Danh mục đầu tư cần biến thành năng lực mới
Danh mục dự án TP.HCM dành cho nhà đầu tư Hàn Quốc là tập hợp cơ hội đầu tư được thành phố giới thiệu nhằm thu hút vốn, công nghệ và năng lực sản xuất vào các lĩnh vực ưu tiên. Tại hội nghị đối thoại với doanh nghiệp Hàn Quốc ngày 5/11, thành phố công bố hơn 200 dự án thuộc 9 nhóm lĩnh vực. Đây là tín hiệu đáng chú ý, nhưng giá trị của danh mục không nằm ở số lượng công bố: điểm quyết định là dự án có đủ thông tin, quỹ đất và thủ tục rõ ràng để doanh nghiệp chuyển từ quan tâm sang cam kết hay không. TP.HCM định hướng lựa chọn dòng vốn tạo năng lực sản xuất mới, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và giúp doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Vì vậy, lời mời đầu tư chỉ thuyết phục khi đi kèm điều kiện triển khai có thể kiểm chứng.
Trong bốn nhóm ưu tiên, công nghệ điện tử, bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ có vai trò tạo nền sản xuất; giao thông và đô thị giúp hình thành điều kiện để nền sản xuất ấy vận hành và mở rộng. Cách sắp xếp này cho thấy thành phố không chỉ tìm thêm vốn Hàn Quốc mà muốn gắn nguồn vốn với chuyển đổi cơ cấu kinh tế. Hàn Quốc có thế mạnh trong điện tử, cơ khí, thiết bị và công nghệ sản xuất, nên cơ hội có thể mở rộng từ xây nhà máy sang hợp tác với doanh nghiệp trong nước và hình thành mạng lưới cung ứng lâu dài.
Bán dẫn và công nghiệp: lời mời đầu tư phải có hệ sinh thái
Nhóm đầu tiên tập trung vào điện tử, đầu tư bán dẫn và công nghệ cao tại Khu Công nghệ cao. Các đề xuất gồm trung tâm nghiên cứu, phát triển và đào tạo điện tử, vi mạch bán dẫn rộng khoảng 0,95 ha; nhà máy linh kiện điện tử, vi mạch rộng khoảng 0,52 ha; cùng trung tâm đổi mới sáng tạo nghiên cứu và đào tạo công nghệ sinh học khoảng 0,89 ha. Điểm đáng giá là danh mục gợi mở cả chuỗi hoạt động từ nghiên cứu, đào tạo đến sản xuất, thay vì chỉ mời gọi một nhà máy lắp ráp. Tuy nhiên, quy mô mặt bằng được giới thiệu chưa tự nó bảo đảm có hệ sinh thái nhân lực, nhà cung ứng và kết nối nghiên cứu phù hợp. Thành phố cần làm rõ cách những mắt xích này được hỗ trợ để doanh nghiệp đánh giá cơ hội trên cơ sở thực tế.
Nhóm thứ hai bổ sung không gian cho khu công nghiệp thế hệ mới và công nghiệp hỗ trợ. Khu công nghiệp Lai Hưng và Bình Dương Riverside mỗi nơi được giới thiệu với quy mô khoảng 600 ha, định hướng khoa học công nghệ, chip và bán dẫn; Phạm Văn Hai I ưu tiên công nghệ cao, còn Phạm Văn Hai II hướng đến cơ khí chính xác, chế tạo máy và tự động hóa. Đây là cấu trúc có thể kết nối nhà đầu tư Hàn Quốc với nhiều lớp sản xuất, nhưng doanh nghiệp cần biết rõ khả năng tiếp cận đất, tiến độ hoàn thiện thủ tục và tính minh bạch của thông tin dự án. Nếu thiếu các điều kiện đó, quỹ đất lớn mới chỉ là tiềm năng trên giấy.
Giao thông và đô thị: hạ tầng quyết định sức lan tỏa
Nhóm thứ ba gồm hạ tầng giao thông đô thị, cảng biển và dự án phát triển đô thị theo hình thức đối tác công tư (PPP), gắn với mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD). Đây là phần không thể xem như phụ trợ: kết nối tốt hơn có thể giảm trở ngại logistics và mở rộng khả năng tiếp cận các khu sản xuất. Một lãnh đạo doanh nghiệp hoạt động tại TP.HCM nhận định phát triển hạ tầng giao thông là yếu tố tiên quyết để thu hút thêm vốn đầu tư nước ngoài. Vì thế, dự án giao thông có thể tạo sức bật cho các khu công nghiệp và đô thị, nhưng cần tiến độ, cơ chế hợp tác và phương án triển khai đủ rõ để nhà đầu tư cân nhắc cam kết dài hạn.
Nhóm thứ tư hướng đến đô thị, nhà ở và dịch vụ cho chuyên gia, người lao động. Khi trung tâm công nghệ và khu công nghiệp mở rộng, nhu cầu về lưu trú, thương mại, giáo dục, y tế và tiện ích cũng tăng; nhờ đó, vốn công nghiệp có thể kéo theo hoạt động phát triển và vận hành đô thị. Tuy nhiên, bài toán không chỉ là xây thêm nhà ở. Doanh nghiệp di dời nhà máy có thể đối mặt với chi phí mặt bằng mới tăng, khoảng cách đi lại xa hơn và nguy cơ mất lao động lành nghề. Thành phố cần tính đồng bộ nơi làm việc, nhà ở và giao thông, nếu muốn các dự án đô thị phục vụ sản xuất thay vì tạo thêm sức ép cho người lao động.
Từ cơ hội trên giấy đến niềm tin đầu tư
Hơn 200 dự án cho thấy TP.HCM đang định hình lời mời đầu tư theo chuỗi: công nghệ và công nghiệp tạo hoạt động sản xuất; giao thông kết nối các điểm tăng trưởng; đô thị cung cấp nơi ở và dịch vụ cho lực lượng lao động. Đây là hướng đi có logic hơn việc chỉ chạy theo tổng vốn đăng ký, bởi mục tiêu là nâng năng lực sản xuất và cạnh tranh của địa phương. Song nhà đầu tư cần minh bạch thông tin dự án, khả năng tiếp cận quỹ đất, tiến độ thủ tục và chính sách ổn định trước khi quyết định. Những cơ chế và ưu đãi đang được xây dựng không nên được hiểu là đã đồng loạt có hiệu lực.
Do đó, danh mục dự án là bước mở đầu, không phải bằng chứng rằng dòng vốn sẽ tự động chảy vào. TP.HCM cần chuyển từng đề xuất thành cơ hội có thông tin rõ, đầu mối xử lý cụ thể và điều kiện triển khai nhất quán; đồng thời phối hợp quy hoạch đất, hạ tầng và nhân lực. Nếu làm được, vốn Hàn Quốc có thể tạo giá trị vượt khỏi từng nhà máy, hỗ trợ mạng lưới cung ứng và nâng chất lượng tăng trưởng. Nếu không, hơn 200 lời mời sẽ khó tạo được niềm tin tương xứng. Kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào năng lực thực thi của thành phố nhiều hơn quy mô danh mục.
