Mở cách thức mới, không thay sinh hoạt trực tiếp
Sinh hoạt Đảng trực tuyến là hình thức sinh hoạt qua môi trường số, cho phép đảng viên ở những địa điểm khác nhau cùng tham gia, trao đổi và thảo luận nội dung cuộc họp từ xa. Quy định 228-QĐ/TW áp dụng đối với sinh hoạt cấp ủy, đảng bộ, chi bộ, gồm cả sinh hoạt định kỳ và chuyên đề, khi cần thiết và đủ điều kiện. Điểm đáng chú ý không phải là đưa mọi cuộc họp lên mạng, mà là tạo một phương án để chế độ sinh hoạt không bị gián đoạn khi thực tế cản trở việc tập trung trực tiếp. Quy định xác định rõ sinh hoạt trực tuyến chỉ là phương thức bổ trợ; nơi đủ điều kiện họp trực tiếp không được lạm dụng hình thức này để thay thế. Đây là giới hạn hợp lý: công nghệ giúp tổ chức thích ứng, nhưng không làm nhẹ đi yêu cầu tham gia và trách nhiệm của đảng viên.
Văn bản được ban hành trên cơ sở Điều lệ Đảng, các quy chế làm việc của Trung ương, Quy định 208-QĐ/TW và Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Vì vậy, Quy định 228-QĐ/TW không chỉ hợp thức hóa một cách kết nối từ xa: văn bản cụ thể hóa việc đổi mới phương thức sinh hoạt trong bối cảnh chuyển đổi số, đồng thời đặt cách đổi mới ấy trong khuôn khổ nguyên tắc tổ chức của Đảng.
Áp dụng khi thực tiễn đòi hỏi và có đủ điều kiện
“Trường hợp cần thiết” được hiểu là khi yêu cầu nhiệm vụ, điều kiện địa lý hoặc nguyên nhân khách quan, bất khả kháng khiến đảng viên không thể thường xuyên họp cùng một địa điểm, hoặc tổ chức đảng không thể tổ chức sinh hoạt trực tiếp. Các tình huống có thể gồm thiên tai, dịch bệnh, sự cố, địa bàn bị chia cắt hoặc cô lập. Tiêu chí này phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, không phải sự thuận tiện cho người tổ chức hay người dự họp. Bên cạnh đó, hạ tầng, thiết bị, đường truyền và nền tảng họp phải bảo đảm kết nối thông suốt, ổn định, an toàn và bảo mật. Cách đặt điều kiện kép—có lý do chính đáng và có năng lực kỹ thuật—giúp tránh biến họp trực tuyến thành lựa chọn mặc định.
Quy định nêu hai hình thức: trực tuyến toàn phần, khi toàn bộ đảng viên tham gia qua môi trường số; và trực tiếp kết hợp trực tuyến, khi một bộ phận có mặt tại địa điểm họp, số còn lại kết nối từ xa. Trước cuộc họp, điều kiện kỹ thuật cần được kiểm tra; thông tin sinh hoạt được tạo lập hoặc cập nhật trên ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử, đồng thời thông báo thành phần, thời gian, cách kết nối và yêu cầu bảo mật. Người chủ trì phải điểm danh, xác thực thành phần và theo dõi sự tham gia xuyên suốt. Những yêu cầu này cho thấy một cuộc họp trực tuyến có giá trị không nằm ở việc mở được đường truyền, mà ở khả năng bảo đảm đúng người, đủ thành phần và có tham gia thực chất.
Khung thống nhất đi cùng trách nhiệm và nguyên tắc
Quy định 228-QĐ/TW tạo cơ sở thống nhất về điều kiện, thẩm quyền, cách thức và trách nhiệm khi tổ chức sinh hoạt Đảng trực tuyến. Ban thường vụ tỉnh ủy, thành ủy và đảng ủy trực thuộc Trung ương có trách nhiệm quy định đối tượng, tiêu chí, thẩm quyền áp dụng trong phạm vi quản lý; từng cấp ủy, tổ chức đảng phải cụ thể hóa cách làm phù hợp đặc điểm của mình và đưa nội dung này vào quy chế làm việc. Như vậy, văn bản vừa thống nhất nguyên tắc chung, vừa giao trách nhiệm triển khai cụ thể, thay vì để mỗi nơi tự chọn cách hiểu về lúc nào được họp từ xa.
Sinh hoạt trực tuyến vẫn phải tuân thủ Điều lệ Đảng, nguyên tắc tập trung dân chủ, tự phê bình và phê bình, đồng thời giữ tính lãnh đạo, giáo dục và chiến đấu. Đảng viên phải tham gia đầy đủ, liên tục, xác thực danh tính theo yêu cầu và chịu trách nhiệm về ý kiến phát biểu, biểu quyết của mình. Một số nội dung nhạy cảm, trong đó có công tác tổ chức và cán bộ, bảo vệ chính trị nội bộ, không được tiến hành trực tuyến. Ý nghĩa của khung mới vì thế nằm ở sự cân bằng: mở đường cho công nghệ duy trì sinh hoạt khi hoàn cảnh buộc phải linh hoạt, nhưng không đánh đổi nguyên tắc, bảo mật hay chất lượng thảo luận. Đó là cách chuyển đổi số có giới hạn rõ ràng và phục vụ hoạt động của tổ chức.
