Làn sóng đầu tư 62.816 tỉ đồng: cú chuyển số phận của Quảng Ninh thành phố mới
Làn sóng 40 dự án đầu tư với tổng vốn hơn 62.816 tỉ đồng tại Quảng Ninh là bước đi chiến lược, vừa để tận dụng thời cơ trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, vừa để tái cấu trúc không gian phát triển, chuyển dịch sang mô hình kinh tế xanh, hiện đại, đa trụ cột, lấy doanh nghiệp làm trung tâm và người dân làm thước đo cuối cùng của thành công. Điểm đáng chú ý không chỉ là độ lớn của dòng vốn mà là sự đồng bộ về thời điểm và tư duy: cùng ngày, tỉnh trao quyết định cho 16 dự án với hơn 16.000 tỉ đồng, đồng thời khởi công, khánh thành 24 công trình cấp tỉnh với hơn 46.800 tỉ đồng, nâng tổng số dự án lên 40. Khi Chủ tịch Quốc hội đã ký Nghị quyết thành lập thành phố Quảng Ninh, các chỉ tiêu tăng trưởng được đặt lên một mặt bằng mới, buộc địa phương phải chọn con đường chất lượng thay vì chỉ chạy theo số lượng. Điều này giải thích vì sao lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh doanh nghiệp là "trung tâm của hoạt động đầu tư, sản xuất và thương mại" và coi mỗi dự án là một "năng lực sản xuất mới". Từ đây, câu hỏi không còn là Quảng Ninh có trở thành đô thị trực thuộc Trung ương hay không, mà là thành phố mới này sẽ được định hình theo mô hình kinh tế nào và ai sẽ hưởng lợi nhiều nhất.
Công nghiệp và khu công nghiệp Quảng Ninh: trụ cột định hình bản đồ tăng trưởng
Nếu phải chọn một động lực rõ nét nhất trong làn sóng dự án đầu tư Quảng Ninh, câu trả lời là công nghiệp và hệ thống khu công nghiệp. Việc tỉnh đồng loạt khởi công các dự án hạ tầng công nghiệp cho thấy tham vọng trở thành cực tăng trưởng phía Bắc không còn nằm trên giấy. Nổi bật là dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng Khu công nghiệp Bạch Đằng II tại phường Liên Hòa, diện tích 420,93ha, tổng vốn 5.000 tỉ đồng, nằm trong Khu kinh tế ven biển Quảng Yên với vị trí kết nối trực tiếp Hải Phòng, hành lang kinh tế ven biển và hệ thống cảng biển, logistics vùng. Cùng nhóm này là các khu công nghiệp VSIP Quảng Ninh, khu công nghiệp tại Uông Bí, Green Bay Tech ở khu vực Yên Tử – Uông Bí và khu công nghiệp tại Vân Đồn. Ở cấp độ nhỏ hơn, hai cụm công nghiệp Vô Ngại (xã Bình Liêu) và Thống Nhất (xã Thống Nhất) mở thêm quỹ đất sản xuất, tạo không gian cho công nghiệp hỗ trợ và doanh nghiệp vừa và nhỏ. Đây là bước đi khôn ngoan: nếu chỉ dựa vào các "đại dự án", kinh tế Quảng Ninh dễ lệ thuộc; còn khi hệ sinh thái khu công nghiệp Quảng Ninh được thiết kế đa tầng, sức chống chịu và khả năng lan tỏa sẽ lớn hơn nhiều.
Đa ngành, đa không gian: cách Quảng Ninh xây nền kinh tế cân bằng hơn
Điều khiến Quảng Ninh thành phố mới khác với nhiều địa phương chạy theo công nghiệp là sự chủ ý phân tán dự án theo không gian và lĩnh vực. 24 công trình cấp tỉnh được triển khai trải rộng từ Quảng Yên, Uông Bí, Hạ Long, Vân Đồn, Móng Cái, Hải Hà, Đầm Hà…, nhắm vào những mảnh ghép quan trọng của chiến lược phát triển kinh tế – xã hội. Trong 16 dự án được trao quyết định, có đủ công nghiệp, cụm công nghiệp, đô thị, nhà ở xã hội, du lịch, dịch vụ, y tế và môi trường, với tổng vốn hơn 16.000 tỉ đồng. Danh mục cụ thể cho thấy tư duy ưu tiên dịch vụ chất lượng cao và hạ tầng xã hội: tổ hợp khách sạn, thương mại dịch vụ tại phường Quang Hanh; trung tâm hội nghị, du lịch nghỉ dưỡng ở khu 8; nhiều dự án nhà xưởng, nhà kho cho thuê tại KCN Sông Khoai; các nhà máy Topping Quảng Ninh, TSMT Quảng Ninh và dự án S-Việt Nam. Song song, Quảng Ninh không bỏ qua các nhu cầu "cơ bản nhưng dễ bị xem nhẹ" như bệnh viện đa khoa tại Tuần Châu, dự án nhà ở xã hội ở Uông Bí, xử lý nước thải tại Khu đô thị dịch vụ Hùng Thắng (Bãi Cháy), khu du lịch nghỉ dưỡng sinh thái rừng – biển cao cấp Hòn Giai ở Vân Đồn cùng thêm các dự án công nghiệp, khai khoáng và chăn nuôi tập trung. Đây là một cách ngăn rủi ro méo mó phát triển: dịch vụ, môi trường và an sinh được kéo đi cùng công nghiệp ngay từ đầu.
