Chuẩn bị trước sẽ tốt hơn để các em tự xoay xở
Giáo dục tuổi dậy thì là việc cung cấp kiến thức khoa học, phù hợp lứa tuổi về những thay đổi thể chất, cảm xúc và cách chăm sóc bản thân, để học sinh biết điều gì đang diễn ra và tìm hỗ trợ khi cần. Đây không nên là chủ đề chỉ được nhắc đến sau khi một tình huống khiến các em hoảng hốt. Ngày 19/10, Diana phối hợp với Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam và Cục Bà mẹ và Trẻ em, Bộ Y tế, khởi động chương trình “Là Con Gái Thật Tuyệt” tại Trường THCS Hoàng Mai, Hà Nội. Hơn 550 nữ sinh tham gia trao đổi với chuyên gia về tuổi dậy thì, sức khỏe kinh nguyệt và cách chăm sóc bản thân. Trong năm học 2026-2027, chương trình đặt mục tiêu triển khai tại 186 điểm trường thuộc 20 tỉnh, thành phố, tiếp cận hơn 120.000 nữ sinh.
Khoảng trống kiến thức biến chuyện tự nhiên thành nỗi lo
Những con số khảo sát cho thấy việc chuẩn bị còn thiếu, dù kinh nguyệt là một phần tự nhiên của quá trình trưởng thành. Trong hơn 4.800 nữ sinh THCS được chương trình khảo sát, chỉ 32,4% hiểu đúng và đầy đủ về chu kỳ kinh nguyệt; hơn 60% mới nhận diện qua biểu hiện thể chất mà chưa hiểu rõ ý nghĩa của những thay đổi này. Hơn 67% nói cảm thấy bất tiện khi kinh nguyệt xuất hiện bất ngờ ở trường. Khi không có vật dụng cần thiết, hơn 23% dùng giấy vệ sinh hoặc vải sạch, còn 22% chọn xin giáo viên cho về nhà. Đây là câu trả lời của nhóm được khảo sát, không phải số liệu đại diện cho mọi nữ sinh. Tuy vậy, việc nhiều em phải rời lớp vì chưa biết cách xử lý cho thấy kiến thức và hỗ trợ tại trường cần đến trước tình huống, chứ không chỉ sau đó.
Góc Nữ sinh cần là nơi hỗ trợ thường xuyên
Giá trị của chương trình không nằm riêng ở một buổi chia sẻ hay việc phát vật dụng, mà ở khả năng giúp học sinh có phương án cụ thể khi cần. “Góc Nữ sinh” tại phòng y tế trường cung cấp tài liệu giáo dục giới tính do Bộ Y tế ban hành, hỗ trợ băng vệ sinh và tạo địa chỉ để các em hỏi thầy cô hoặc cán bộ y tế học đường. Các buổi chuyên đề với chuyên gia, kết hợp video, hướng dẫn vệ sinh kinh nguyệt, lựa chọn sản phẩm phù hợp và nhận biết khi nào cần tìm tư vấn y tế. Một học sinh lớp 9 chia sẻ: “Được bác sĩ hướng dẫn cách chăm sóc bản thân và hiểu rằng những thay đổi cơ thể là tự nhiên thì em đã tự tin hơn, biết mình cần chuẩn bị gì và khi gặp khó khăn thì tìm sự giúp đỡ ở đâu”. Muốn hiệu quả đó bền lâu, nhà trường cần bảo đảm riêng tư, có người phụ trách và duy trì vật dụng, thay vì chỉ tạo góc hỗ trợ vào dịp phát động.
Từ sức khỏe kinh nguyệt đến kỹ năng tự bảo vệ
Chương trình dự kiến ưu tiên giai đoạn đầu cho 100 trường nội trú, bán trú tại 100 xã biên giới đất liền, nơi việc tiếp cận thông tin và sản phẩm vệ sinh còn gặp trở ngại. Đây là lựa chọn thiết thực: sự hỗ trợ chỉ có ý nghĩa khi đến được với học sinh trong sinh hoạt hằng ngày, kể cả ở địa bàn xa trung tâm. Nội dung cũng mở rộng sang kỹ năng sống học sinh, gồm phòng chống bạo lực học đường, xâm hại và tìm kiếm sự trợ giúp; học sinh cần biết nhận diện tình huống không an toàn và từ chối hành vi khiến mình lo lắng hoặc khó chịu. Giáo dục cả học sinh nam về tôn trọng, chia sẻ cũng giúp giảm trêu chọc và kỳ thị. Sau lễ khởi động, các đơn vị cần theo dõi việc triển khai, duy trì nguồn lực và đánh giá hiệu quả mô hình. Kiến thức đến sớm, gắn với nơi hỗ trợ đáng tin cậy, mới giúp nữ sinh bớt lo lắng, tự chủ hơn và không phải bỏ lỡ giờ học vì một thay đổi tự nhiên.
