Tăng tốc để biến cơ hội APEC thành năng lực lâu dài
Hạ tầng Phú Quốc phục vụ APEC là mạng lưới công trình giao thông, hội nghị, kỹ thuật và năng lượng được xây dựng hoặc nâng cấp để đáp ứng một sự kiện quốc tế lớn, đồng thời cải thiện khả năng kết nối và phục vụ dân cư trên đảo. Các dự án phục vụ APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc đang bước vào giai đoạn tăng tốc; hiện có 21 công trình, dự án được triển khai, trong khi tỉnh An Giang tháo gỡ vướng mắc và kiểm soát tiến độ. Đây là hướng đi đúng, nhưng thành công không thể chỉ đo bằng việc kịp ngày khai mạc: công trình cần vận hành an toàn và hữu ích sau hội nghị. Mục tiêu hiện nay là hoàn thành các hạng mục trước ngày 30/6/2027, bảo đảm chất lượng, an toàn và khả năng khai thác lâu dài.
Sân bay và giao thông tạo diện mạo mới, nhưng phải kết nối thành hệ thống
Sân bay Phú Quốc, trung tâm hội nghị và các tuyến giao thông đang làm thay đổi diện mạo đảo, song giá trị của từng công trình phụ thuộc vào khả năng phối hợp với phần còn lại. Đường cất hạ cánh Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc đã hoàn thành; các hạng mục nhà ga, Trung tâm tổ chức Hội nghị APEC, đường tỉnh 975, tuyến tàu điện đô thị đoạn 1 và hạ tầng kỹ thuật tiếp tục được đẩy nhanh. Sân bay mở rộng, trung tâm hội nghị dần thành hình, còn những tuyến đường mới và hệ thống giao thông đang được triển khai khẩn trương. Những hạng mục này không chỉ phục vụ khách dự hội nghị mà còn có thể cải thiện kết nối và năng lực đón khách về sau. Thách thức là đồng bộ tiến độ, nghiệm thu đúng chuẩn và tránh để công trình riêng lẻ trở thành điểm nghẽn vận hành.
Lưới điện liên kết tốt hơn là điều kiện không thể thiếu
An ninh năng lượng ít gây chú ý hơn sân bay hay trung tâm hội nghị, nhưng mất điện trong một sự kiện cấp cao có thể làm gián đoạn toàn bộ hoạt động. Trước khi các dự án mới được đầu tư, khu vực Bắc và Nam đảo chưa liên kết đầy đủ, nên khả năng hỗ trợ lẫn nhau khi một nguồn gặp sự cố còn hạn chế; yêu cầu đặt ra là không để thiếu điện trong Tuần lễ Cấp cao dự kiến tổ chức tháng 11/2027. EVNSPC đang đẩy nhanh ba công trình trọng điểm: trạm biến áp 220kV Phú Quốc với hai máy biến áp 250MVA và đường dây đấu nối kép dài 17,9km; đường dây 110kV Phú Quốc – Bắc Phú Quốc dài hơn 20,7km; cùng đường dây Phú Quốc – Nam Phú Quốc dài gần 20km, trong đó có 2,62km cáp ngầm qua sân bay.
Lợi ích phải tiếp tục sau tuần lễ cấp cao
Ý nghĩa thiết thực nhất của các dự án điện Phú Quốc là tăng độ tin cậy cho cả hội nghị lẫn sinh hoạt và hoạt động kinh tế thường ngày. Khi hoàn thành, ba công trình sẽ hoàn thiện kết nối lưới điện 110kV, đáp ứng tiêu chí N-1 và nâng tổng năng lực cấp điện cho đặc khu lên 315MVA. Mục tiêu là hoàn thành các công trình điện trong năm 2026 để có thời gian vận hành, kiểm tra và diễn tập xử lý sự cố trước hội nghị. Đây là cách chuẩn bị thận trọng hơn so với chờ sát sự kiện mới phát hiện điểm yếu. Tuy nhiên, tiến độ nhanh cần đi cùng giám sát chất lượng, an toàn và tuân thủ thủ tục. Nhìn tổng thể, chuẩn bị APEC chỉ đáng giá khi sân bay, giao thông và điện lực tạo thành năng lực phục vụ bền vững cho người dân và nền kinh tế Phú Quốc sau năm 2027.
