Đỗ đại học mới là bước đầu
Nữ sinh vượt khó là những người trẻ theo đuổi việc học dù phải đối mặt với mất mát, thiếu thốn hoặc trách nhiệm gia đình; thành tích thi cử của các em đáng ghi nhận, nhưng cơ hội tiếp tục học mới là thước đo của sự nâng đỡ. Tại Vĩnh Long, chương trình “Tiếp sức đến trường” năm 2026 tổ chức điểm trao thứ chín dành cho tân sinh viên, trong khuôn khổ chương trình “Vì ngày mai phát triển” lần thứ 637. Đây là một cách hỗ trợ thiết thực, nhưng cũng nhắc rằng cánh cửa đại học không tự mở ra chỉ bằng điểm số. Với những học sinh nghèo hiếu học, tiền học phí, chỗ ở và phương tiện học tập có thể quyết định liệu ước mơ có thành hành trình bền vững hay không. Vì vậy, sự động viên cần đi cùng hỗ trợ đủ lâu để các em không phải chọn giữa mưu sinh và giảng đường.
Chương trình đã đồng hành suốt 23 năm, cùng các nhà hảo tâm và địa phương tìm kiếm, hỗ trợ tân sinh viên có hoàn cảnh khó khăn và nghị lực. Tổng kinh phí đợt trao tại Vĩnh Long vượt 1,35 tỉ đồng. Quy mô ấy đáng quý, song nhu cầu không kết thúc ở ngày nhận học bổng: sinh viên còn phải trả học phí, tiền trọ, mua sách vở và duy trì việc học qua nhiều học kỳ.
Điểm cao không xóa được áp lực tiền bạc
Một tân sinh viên đạt 27,03 điểm và trúng tuyển ngành y mơ ước, nhưng học phí học kỳ đầu lên tới 26 triệu đồng; mẹ em phải vay Hội Phụ nữ phường để đóng. Em vừa học vừa làm từ năm 15 tuổi và mong có học bổng. Thành tích đậu đại học điểm cao cho thấy năng lực, không chứng minh gia đình đủ sức gánh chi phí đào tạo. Khi người học phải tiếp tục làm việc để trang trải, thời gian nghỉ ngơi và học tập đều bị thu hẹp. Học bổng đại học vì thế không nên chỉ là phần thưởng cho điểm số, mà cần là chiếc cầu giúp người học duy trì việc học. Hỗ trợ đúng lúc có thể ngăn khoản vay đầu tiên biến thành sức ép kéo dài suốt khóa học.
Câu chuyện của một nữ sinh mồ côi cả cha lẫn mẹ càng cho thấy điểm thi cao không làm vơi đi mất mát hay nỗi lo ngày mai. Em đạt 26,75 điểm và được trao suất học bổng đặc biệt trị giá 50 triệu đồng trong suốt bốn năm học. Đây là sự tiếp sức đáng kể, nhưng điều quan trọng hơn là bảo đảm nguồn hỗ trợ gắn với nhu cầu thực tế và được duy trì ổn định, để sinh viên có thể tập trung học thay vì liên tục tìm cách xoay xở.
Lao động phụ giúp gia đình, vẫn giữ mục tiêu học tập
Ở Sa Đéc, một nữ sinh đi bưng cà phê để phụ mẹ nuôi năm người con, rồi trúng tuyển Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM. Hành trình ấy không nên được kể như bằng chứng rằng chỉ cần nỗ lực là đủ. Việc làm thêm giúp gia đình xoay xở trước mắt, nhưng cũng cho thấy trách nhiệm kinh tế đã hiện diện trong đời sống của em từ trước khi bước vào đại học. Nếu thiếu hỗ trợ, chính những giờ làm cần thiết để phụ mẹ có thể lấy đi thời gian dành cho bài vở và thích nghi với môi trường mới. Những nữ sinh vượt khó cần được nhìn nhận bằng năng lực và ước mơ, không chỉ bằng câu chuyện chịu đựng.
Các khoản hỗ trợ tại chương trình gồm học bổng tiền mặt, thiết bị học tập và cam kết tài trợ theo tháng cho một số tân sinh viên y khoa. Mỗi suất học bổng thông thường trị giá 15 triệu đồng; hai suất đặc biệt trị giá 50 triệu đồng cho suốt bốn năm, và chương trình trao thêm bốn máy tính xách tay. Những hình thức này đúng với các nhu cầu khác nhau: tiền mặt giúp trang trải chi phí ban đầu, máy tính hỗ trợ học tập, còn tài trợ dài hạn giúp người học có điểm tựa ổn định hơn.
Hỗ trợ phải theo các em qua từng học kỳ
Một học sinh mồ côi khác phải đối diện khoản học phí đầu năm gần 20 triệu đồng, vượt quá khả năng của hai cậu cháu; với một tân sinh viên, học phí học kỳ đầu và tiền trọ, sách vở gần 5 triệu đồng khiến anh trai phải vay mượn mới đủ. Những con số này đặt thành tích thi cử cạnh một thực tế không thể bỏ qua: được nhận vào trường chưa đồng nghĩa với đủ điều kiện theo học. Học bổng có thể tháo gỡ nút thắt ban đầu, nhưng tư vấn về hỗ trợ học phí, chỗ ở, thiết bị và các khoản sinh hoạt cần được kết nối liên tục. Đó là cách giúp học sinh nghèo hiếu học giữ được quyền lựa chọn con đường học tập thay vì sớm phải rời giảng đường vì thiếu tiền.
Các khoản tài trợ theo tháng cho sinh viên y khoa đến khi tốt nghiệp cho thấy hỗ trợ dài hạn là khả thi khi có người đồng hành. Điều cần làm tiếp theo là để trường học, địa phương và nhà tài trợ phối hợp theo dõi hoàn cảnh của sinh viên, nhận diện sớm nguy cơ bỏ học và bổ sung trợ giúp phù hợp. Thành công không chỉ nằm ở số em đậu đại học điểm cao hay số suất học bổng đã trao; nó còn nằm ở việc các em có thể học đến cùng, không phải gánh một mình sức ép kinh tế.
Những câu chuyện từ Đồng Tháp và Vĩnh Long cho thấy nghị lực có thể đưa nữ sinh đến cổng trường, nhưng không thể thay thế học phí, sách vở hay một mái trọ ổn định. Trao học bổng là khởi đầu cần thiết; duy trì hỗ trợ qua các học kỳ mới là cam kết thực chất để ước mơ không dừng lại sau ngày nhập học.