Từ hạ tầng cứng đến hạ tầng mềm: chất lượng sống là thước đo cuối cùng
Một thành phố trực thuộc Trung ương không thể chỉ được đánh giá qua quy mô khu công nghiệp hay tổng vốn đầu tư, mà phải qua chất lượng sống của cư dân gắn với hạ tầng kinh tế – xã hội. Danh mục dự án lần này phản ánh khá rõ nhận thức đó. Ngoài các khu công nghiệp, tỉnh triển khai nhiều dự án giao thông, giáo dục, nhà ở xã hội, thương mại và dịch vụ, nhằm hoàn thiện hệ thống hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế – xã hội. Ví dụ, nút giao kết nối đường tỉnh 342 với cao tốc tại phường Hoành Bồ với tổng vốn 315 tỉ đồng sẽ giảm ma sát trong lưu thông, củng cố sức hút đầu tư ở khu vực Hạ Long – Hoành Bồ. Trong giáo dục, dự án xây mới Trường THPT Hoàng Quốc Việt tại phường Mạo Khê, vốn 176 tỉ đồng, bổ sung cơ sở vật chất, đáp ứng nhu cầu học tập cho người dân. Các dự án không chỉ bổ sung năng lực sản xuất, hạ tầng và dịch vụ mà còn góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng, tạo thêm việc làm, thu hút đầu tư và cải thiện điều kiện sống cho người dân. Khi lãnh đạo tỉnh nhấn mạnh Quảng Ninh cần những dự án "xanh hơn, hiện đại hơn, hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng cao hơn", đó là thừa nhận rằng chất lượng phát triển mới phải bắt đầu từ chất lượng sống và yêu cầu bảo vệ môi trường.
Thách thức thực thi: dự án tốt chỉ có ý nghĩa khi đi vào đời sống
Tất cả các tham vọng kinh tế Quảng Ninh 2025 sẽ vô nghĩa nếu 40 dự án hiện nay bị chậm tiến độ, đội vốn hoặc không đạt được hiệu quả xã hội mong muốn. Và chính quyền tỉnh dường như hiểu rõ điều này hơn ai hết. Quảng Ninh cam kết làm việc chặt chẽ với doanh nghiệp, hỗ trợ trong khuôn khổ pháp luật, đồng thời tăng cường thanh tra, giám sát để đảm bảo dự án đúng mục tiêu, tiến độ, sử dụng đất và tài nguyên hiệu quả. Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu nhà đầu tư nhanh chóng chuyển từ quyết định trên giấy sang triển khai thực tế, biến cam kết thành nhà máy, dây chuyền sản xuất, sản phẩm và giá trị kinh tế – xã hội hữu hình. Tỉnh cũng đề nghị các chủ đầu tư khẩn trương hoàn thiện thủ tục, huy động nguồn lực, tổ chức thi công và sớm đưa dự án vào hoạt động. Song song, định hướng phát triển được đặt rõ ràng: không thu hút đầu tư bằng mọi giá, không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng, ưu tiên công nghệ hiện đại, quản trị tiên tiến, ít phát thải và đóng góp lâu dài. Nếu Quảng Ninh kiên định đường lối này, làn sóng 62.816 tỉ đồng sẽ không chỉ tạo thêm các "công trình lớn", mà có thể trở thành bản thiết kế cho một thành phố mới có năng suất cao, cạnh tranh tốt, chống chịu tốt và đời sống người dân ấm no, hạnh phúc hơn.
