Đoàn kết là nền tảng ứng phó bất ổn
ADMM-20 ASEAN là Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN lần thứ 20, diễn đàn để các nước thành viên đối thoại và phối hợp về những vấn đề quốc phòng, an ninh chung. Hội nghị khai mạc sáng 28-10 tại Cebu, Philippines, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Quốc phòng Philippines Gilberto Teodoro.
Thông điệp nổi bật không phải lời kêu gọi đoàn kết chung chung, mà là một lập luận chiến lược: trong môi trường quốc tế nhiều biến động, ASEAN chỉ giữ được vai trò trung tâm nếu các thành viên bảo vệ sự gắn kết. Teodoro nhấn mạnh tôn trọng chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, không đe dọa hay sử dụng vũ lực. Đây là những nguyên tắc giúp khối duy trì tiếng nói chung khi bất đồng và sức ép an ninh gia tăng.
Hợp tác quốc phòng phải tạo kết quả thiết thực
Các bộ trưởng xem hợp tác giữa cơ quan quốc phòng là cách xây dựng lòng tin và đem lại lợi ích cụ thể cho người dân, chứ không chỉ là hoạt động ngoại giao. Qua ADMM và ADMM+, ASEAN đã thúc đẩy phối hợp về an ninh hàng hải, bảo vệ hạ tầng trọng yếu dưới biển và giao lưu giữa người dân.
Chương trình nghị sự cũng phản ánh những rủi ro vượt khỏi phạm vi quân sự truyền thống. Xung đột gây sức ép lên chuỗi cung ứng toàn cầu, khiến an ninh lương thực và năng lượng cần được chú ý hơn; nguy cơ siêu El Niño có thể ảnh hưởng đến lương thực, nước, năng lượng và kết nối. Trong hai ngày 28 và 29-10, quan chức quốc phòng ASEAN cùng đối tác thảo luận về Biển Đông, an ninh hàng hải, an ninh mạng và các vấn đề chiến lược. Vì thế, hợp tác quốc phòng ASEAN cần gắn với khả năng phối hợp trước các rủi ro liên ngành.
Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng, dẫn đầu đoàn đại biểu cấp cao Bộ Quốc phòng Việt Nam dự hội nghị và các hoạt động liên quan.
Hai tuyên bố chung gắn với hai cột mốc
Hội nghị thông qua hai tuyên bố chung ASEAN: một tuyên bố chuyên đề của các bộ trưởng quốc phòng kỷ niệm 50 năm ký Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), và một tuyên bố đánh dấu 20 năm thành lập cơ chế ADMM. Hai văn kiện đặt thông điệp hiện tại vào nền tảng và tiến trình hợp tác của khu vực: TAC nhắc lại các nguyên tắc chung, còn dấu mốc ADMM làm nổi bật vai trò của đối thoại quốc phòng.
Việc thông qua tuyên bố có ý nghĩa chính trị, nhưng giá trị cuối cùng sẽ phụ thuộc vào cách các thành viên biến cam kết thành phối hợp thực tế. Đây là điểm đáng lưu ý giữa lúc khu vực đối mặt với thách thức từ xung đột, an ninh mạng và rủi ro đối với hàng hải, chuỗi cung ứng. Tại Cebu, các bộ trưởng cũng bàn về chuẩn bị cho Hội nghị Bộ trưởng Quốc phòng ASEAN Mở rộng lần thứ 13. ADMM-20 vì vậy gửi đi thông điệp rõ ràng: đoàn kết chỉ có sức nặng khi được duy trì qua đối thoại và hành động chung.
