Thương hiệu phải bắt đầu từ chất lượng điều trị
Du lịch y tế Việt Nam là mô hình trong đó khách quốc tế kết hợp chuyến đi với khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe hoặc phục hồi, thay vì chỉ đến bệnh viện khi phát sinh sự cố. Vì vậy, xây dựng thương hiệu không thể khởi đầu bằng quảng bá; trước hết phải chứng minh chất lượng chuyên môn, an toàn và dịch vụ đủ tin cậy. Bộ Y tế đang hoàn thiện đề án để trình Chính phủ phê duyệt, với mục tiêu vừa giúp người trong nước giảm nhu cầu ra nước ngoài điều trị, vừa thu hút người nước ngoài đến Việt Nam chăm sóc sức khỏe.
Nền tảng chuyên môn đã có ở nhiều cơ sở: hệ thống y tế trong nước làm chủ kỹ thuật tiên tiến, có trang thiết bị hiện đại và tiếp nhận bệnh nhân quốc tế. Nhưng năng lực chữa bệnh tốt chưa tự động tạo thành trải nghiệm thuận tiện cho khách từ xa. Đề án vì thế cần biến thế mạnh rời rạc thành dịch vụ có quy trình, thông tin rõ ràng và khả năng phối hợp với du lịch, lưu trú.
Tám địa phương, hai khối bệnh viện
Giai đoạn đầu dự kiến chọn tám địa phương: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Huế, Khánh Hòa và An Giang, trong đó có Phú Quốc. Danh sách này cho thấy đề án không chỉ gom bệnh viện lớn vào một chiến dịch quảng bá; việc lựa chọn còn gắn với chất lượng dịch vụ y tế, tài nguyên du lịch và kết nối giao thông, lưu trú, nghỉ dưỡng.
Cả bệnh viện công lẫn tư được định hướng tham gia theo tiêu chuẩn của Bộ Y tế. Đây là lựa chọn hợp lý: bệnh viện công có năng lực chuyên sâu và kinh nghiệm xử lý ca bệnh phức tạp, còn khối tư có thể đầu tư đồng bộ vào nhân lực, thiết bị, tiếp đón và chăm sóc. Sự phối hợp chỉ tạo lợi thế khi hai khối cùng tuân theo yêu cầu chất lượng và cùng kết nối được với các đối tác du lịch, thay vì hoạt động như những điểm đến riêng lẻ.
Theo lộ trình, giai đoạn 2026–2027 sẽ chuẩn bị điều kiện, xác định dữ liệu ban đầu và chọn sản phẩm, địa bàn; năm 2028 triển khai tại các khu vực được chọn và đánh giá sơ bộ; giai đoạn 2029–2030 hoàn thiện, nhân rộng có chọn lọc mô hình hiệu quả rồi tổng kết.
Tiêu chuẩn bệnh viện là lời hứa với khách quốc tế
Đề án chỉ đáng tin nếu tiêu chuẩn bệnh viện được chuyển thành thay đổi thực chất trong chăm sóc, quản lý, cơ sở vật chất và thiết bị. Bộ Y tế đặt mục tiêu phấn đấu có ít nhất 20 bệnh viện đạt chứng nhận chất lượng quốc tế, trong đó tối thiểu năm bệnh viện công. JCI là một hệ thống đánh giá quốc tế về chất lượng và an toàn y tế; việc hướng tới chuẩn này có thể giúp bệnh viện minh bạch hơn và tạo cách diễn đạt chung với đối tác nước ngoài.
Tuy nhiên, chứng nhận không nên trở thành cuộc chạy đua hồ sơ. Bệnh viện Bạch Mai đang hướng tới các chuẩn chất lượng quốc tế, trong đó có JCI, nhưng giá trị của quá trình này nằm ở việc cải thiện vận hành và an toàn người bệnh, chứ không chỉ ở kết quả thẩm định. Với khách quốc tế, chất lượng còn được cảm nhận qua thông tin đa ngôn ngữ, chi phí minh bạch, hỗ trợ đặt lịch, nhập viện, thanh toán, theo dõi sau điều trị và xử lý tình huống ngoài dự kiến.
Định vị thương hiệu bằng trải nghiệm liền mạch
Một ca điều trị tại Bệnh viện Đa khoa số 1 Lào Cai cho thấy ý nghĩa rất cụ thể của dịch vụ: bệnh nhân Canada 74 tuổi bị gãy xương đùi quanh khớp gối nhân tạo; bốn ngày sau phẫu thuật, ông đã có thể đi bằng nạng và tập phục hồi chức năng tại khu điều trị. Đây là minh chứng về năng lực lâm sàng, nhưng để biến những trường hợp như vậy thành lựa chọn có thể tìm kiếm và tin cậy, bệnh viện cần quy trình đón tiếp, giao tiếp, thanh toán và phối hợp hành trình rõ ràng.
Đề án dự kiến phối hợp ngành y tế với ngành du lịch để xây dựng các gói chăm sóc và phục hồi, trong đó có thể kết hợp y học cổ truyền. Đến năm 2030, mục tiêu là hình thành chuỗi dịch vụ chuyên nghiệp, an toàn, chất lượng cao; phát triển sản phẩm và điểm đến có sức cạnh tranh khu vực, đồng thời gắn thương hiệu du lịch y tế với thương hiệu du lịch quốc gia. Thước đo không nên chỉ là số khách tăng, mà còn phải là chất lượng chuyên môn và an toàn được giữ vững.
Kết luận, bệnh viện công tư tạo nên nguồn lực, tiêu chuẩn chung tạo nên niềm tin, còn trải nghiệm liền mạch mới biến năng lực y tế thành thương hiệu. Nếu thiếu một mắt xích, quảng bá sẽ đi trước chất lượng; nếu làm đồng bộ, Việt Nam có cơ hội đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với khách quốc tế và xây dựng danh tiếng bằng kết quả điều trị thực tế.
