Dự án công nghệ cao tại Khánh Hòa
Hememics Việt Nam là dự án nhà máy sản xuất graphene và biochip công nghệ cao do liên danh nhà đầu tư Hoa Kỳ và Việt Nam triển khai tại Khánh Hòa, kết hợp chế tạo vật liệu tiên tiến với linh kiện phục vụ ứng dụng điện tử và sinh học. Tỉnh Khánh Hòa đã cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho dự án, mở đường cho kế hoạch xây dựng nhà máy tại Cụm công nghiệp Trảng É 2, xã Suối Dầu, trên diện tích hơn 14.400 m². Đây là hướng đầu tư đáng chú ý vì dự án không dừng ở một nhà máy lắp ráp: mục tiêu còn bao gồm nghiên cứu, phát triển và từng bước nội địa hóa công nghệ. Tuy vậy, giấy chứng nhận mới là bước khởi đầu; giá trị dài hạn sẽ phụ thuộc vào khả năng biến kế hoạch sản xuất thành năng lực kỹ thuật thực tế.
Địa điểm và lộ trình xây dựng
Vị trí tại Cụm công nghiệp Trảng É 2 đưa dự án đến xã Suối Dầu, với quỹ đất hơn 14.400 m² dành cho trụ sở và nhà máy. Liên danh thực hiện gồm Hememics Biotechnologies, Inc (Hoa Kỳ), Công ty cổ phần Việt Khánh của Khánh Hòa và một số nhà đầu tư khác; đây là một dự án đầu tư Mỹ có đối tác địa phương tham gia. Kế hoạch chia thành hai chặng: giai đoạn 2026–2027 tập trung xây dựng, lắp đặt thiết bị và dự kiến đưa nhà máy vào hoạt động từ quý II/2027; giai đoạn 2028–2030 sẽ mở rộng sản xuất, nâng cấp các công đoạn rửa, xử lý, kiểm tra, lắp ráp và đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển. Mốc vận hành dự kiến tạo cơ sở để theo dõi tiến độ, nhưng hiệu quả sẽ được kiểm chứng qua chất lượng sản phẩm và năng lực mở rộng.
Từ graphene đến biochip công nghệ cao
Trọng tâm của nhà máy graphene là sản xuất graphene, màng đơn lớp và đa lớp, cùng các sản phẩm từ graphene, carbon và graphite phục vụ linh kiện điện tử, cảm biến sinh học. Mảng biochip công nghệ cao dự kiến gồm vi mạch sinh học, chip cảm biến, vi điện cực, linh kiện điện tử và thiết bị đo lường, đọc tín hiệu chuyên dụng. Theo nguồn tin, graphene có độ cứng gấp khoảng 200 lần thép; đặc tính này cùng khả năng dẫn điện và các tính chất vật liệu khác khiến nó được quan tâm trong điện tử, cảm biến sinh học và công nghệ tiên tiến. Dự án dự kiến dùng công nghệ lắng đọng hơi hóa học để tạo graphene chất lượng cao, kết hợp công nghệ vi lưu và in nano cho cấu trúc vi mô phục vụ y sinh, môi trường. Các công nghệ sẽ được chuyển giao từ đối tác Hoa Kỳ rồi nghiên cứu cải tiến, nội địa hóa.
Cơ hội lớn, nhưng chất lượng mới là phép thử
Lý do đầu tư vào graphene và biochip có sức hút là nhu cầu về vật liệu và linh kiện đáp ứng các ứng dụng kỹ thuật cao. Tuy nhiên, tham vọng này cũng đối diện một hạn chế được nêu rõ: theo David Ho, Chủ tịch kiêm Giám đốc khoa học Hememics Biotechnologies, phần lớn graphene hiện nay vẫn ở dạng thô, chất lượng chưa cao và khó đáp ứng yêu cầu của chip AI thế hệ mới, cảm biến sinh học hay pin năng lượng. Nhận định ấy cho thấy lợi thế không nằm ở việc chỉ sản xuất được graphene, mà ở khả năng kiểm soát độ tinh khiết, tính đồng nhất và độ ổn định của vật liệu đầu ra. Với Khánh Hòa, dự án có thể bổ sung một hướng công nghiệp công nghệ cao; với nhà đầu tư, chuyển giao công nghệ và R&D sẽ là phần việc quyết định liệu nhà máy có tạo được sản phẩm đủ sức cạnh tranh.
Kết luận, dự án Hememics Việt Nam đưa Khánh Hòa vào một lĩnh vực có tiềm năng nhưng đòi hỏi năng lực sản xuất chính xác và bền bỉ. Vị trí tại Cụm công nghiệp Trảng É 2, kế hoạch sản xuất graphene cùng biochip, và lộ trình mở rộng tạo nên nền tảng đáng chú ý. Dẫu vậy, mốc vận hành dự kiến chỉ là bước đầu: thước đo thực chất sẽ là chất lượng vật liệu, mức độ nội địa hóa công nghệ và khả năng đưa sản phẩm vào các ứng dụng điện tử, y sinh.
