Chuẩn mới đặt yêu cầu đầu ra rõ hơn
Chuẩn đào tạo giáo viên là bộ yêu cầu tối thiểu về chương trình, năng lực đầu ra và điều kiện đội ngũ giảng viên mà các cơ sở đào tạo trình độ đại học phải đáp ứng khi đào tạo giáo viên. Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành chuẩn chương trình đào tạo nhóm ngành này, quy định những năng lực sinh viên cần đạt khi tốt nghiệp cùng yêu cầu về trình độ, chuyên môn và khối lượng giảng dạy trực tiếp của giảng viên. Đây là hướng đi cần thiết: bằng cấp sư phạm không nên chỉ xác nhận người học đã tích lũy đủ môn, mà phải cho thấy họ có thể dạy học trong môi trường thực tế. Chuẩn hóa được đầu ra cũng giúp sinh viên biết mình cần đạt gì, còn các trường có căn cứ để thiết kế, đánh giá và công khai chương trình. Văn bản được xây dựng nhằm cụ thể hóa yêu cầu tại Thông báo 500/TB-VPCP ngày 25-9-2026, đồng thời gắn với định hướng nâng chất lượng giáo viên và chuyển đổi số.
Bốn năm học, ít nhất 125 tín chỉ và thực hành có trọng lượng
Với chương trình sư phạm trình độ đại học, thời gian chuẩn là 4 năm và khối lượng tối thiểu 125 tín chỉ, không tính giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng và an ninh. Trong tổng số đó, phần đào tạo nghiệp vụ sư phạm phải đạt ít nhất 30 tín chỉ; tối thiểu 12 tín chỉ dành cho phát triển chuyên môn, thực hành và thực tập sư phạm. Riêng hoạt động thực hành, thực tập tại cơ sở giáo dục chiếm ít nhất 8 tín chỉ và được xác định là nội dung trung tâm. Con số này cho thấy chuẩn mới không xem việc đứng lớp là phần minh họa ở cuối khóa. Sinh viên cần được tiếp xúc với môi trường giáo dục, luyện dạy trong lớp học và môi trường số, rồi tiến tới thực tập từng phần và toàn diện. Các trường vì vậy cần bố trí nơi thực tập, người hướng dẫn và đánh giá năng lực nghề nghiệp, thay vì chỉ tăng số tiết lý thuyết.
Năng lực số và ngoại ngữ trở thành yêu cầu đầu ra
Năng lực số giáo viên không còn là kỹ năng bổ trợ tùy chọn. Mỗi cơ sở phải xây dựng yêu cầu năng lực số trong chuẩn đầu ra của từng chương trình dựa trên Khung năng lực số cho người học, xác định mức cần đạt, cách đánh giá và công khai trong chương trình. Trí tuệ nhân tạo, kể cả công cụ tạo sinh, phải được tích hợp xuyên suốt và gắn với thực hành sư phạm số. Sinh viên cần biết lựa chọn, sử dụng và kiểm chứng nội dung do AI tạo ra khi soạn học liệu, tổ chức dạy học và kiểm tra, đánh giá; việc sử dụng phải bảo đảm đạo đức, an toàn, quyền riêng tư và dữ liệu cá nhân. Về ngoại ngữ, người tốt nghiệp cần đạt ít nhất bậc 3 theo Khung năng lực ngoại ngữ Việt Nam, trừ chương trình đặt mức cao hơn. Sinh viên ngành đào tạo giáo viên ngoại ngữ phải đạt ít nhất bậc 5 ở ngoại ngữ chính và bậc 3 ở ngoại ngữ thứ hai. Đây là những năng lực cần được rèn và đánh giá xuyên suốt, không thể trông chờ vào một học phần cuối khóa.
Trường phải cập nhật, sinh viên cần chủ động kiểm tra chuẩn đầu ra
Với chương trình đã ban hành trước ngày quyết định có hiệu lực, cơ sở đào tạo được giao rà soát và cập nhật để đáp ứng đầy đủ tiêu chí trong vòng 24 tháng kể từ ngày quyết định có hiệu lực. Đây không nên là đợt chỉnh sửa hồ sơ trên giấy: trường cần làm rõ chuẩn năng lực, cách đo lường, nội dung AI, yêu cầu ngoại ngữ và lộ trình thực tập, đồng thời bảo đảm đội ngũ giảng viên đáp ứng yêu cầu chuyên môn. Sau 3 năm kể từ khi ban hành chuẩn, số giảng viên tiến sĩ cơ hữu hoặc đồng cơ hữu chủ trì chương trình phải đạt ít nhất 7 người. Với sinh viên, việc cần làm là đọc chuẩn đầu ra của ngành, theo dõi mức ngoại ngữ và năng lực số phải đạt, đồng thời coi mỗi đợt thực tập là cơ hội chứng minh khả năng dạy học. Chuẩn mới chỉ tạo ra thay đổi nếu những yêu cầu ấy đi vào lớp học và được đánh giá nghiêm túc. Vì vậy, chất lượng triển khai quan trọng không kém bản thân quy định.
