Hỗ trợ học tập cần nhiều hơn một khoản học bổng
Học bổng đại học là hình thức hỗ trợ tài chính giúp người học theo đuổi chương trình đào tạo, ghi nhận thành tích hoặc giảm bớt rào cản kinh tế trên con đường hoàn thành việc học. Những động thái gần đây tại TP.HCM cho thấy hỗ trợ thiết thực không chỉ là trao tiền: giữ học phí đại học ổn định, xây dựng quỹ học bổng của trường và huy động doanh nghiệp cùng tham gia đều góp phần mở rộng cơ hội. Cách tiếp cận nhiều lớp này đáng chú ý vì sinh viên có hoàn cảnh khác nhau không cần cùng một kiểu trợ giúp. Người học có thành tích cần cơ hội phát triển; người gặp khó khăn cần nguồn lực để tiếp tục học. Dù vậy, các khoản hỗ trợ riêng lẻ không thay thế được chính sách học phí dễ dự liệu. Giá trị lớn nhất nằm ở sự kết hợp giữa giảm áp lực trước mắt và duy trì hỗ trợ đủ lâu để sinh viên hoàn tất hành trình học tập.
Đại học Ngân hàng TP.HCM giữ học phí, tăng nguồn hỗ trợ
Đại học Ngân hàng TP.HCM đã ban hành quyết định về học phí và các khoản thu dịch vụ cho năm học 2027-2028 vào ngày 22 tháng 10. Theo đó, học phí các chương trình đào tạo được giữ nguyên so với năm học 2026-2027, nhằm giảm gánh nặng tài chính cho phụ huynh và sinh viên. Đây là lựa chọn có ý nghĩa thực tế: gia đình có thể dự liệu chi phí tốt hơn, thay vì phải trông chờ vào học bổng để bù cho một khoản học phí tăng bất ngờ.
Song song với việc ổn định học phí, trường cho biết quỹ học bổng từ nguồn nội bộ hiện vượt 50 tỷ đồng và dự kiến tăng ít nhất 5% trong năm học tới. Học bổng ưu tiên sinh viên có thành tích học tập tốt, tiềm năng nghiên cứu, đồng thời hỗ trợ người gặp khó khăn kinh tế. Đây là hướng phân bổ hợp lý hơn một chương trình chỉ thưởng thành tích: năng lực được khuyến khích, còn nhu cầu cấp thiết cũng được nhìn nhận. Tác động sẽ phụ thuộc vào cách trường triển khai và mức độ hỗ trợ đến đúng người cần.
Học bổng 1&1: giá trị của cam kết dài hạn
Chương trình học bổng Khuyến tài 1&1 của Hội Khuyến học TP.HCM tiếp tục tập trung vào sinh viên có hoàn cảnh khó khăn nhưng nỗ lực học tập. Trong năm học 2026-2027, có 76 sinh viên lần đầu nhận học bổng; trong số đó, hai em thuộc hộ nghèo, bảy em thuộc hộ cận nghèo, 15 em mồ côi và 15 em từng đạt danh hiệu học sinh giỏi cấp thành phố. Những con số này cho thấy tiêu chí hỗ trợ không chỉ nhìn vào điểm số mà còn tính đến hoàn cảnh.
Sau 26 năm, chương trình đã trao học bổng cho 2.963 sinh viên, với tổng kinh phí hỗ trợ trong suốt thời gian học đại học vượt 31 tỷ đồng. Có 2.436 người nhận học bổng đã tốt nghiệp; một số quay lại hỗ trợ thế hệ sau, nối tiếp tinh thần sẻ chia. Mô hình này đáng quan tâm vì sự đồng hành kéo dài có thể giúp sinh viên lên kế hoạch học tập thay vì chỉ giải quyết một khoản thiếu hụt tức thời. Tuy nhiên, thông tin hiện có không xác nhận mức trao tổng cộng trong năm học này, nên không thể suy ra một con số theo từng năm.
Doanh nghiệp mở rộng mạng lưới học bổng sinh viên
Cathay Life Việt Nam dành tổng cộng 200 triệu đồng học bổng cho sinh viên tại năm trường đại học ở TP.HCM trong chương trình năm 2026. Các trường gồm HUFLIT, Đại học Ngân hàng TP.HCM, Đại học Kinh tế TP.HCM, Trường Đại học Khoa học tự nhiên và Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM. Phạm vi nhiều lĩnh vực giúp chương trình tiếp cận các nhóm người học khác nhau, thay vì giới hạn hỗ trợ trong một ngành.
Khoản học bổng là nguồn động viên tài chính và sự ghi nhận nỗ lực, nhưng điều đáng giá hơn là doanh nghiệp duy trì hoạt động hỗ trợ giáo dục qua nhiều năm và tuyên bố sẽ tiếp tục các chương trình cộng đồng. Khi doanh nghiệp góp sức bên cạnh trường và các tổ chức khuyến học, sinh viên có thêm những kênh hỗ trợ. Dẫu vậy, học bổng doanh nghiệp nên là phần bổ sung cho chính sách dài hạn, không phải lý do để xem nhẹ vai trò của trường trong việc giữ chi phí ổn định và bảo đảm hỗ trợ đến đúng đối tượng.
Kết hợp ổn định chi phí với hỗ trợ đúng nhu cầu
Ba mô hình trên cho thấy hướng đi đáng khuyến khích: trường học giữ học phí dễ dự liệu và tăng quỹ học bổng, chương trình khuyến học theo sát sinh viên khó khăn, còn doanh nghiệp mở rộng nguồn lực đến nhiều cơ sở đào tạo. Đó là cách tiếp cận thực tế hơn việc chỉ công bố một khoản tài trợ mà không nói rõ ai được tiếp cận hay kéo dài bao lâu.
Bước tiếp theo là duy trì nguồn quỹ, công khai tiêu chí và bảo đảm sinh viên có hoàn cảnh khó khăn không bị bỏ lại phía sau vì thiếu thông tin hoặc quy trình tiếp cận phức tạp. Đại học Ngân hàng TP.HCM dự kiến tăng quỹ học bổng ít nhất 5% trong năm học tới; Cathay Life Việt Nam cũng cho biết sẽ tiếp tục hoạt động cộng đồng. Kết luận rõ ràng là học bổng sinh viên phát huy tác dụng tốt nhất khi đi cùng học phí ổn định và sự đồng hành bền bỉ, để hỗ trợ không dừng ở lời hứa hay một lần trao tặng.
