Đỉnh triều rơi đúng giờ người dân đi lại
Triều cường TPHCM là hiện tượng mực nước sông, kênh rạch dâng cao theo chu kỳ, có thể làm ngập vùng trũng và đảo lộn giao thông, sinh hoạt khi trùng giờ đi làm, đi học. Đợt cuối tháng 10, nước dâng vào chiều tối 27/10, khiến nhiều khu vực ven sông, kênh rạch ngập sâu. Theo Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, mực nước tại Phú An và Nhà Bè trong đợt 26-28/10 được dự báo đạt 1,70-1,75m, vượt báo động III từ 0,10-0,15m. Đỉnh triều thường rơi vào khoảng 5-7h và 17-19h, đúng lúc đường phố đông người. Vì vậy, đây không chỉ là chuyện nước lên theo con nước: thời điểm nước dâng biến một đợt triều thành trở ngại trực tiếp cho người đi làm, học sinh và hoạt động buôn bán.
Ngập đường kéo theo thiệt hại sinh hoạt, buôn bán
Tại đường Rạch Cùng, phường Bình Đông, một đoạn khu dân cư ven sông Cần Giuộc dài hơn 500m chìm trong nước chiều tối 27/10; có nơi ngập sâu hơn nửa mét, khiến việc đi lại và sinh hoạt khó khăn. Ở giao lộ Phạm Hữu Lầu - 15B, nước ngập quá nửa bánh xe và nhiều xe chết máy liên tục. Những cảnh này cho thấy ngập đường TPHCM không dừng ở việc chậm một chuyến đi: người bán có thể khó tiếp cận hàng quán, còn người đi làm phải đối mặt với xe chết máy và hành trình kéo dài. Các nguồn ghi nhận rõ tác động đến giao thông và sinh hoạt, nhưng không định lượng thiệt hại kinh doanh. Điều đáng ngại là nước thường lên đúng giờ tan tầm, khi người dân ít có lựa chọn đổi giờ di chuyển.
Chống ngập nhà trở thành việc phải chuẩn bị trước
Khi nước tràn tới thềm, nhiều gia đình không thể chờ lực lượng bên ngoài mà phải tự bảo vệ nhà cửa. Người dân dùng bao cát, dựng tấm chắn, kê cao đồ đạc để hạn chế nước vào nhà, tránh hư hỏng và nguy cơ chập điện. Tại hẻm 85 đường Nguyễn Văn Quỳ, một hộ hàn thanh sắt ngang cửa; gia đình khác xây vách chắn và nâng thêm hai hàng gạch để chủ động ứng phó. Những biện pháp chống ngập nhà này phản ánh kinh nghiệm tích lũy qua các mùa triều, chứ không phải giải pháp thay thế cho hạ tầng. Người dân địa phương cho biết ngập thường tái diễn từ tháng 8 âm lịch đến tháng giêng năm sau, mỗi tháng khoảng hai lần. Khi tình trạng lặp đi lặp lại, chuẩn bị sẵn vật liệu chắn nước và kê đồ cao trở thành một phần của sinh hoạt.
Công trình ngăn triều cần vận hành đồng bộ
Ngập vẫn xảy ra trong lúc dự án ngăn triều chưa được đưa vào vận hành; khoảng cách giữa công trình đang chờ hoàn tất và nước tràn vào khu dân cư là điều người dân phải tự xoay xở trước mắt. Ngày 29/10, đại diện Sở Xây dựng cho biết dự án Giải quyết ngập do triều giai đoạn 1 dự kiến vận hành trong tháng 11. Dự án có sáu cống ngăn triều, hướng đến kiểm soát nước trên phạm vi 570km ở khu vực phía Nam TPHCM trước sáp nhập. Tuy nhiên, hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào các cống: hệ thống cần phối hợp van, trạm bơm, cửa xả và các công trình liên quan, cùng việc chia sẻ dữ liệu mực nước để điều tiết. Kế hoạch ấy tạo cơ sở để kỳ vọng, nhưng với người dân đang kê đồ và chặn cửa, điều cần thiết là vận hành đồng bộ, đúng lúc và thông tin đủ sớm để chủ động.
