Chuẩn bị khởi công, nhưng mặt bằng mới quyết định nhịp dự án
Khu đô thị số 1 tại Măng Đen là dự án quy hoạch khoảng 264,4 ha, dự kiến đón 7.738 cư dân và do Công ty TNHH Tập đoàn Sun World thực hiện. Dự án hơn 6.700 tỷ đồng đang tiến gần mốc khởi công, song phần việc còn lại về bồi thường và giải phóng mặt bằng sẽ quyết định liệu tiến độ trên giấy có chuyển thành công trường thực tế hay không. Nhà đầu tư đề xuất tổ chức lễ khởi công vào sáng 23/11 tại Sân vận động huyện Kon Plông cũ, xã Măng Đen, với khoảng 300 đại biểu, khách mời. Cũng đề nghị tỉnh chỉ đạo các sở, ngành và địa phương cử đầu mối phối hợp, bảo đảm an ninh, giao thông, y tế và phòng cháy chữa cháy.
Theo ông Nguyễn Hữu Hồng, dự án đã đủ điều kiện khởi công và địa phương sẵn sàng phối hợp với nhà đầu tư. Đây là tín hiệu tiến triển đáng chú ý, nhưng lễ khởi công chỉ là mốc mở đầu; chất lượng phối hợp và việc bàn giao mặt bằng mới là thước đo thực chất.
Quy hoạch hơn 264 ha đặt ra bài toán phát triển có kiểm soát
Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Khu đô thị số 1 đã được UBND xã Măng Đen phê duyệt, với diện tích hơn 264 ha và quy mô dân số 7.738 người. Ranh giới dự án giáp đường Lý Thái Tổ ở phía đông, quốc lộ 24 ở phía tây, Nhà máy Thủy điện Đăk Pô Ne và rừng sản xuất ở phía nam, trung tâm xã Măng Đen ở phía bắc. Quy mô này khiến quy hoạch Măng Đen không thể chỉ được nhìn như câu chuyện mở rộng quỹ đất: nó cần cân bằng kết nối giao thông, nhu cầu dân cư và cảnh quan tự nhiên.
Khu đô thị Măng Đen được kỳ vọng góp phần tạo việc làm, cải thiện thu nhập, hỗ trợ an sinh và tăng nguồn thu ngân sách, đồng thời phát triển hài hòa với thiên nhiên và bảo vệ môi trường. Những lợi ích ấy chỉ đáng tin khi được chuyển thành tiêu chuẩn triển khai cụ thể. Với địa bàn được biết đến nhờ cảnh quan, việc bảo vệ môi trường không nên đứng sau tốc độ xây dựng.
Giải phóng mặt bằng là nút thắt cần được ưu tiên
Tỉnh đã giao đất, cho thuê đất đợt một với diện tích hơn 200 ha trên tổng số hơn 264 ha. Phần diện tích còn lại vẫn do hội đồng bồi thường tiếp tục xử lý theo tiến độ hợp đồng; nhà đầu tư đã tạm ứng hơn 31 tỷ đồng cho bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các đơn vị tập trung thực hiện nhiệm vụ bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đây là trọng tâm hợp lý: nếu khâu này chậm, mốc khởi công có thể vẫn diễn ra nhưng tiến độ thi công đồng bộ sẽ chịu sức ép.
Dự án có thời gian thực hiện 105 tháng và là một trong ba khu đô thị do các doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Sun Group đầu tư tại Măng Đen; cả ba dự án có tổng quy mô gần 790 ha, tổng mức đầu tư gần 27.000 tỷ đồng. Quy mô lớn làm tăng kỳ vọng, nhưng cũng đòi hỏi công tác bồi thường minh bạch, đúng tiến độ và bảo đảm quyền lợi người dân. Sun Group Măng Đen sẽ được đánh giá không chỉ qua lễ khởi công, mà qua cách dự án xử lý phần việc còn dang dở.
Khởi công là bước đầu, không phải đích đến
Bên cạnh việc đã được giao đất đợt một, dự án được phê duyệt kết quả thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường; báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư cũng đã được Sở Xây dựng thông báo kết quả thẩm định. Nhà đầu tư còn nộp hơn 22 tỷ đồng trồng rừng thay thế và thanh toán 13,3 tỷ đồng tiền trúng đấu giá gần 83 ha rừng thông, tài sản trên thực địa đã được chủ rừng bàn giao. Những bước chuẩn bị này cho thấy dự án đã tiến xa hơn một đề xuất trên giấy, nhưng không làm giảm yêu cầu giám sát trong suốt quá trình triển khai.
Mốc 23/11, nếu được tổ chức theo kế hoạch, sẽ tạo dấu mốc rõ ràng cho khu đô thị Măng Đen. Tuy nhiên, điều đáng theo dõi tiếp theo là tiến độ giải phóng phần đất còn lại, việc thực hiện cam kết môi trường và lợi ích cụ thể đến với cư dân địa phương. Kết luận thẳng thắn: dự án có quy mô và các điều kiện chuẩn bị đáng chú ý, nhưng thành công sẽ phụ thuộc vào việc biến quy hoạch thành phát triển có trách nhiệm, thay vì chỉ chạy theo nghi thức khởi công.
