Hiện diện dày lên, lựa chọn trải rộng
Xe Trung Quốc tại Việt Nam là nhóm ô tô của các thương hiệu có xuất xứ hoặc quyền sở hữu từ Trung Quốc, đang mở rộng nhanh về số hãng, mẫu xe và phân khúc nhưng chưa tạo được tỷ trọng tiêu thụ tương xứng. Từ năm 2023 đến nay, 17 nhãn hiệu ô tô con Trung Quốc gia nhập thị trường; Aion đã rút lui, còn 16 thương hiệu tiếp tục hiện diện với hơn 30 mẫu xe. Danh mục trải từ xe đô thị cỡ nhỏ, sedan, SUV đến MPV 7 chỗ, với xe xăng, hybrid và xe điện. Giá bán được nêu trong các nguồn trải từ 199 triệu đồng đến hơn 3 tỷ đồng. Bức tranh ấy khiến lựa chọn của người mua phong phú hơn, nhưng số lượng sản phẩm không tự động tạo ra sức mua: một mẫu xe có thể gây tò mò, còn quyết định xuống tiền phụ thuộc vào niềm tin và khả năng sử dụng lâu dài.
Đà mở rộng vẫn tiếp diễn. Riêng chín tháng đầu năm 2026, thị trường ghi nhận ít nhất 13 mẫu xe hoặc phiên bản mới từ các hãng Trung Quốc. BYD, Geely, Lynk & Co, MG, Omoda, Jaecoo, GAC và Wuling góp mặt ở nhiều phân khúc, còn các lựa chọn điện hóa giúp nhóm xe này tạo khác biệt về công nghệ. Nhưng người tiêu dùng không mua danh mục sản phẩm; họ chọn chiếc xe cụ thể, tính đến nơi bảo dưỡng, phụ tùng và giá trị sử dụng về sau. Vì vậy, độ phủ trên bảng giới thiệu xe chưa thể xem là độ phủ trong lựa chọn của khách hàng.
Thị phần cho thấy khoảng cách với sức nóng truyền thông
Khoảng cách giữa hiện diện và tiêu thụ thể hiện rõ trong số liệu đăng ký lần đầu. Chín tháng đầu năm 2026, các thương hiệu Trung Quốc đạt 14.843 xe, tương đương khoảng 3,6% trong tổng số 408.700 xe được thống kê. BYD dẫn đầu nhóm với 4.029 xe, tiếp theo là MG với 3.120, Geely với 2.766, Omoda với 2.129 và Jaecoo với 1.232 xe; năm hãng này chiếm khoảng 89,4% lượng xe Trung Quốc được ghi nhận. Nói cách khác, sức bán không chia đều cho làn sóng thương hiệu mới mà tập trung vào một số cái tên đã có độ nhận biết nhất định. Giá cạnh tranh và trang bị phong phú có thể đưa xe vào danh sách cân nhắc, nhưng chưa đủ để kéo toàn nhóm vượt khỏi thị phần ô tô còn mỏng.
Theo chuyên gia Vũ Tấn Công, nguyên nhân cốt lõi là giá trị thương hiệu của xe Trung Quốc còn thấp so với các hãng Nhật Bản và Hàn Quốc. Nhận định này giải thích vì sao thông số tốt hoặc nhiều tiện nghi chưa xóa được sự dè dặt của người mua. Ô tô là khoản chi lớn và gắn với nhu cầu đi lại hằng ngày; khách hàng muốn biết xe bền ra sao, sửa chữa có thuận tiện không và hãng có đồng hành sau khi bán hay không. Nếu những câu hỏi đó chưa được trả lời thuyết phục, ưu thế trên giấy khó chuyển thành đăng ký mới.
Thương hiệu xe mới phải chứng minh nhiều hơn thiết kế
iCAUR là một thương hiệu xe mới đang hướng tới thị trường Việt Nam, tập trung vào SUV năng lượng mới và phong cách thiết kế vuông vức. Tại sự kiện người dùng ở Vũ Hồ, Trung Quốc, diễn ra từ ngày 19 đến 23/10/2026, hãng giới thiệu 20 mẫu V25 được cá nhân hóa. Đây là hoạt động tại Trung Quốc, chưa nói lên danh mục sản phẩm hay kế hoạch phân phối trong nước. Câu hỏi thực tế hơn là iCAUR sẽ đưa mẫu nào về, định giá ra sao, rồi xây dựng bán hàng, đại lý và hậu mãi thế nào. Trong khi người mua đã có lựa chọn từ BYD, MG, Geely và Omoda & Jaecoo, một thiết kế khác biệt có thể giúp được chú ý ban đầu nhưng chưa đủ tạo chỗ đứng.
Thách thức của iCAUR cũng là bài toán chung của các hãng mới: tạo nhận diện, xây niềm tin và bảo đảm mạng lưới phân phối, phụ tùng cùng dịch vụ hậu mãi. Một số hướng công nghệ có thể giải quyết mối băn khoăn cụ thể của người dùng; chẳng hạn, xe điện mở rộng phạm vi hoạt động kết hợp mô-tơ điện với động cơ xăng có thể giảm phụ thuộc vào trạm sạc và giữ sự linh hoạt trên hành trình dài. Nhưng công nghệ chỉ có ý nghĩa khi vận hành ổn định và chi phí sở hữu hợp lý. Các thương hiệu mới cần chứng minh chất lượng, độ bền và khả năng đáp ứng nhu cầu lâu dài, thay vì trông chờ vào giá bán hay danh sách trang bị.
Niềm tin và hậu mãi mới quyết định đường dài
Người mua được lợi trước mắt từ nhiều lựa chọn hơn và sự cạnh tranh về công nghệ, trang bị. Tuy nhiên, với một sản phẩm giá trị cao, quyết định sở hữu còn gắn với khả năng sửa chữa, nguồn phụ tùng, chất lượng vận hành và dịch vụ sau bán. Hãng mới chưa có lịch sử hiện diện dài hoặc cộng đồng người dùng lớn sẽ khó sánh với những tên tuổi lâu năm ở các điểm này. Đây không phải định kiến có thể xóa bằng một đợt giới thiệu xe; đó là khoảng trống phải lấp bằng trải nghiệm thực tế và cam kết nhất quán.
Triển vọng không đóng lại, nhưng sẽ cần thời gian. Việc mở rộng đại lý, tăng thời hạn bảo hành và đầu tư sản xuất, lắp ráp trong nước được đánh giá có thể tạo bước ngoặt cho sức tiêu thụ trong 5–7 năm tới. Với iCAUR, những quyết định về sản phẩm, giá và hệ thống hậu mãi sẽ là phép thử đầu tiên; với toàn nhóm xe Trung Quốc, phép thử dài hạn là chất lượng và độ tin cậy sau nhiều năm sử dụng. Kết luận khá rõ: số thương hiệu và mẫu xe mới có thể làm thị trường ô tô sôi động hơn, nhưng thị phần chỉ tăng bền vững khi lời hứa về giá trị được chứng minh trên đường phố và tại xưởng dịch vụ.
