối tại sân vận động Único Diego Armando Maradona, thuộc tỉnh Buenos Aires. Ba đêm diễn liên tiếp bán hết vé, thu hút tổng cộng hơn 150.000 lượt khán giả; quy mô ấy có sức nặng đặc biệt ở Argentina, nơi tango, rock nội địa và bóng đá từ lâu đã định hình bản sắc đại chúng. Thành công không đơn thuần là một chiến thắng phòng vé: nó cho thấy K-pop đã vượt qua độ trễ từng có tại một thị trường vốn khó tiếp nhận Hàn lưu.
Trong sân vận động, hàng chục nghìn bạn trẻ, phần đông thuộc thế hệ Gen Z, cầm lightstick và hát theo các ca khúc tiếng Hàn. Kỷ luật, tính đồng bộ của văn hóa thần tượng hòa vào lối cổ vũ cuồng nhiệt kiểu khán đài Nam Mỹ. Chính sự kết hợp ấy giải thích sức hút tốt hơn bất kỳ tuyên bố quảng bá nào: BTS không yêu cầu khán giả bỏ lại bản sắc của mình bên ngoài sân, mà tạo ra một khuôn khổ để họ thể hiện bản sắc ấy cùng nhau.
Một cộng đồng vượt khỏi rào cản ngôn ngữ
Sức gắn kết của BTS không chỉ nằm ở màn trình diễn. Khán giả từ các nước láng giềng cũng đến Buenos Aires, giúp sự kiện tạo thêm hoạt động cho dịch vụ lưu trú và thương mại địa phương. Với người hâm mộ, chuyến đi là dịp gặp gỡ một cộng đồng xuyên biên giới; với thành phố chủ nhà, concert trở thành một sự kiện văn hóa có tác động vượt khỏi sân vận động.
Một người hâm mộ trẻ đến từ Colombia kể rằng âm nhạc của BTS giúp cô bớt cô đơn và học cách yêu thương bản thân. Lời chia sẻ ấy gợi ra lý do những ca khúc bằng tiếng Hàn vẫn có thể chạm tới người nghe không nói ngôn ngữ này: sự đồng cảm không cần bản dịch hoàn hảo, còn cộng đồng fan giúp cảm xúc cá nhân biến thành trải nghiệm chung.
Sự kiện tại Argentina cũng được phát trực tiếp ở các rạp chiếu phim tại hàng chục quốc gia, trong đó có Việt Nam. Cách mở rộng trải nghiệm khỏi sân vận động cho thấy tour diễn hiện đại không chỉ phục vụ những người mua được vé tại điểm đến; nó biến một đêm diễn thành cuộc hẹn toàn cầu. Với BTS Mỹ Latinh, sự kết nối vì thế vừa mang tính địa phương, vừa được duy trì qua mạng lưới người hâm mộ ở xa.
Từ Argentina đến São Paulo: Hàn lưu có nền móng
Sau Argentina, BTS dự kiến tiếp tục gặp khán giả tại São Paulo, Brazil, một thị trường chủ lực của K-pop ở Nam Mỹ. Các buổi diễn nằm trong tour diễn Arirang vòng quanh thế giới, đi qua bốn châu lục và hàng chục quốc gia, trong đó có bốn nước Đông Nam Á.
Chặng kế tiếp có ý nghĩa hơn một điểm dừng trong lịch lưu diễn. Brazil vốn có vị thế quan trọng với K-pop trong khu vực, còn thành công tại Argentina chứng minh Hàn lưu BTS có thể chinh phục cả một thị trường từng tiếp nhận chậm hơn các nước láng giềng. Tour diễn đưa nghệ sĩ đến gần fan; đồng thời, nó kiểm chứng sức bền của cộng đồng đã hình thành trước khi sân khấu được dựng lên.
Sức lan tỏa ấy cũng không xuất hiện chỉ nhờ một nhóm nhạc nổi tiếng. Hàn Quốc đã đầu tư lâu dài vào công nghiệp văn hóa, từ đào tạo nghệ sĩ và công nghệ sản xuất nghe nhìn đến truyền thông quốc tế. Tại Mỹ Latinh, các trung tâm văn hóa, liên hoan phim và cuộc thi nhảy K-pop góp phần nuôi dưỡng sự quan tâm trước khi Hallyu trở thành dòng chảy đại chúng. Âm nhạc mở cửa, nhưng nền móng văn hóa giúp sức hút tồn tại.
Sức mạnh mềm không dừng ở âm nhạc
BTS là một trong những gương mặt dễ nhận thấy nhất của sức mạnh mềm Hàn Quốc, nhưng thành công tại Nam Mỹ cho thấy câu chuyện không dừng ở lượng người nghe hay độ kín sân. Khi sự quan tâm đến âm nhạc khơi gợi tò mò về phim ảnh, ẩm thực, du lịch, mỹ phẩm và công nghệ, Hallyu tạo ra một mối liên hệ rộng hơn giữa văn hóa đại chúng và hình ảnh quốc gia.
Điều đáng chú ý là Hàn Quốc đã xây dựng ảnh hưởng bằng cách gieo mầm văn hóa trước khi thúc đẩy tiêu dùng. Cách làm đó giúp Hàn lưu có chỗ đứng trong đời sống của người trẻ thay vì chỉ xuất hiện như một chiến dịch ngắn hạn. Dẫu vậy, sức mạnh mềm chỉ thuyết phục khi khán giả cảm thấy mình được kết nối, chứ không phải bị nhắm đến như một thị trường.
Những đêm diễn ở Argentina cho thấy BTS đã tạo được mối liên hệ ấy: một sản phẩm idol được tổ chức chặt chẽ nhưng vẫn hòa cùng cảm xúc bản địa. Nếu São Paulo tiếp tục đón nhận nhóm, đó sẽ là dấu hiệu rõ hơn rằng Hàn lưu tại Mỹ Latinh không còn là trào lưu bên lề. Kết luận đáng kể nhất không phải BTS có thể lấp đầy sân vận động, mà là văn hóa idol Hàn có thể gặp gỡ một nền văn hóa khác mà không xóa nhòa sự khác biệt.
