Đề xuất mới siết đánh giá lỗi ABS
Đèn ABS báo lỗi là tín hiệu cảnh báo hệ thống chống bó cứng phanh đang gặp trục trặc, có thể làm giảm khả năng duy trì điều khiển hướng xe khi phanh gấp. Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến về dự thảo quy chuẩn kiểm định xe cơ giới sửa đổi, thay thế QCVN 122:2024/BGTVT; nội dung đáng chú ý là chuyển lỗi này sang nhóm hư hỏng, khiếm khuyết quan trọng (MaD). Đây mới là đề xuất, chưa phải quy định đã có hiệu lực. Theo quy chuẩn hiện hành, đèn cảnh báo lỗi màu vàng trên bảng điều khiển, gồm cả đèn ABS, thuộc nhóm khiếm khuyết không quan trọng (MiD), nên xe vẫn có thể đạt kiểm định dù đèn sáng. Sự khác biệt này quan trọng: chủ xe không nên hiểu thông tin về khả năng trượt đăng kiểm ô tô như một thay đổi đã áp dụng ngay hôm nay.
Vì sao lỗi này đáng được xem nghiêm túc?
ABS giúp hạn chế bánh xe bị bó cứng khi phanh gấp, để người lái còn khả năng điều khiển hướng di chuyển. Khi hệ thống gặp trục trặc, phanh cơ bản vẫn có thể hoạt động nhưng chức năng chống bó cứng không còn được bảo đảm như thiết kế; trên đường trơn hoặc lúc vào cua, nguy cơ trượt và mất kiểm soát có thể tăng. Vì vậy, việc đề xuất xếp cảnh báo ABS vào nhóm MaD không chỉ là siết thủ tục: nó phản ánh một rủi ro an toàn không nên bị xem nhẹ. Cục Đăng kiểm Việt Nam cho rằng phạm vi xe bắt buộc trang bị ABS hiện nay chưa còn phù hợp khi hạ tầng phát triển, tốc độ khai thác và mật độ phương tiện tăng, đồng thời quy định cần theo kịp xu hướng nâng cao an toàn trên thế giới. Đó là bối cảnh của đề xuất mở rộng yêu cầu trang bị ABS cho xe nhóm M và N, trừ xe có từ năm trục trở lên.
Không chỉ ABS: kiểm định hệ thống đèn cũng được đề xuất siết
Dự thảo còn đề xuất nâng mức đánh giá một số lỗi đèn tín hiệu và chiếu sáng, cho thấy việc kiểm định hệ thống đèn có thể được xem xét chặt hơn cùng với kiểm tra ABS. Đèn báo rẽ hoặc đèn cảnh báo nguy hiểm nhấp nháy ngoài khoảng 60–120 lần mỗi phút được đề xuất xếp vào nhóm khiếm khuyết quan trọng; đèn cảnh báo nguy hiểm không nhấp nháy đồng thời cũng thuộc diện này. Với đèn sương mù phía trước, phạm vi kiểm tra dự kiến bao gồm cả đèn lắp sẵn theo thiết kế của nhà sản xuất, và một số lỗi như lắp sai vị trí, không sáng, vỡ hoặc màu ánh sáng hai bên không đồng nhất cũng được đề xuất nâng mức. Những nội dung này vẫn nằm trong dự thảo đang lấy ý kiến. Chủ xe nên theo dõi quy định chính thức, thay vì mặc định rằng các tiêu chí mới đã có hiệu lực.
Chủ xe nên làm gì trước khi đi kiểm định?
Nếu đèn ABS sáng bất thường, đừng chờ đến ngày kiểm định mới xử lý. Hãy đưa xe đến cơ sở sửa chữa để kiểm tra hệ thống phanh, xác định nguyên nhân và sửa lỗi ABS kịp thời; đèn cảnh báo là dấu hiệu cần chẩn đoán, không phải căn cứ để tự kết luận bộ phận nào đã hỏng. Trong lúc chờ quy định chính thức, kiểm tra hệ thống phanh, các đèn cảnh báo và thiết bị an toàn là cách chủ động vừa bảo vệ người đi đường, vừa giảm nguy cơ phải quay lại kiểm định nếu đề xuất được thông qua. Nếu lỗi thuộc nhóm MaD theo quy định mới, xe sẽ không đạt kiểm định cho đến khi chủ xe khắc phục và đưa xe đi kiểm định lại. Kết luận thực tế rất rõ: dù hiện nay cảnh báo ABS vẫn thuộc nhóm MiD, sửa chữa sớm là lựa chọn an toàn hơn là chờ quy chuẩn thay đổi.
