Từ nâng cấp quan hệ đến cam kết thực chất
Đối tác chiến lược toàn diện là khuôn khổ hợp tác cấp cao, định hướng hai nước mở rộng phối hợp sâu rộng và thực chất trên nhiều lĩnh vực, với lợi ích của người dân làm đích đến. Đây là bước tiến mới của quan hệ Việt Nam Thái Lan, nhưng danh xưng chỉ có giá trị khi được chuyển thành kết quả nhìn thấy trong đời sống. Ngày 16/5/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì lễ đón Thủ tướng Thái Lan Paetongtarn Shinawatra tại Phủ Chủ tịch; sau đó, hai lãnh đạo đồng chủ trì Kỳ họp lần thứ tư Nội các chung Việt Nam – Thái Lan. Hai nước nhất trí nâng quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện, tiếp nối các mốc Đối tác chiến lược năm 2013 và Đối tác chiến lược tăng cường năm 2019. Nâng tầm quan hệ không phải nghi thức khép lại một chặng đường, mà là lời giao việc cho giai đoạn kế tiếp: chứng minh hợp tác đem lại điều gì cho hai xã hội.
Thước đo phải nằm ở lợi ích người dân
Hội hữu nghị Việt Nam - Thái Lan đặt ra một tiêu chí đúng và cần được giữ xuyên suốt: hiệu quả và lợi ích của nhân dân hai nước phải là thước đo hợp tác. Điều đó giúp các cam kết vĩ mô tránh trở thành những tuyên bố đẹp nhưng xa rời nhu cầu hằng ngày. Một ví dụ cụ thể là dự án hai Hội phối hợp trao tặng 300 cặp kính cho người cao tuổi tại Đồng Nai. Hội phía Thái Lan còn đề xuất mở rộng chương trình đến Phú Thọ và An Giang, dự kiến hỗ trợ 300 người tại mỗi tỉnh. Những hoạt động như vậy không thay thế hợp tác kinh tế hay chính sách cấp quốc gia; chúng cho thấy hợp tác có thể chạm đến sức khỏe và chất lượng sống ra sao. Chiến lược “Ba kết nối” — chuỗi cung ứng, các nền kinh tế địa phương và chiến lược phát triển bền vững — cũng chỉ thuyết phục khi mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp, địa phương và người lao động. Bởi thế, kết quả cần được đánh giá bằng việc người dân nhận được gì, không chỉ bằng số cuộc họp hay văn kiện.
Giao lưu nhân dân và người trẻ giữ nền móng
Quan hệ bền vững không thể chỉ dựa vào tiếp xúc giữa lãnh đạo. Chủ tịch Hội hữu nghị Việt Nam - Thái Lan Nguyễn Văn Thành gọi giao lưu nhân dân và văn hóa là “sợi dây bền chặt” nuôi dưỡng tình hữu nghị, đồng thời xem đối ngoại nhân dân là nền tảng để biến cam kết cấp cao thành hành động. Tình cảm giữa hai cộng đồng có lịch sử lâu dài; năm 2026 đánh dấu 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao, trong khi giao lưu giữa nhân dân hai nước đã hình thành từ nhiều thế kỷ trước. Thế hệ trẻ cần được đặt vào trung tâm của nền tảng ấy. Đề xuất đẩy mạnh giao lưu thanh niên, sinh viên, hợp tác ngôn ngữ và giáo dục, cùng việc quan tâm đến doanh nghiệp trẻ, là hướng đi thiết thực. Nếu người trẻ chỉ biết nhau qua nghi lễ, hữu nghị khó theo kịp một thế giới thay đổi nhanh. Các chương trình học tập, giao lưu văn hóa và kết nối doanh nghiệp trẻ có thể tạo quan hệ trực tiếp, bền hơn những chiến dịch ngắn hạn.
Bước tiếp theo là biến kết nối thành việc làm
Phép thử của hợp tác Việt Nam Thái Lan trong giai đoạn mới nằm ở khâu thực hiện: kết nối địa phương với đối tác phù hợp, đưa doanh nghiệp và cơ sở giáo dục vào cuộc, rồi theo dõi lợi ích đến tận cộng đồng. Những biến động quốc tế khó dự báo, thách thức an ninh phi truyền thống và tốc độ phát triển khoa học, công nghệ đang đặt ra yêu cầu mới cho hai nước. Vì vậy, phối hợp về phát triển bền vững, chuyển đổi số và giao thương địa phương cần đi cùng cơ hội tiếp cận bình đẳng cho doanh nghiệp nhỏ và người dân. Hai Hội hữu nghị đã đề xuất phối hợp tổ chức hội thảo chuyên đề về trí tuệ nhân tạo tại Bangkok vào trung tuần tháng 5/2027. Đây có thể là một nhịp nối hữu ích nếu nội dung hướng đến trao đổi kiến thức và hợp tác cụ thể, thay vì dừng ở thảo luận. Nâng cấp quan hệ mở ra khuôn khổ; giao lưu nhân dân tạo nền xã hội; còn kết quả thiết thực mới là bằng chứng quyết định. Thành công của bước chuyển này sẽ được đo bằng những cơ hội và cải thiện mà người dân hai nước cảm nhận được.
