Hội nghị xúc tiến đầu tư Điện Biên: bước đi mở khóa tiềm năng biên giới
Hội nghị Xúc tiến Đầu tư quốc tế tổ chức tại Điện Biên giữa tỉnh Điện Biên, tỉnh Vân Nam của Trung Quốc và tỉnh Luang Prabang của Lào là sự kiện hợp tác kinh tế ba bên nhằm quảng bá tiềm năng địa kinh tế, thu hút đầu tư, xây dựng chuỗi cung ứng liên kết và phát triển các tuyến du lịch xuyên biên giới, qua đó định vị Điện Biên như cầu nối chiến lược trong trục liên kết Việt Nam–Trung Quốc–Lào.
Điểm đáng nói ở hội nghị xúc tiến đầu tư Điện Biên không chỉ là nghi thức ngoại giao, mà là một tuyên bố chiến lược: tỉnh muốn thoát khỏi vị thế “vùng xa” để trở thành cửa ngõ giao thương của cả khu vực. Sự kiện diễn ra sáng 19/10 với chủ đề “Điện Biên - Cửa ngõ giao thương, hội tụ cơ hội đầu tư”, quy tụ lãnh đạo ngoại giao, các tỉnh Vân Nam, Luang Prabang cùng nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước. Đây là bước đi cho thấy Điện Biên chủ động tìm vị trí trong hành lang kinh tế khu vực, thay vì chờ các luồng đầu tư tự chảy đến.
Một câu nói có thể trích dẫn từ sự kiện này là: “Trong 9 tháng, tăng trưởng kinh tế của tỉnh đạt 9,81% và đã chấp thuận chủ trương đầu tư 31 dự án với tổng vốn đăng ký trên 54.000 tỷ đồng”, cho thấy nền tảng tăng trưởng đủ mạnh để bước vào cuộc chơi liên kết khu vực.
Chuỗi cung ứng liên kết: từ nông sản biên giới đến hành lang kinh tế khu vực
Nếu chỉ dừng ở thương mại cửa khẩu, Điện Biên sẽ mãi là điểm trung chuyển nhỏ lẻ. Tham vọng lớn hơn nằm ở việc cùng Vân Nam và Luang Prabang xây dựng các chuỗi cung ứng liên kết, chuỗi giá trị nông nghiệp, nâng cao giá trị nông sản và mở rộng thị trường tiêu thụ. Đây là cách tiếp cận đúng: thay vì bán nguyên liệu thô, ba địa phương hướng tới chế biến sâu, logistics lạnh, tiêu chuẩn chất lượng chung để đi xa hơn vào thị trường Đông Nam Á và rộng hơn.
Điện Biên đã xác định rõ ba nhóm trụ cột để hút vốn: hạ tầng kết nối – logistics – thương mại biên giới và công nghiệp chế biến; nông nghiệp hàng hóa gắn với kinh tế xanh; du lịch lịch sử, văn hóa, sinh thái và nghỉ dưỡng. Cách “khoanh vùng ưu tiên” này giúp nhà đầu tư nhìn thấy vai trò của Điện Biên trong hành lang kinh tế khu vực: cung ứng nông sản, dược liệu, năng lượng và dịch vụ du lịch, thay vì cạnh tranh trực diện với các trung tâm công nghiệp ven biển.
Tuy nhiên, để chuỗi cung ứng liên kết vận hành, ba bên phải cùng xử lý những điểm nghẽn rất cụ thể: thủ tục cửa khẩu, tiêu chuẩn kiểm dịch, hạ tầng kho lạnh, và cơ chế chia sẻ dữ liệu thị trường. Nếu không, khái niệm “chuỗi giá trị liên kết” sẽ chỉ nằm trên giấy.
Du lịch xuyên biên giới: chất keo mềm gắn kết hợp tác Vân Nam – Luang Prabang – Điện Biên
Trong bức tranh hợp tác Vân Nam Luang Prabang với Điện Biên, du lịch không chỉ là ngành dịch vụ, mà là chất keo mềm tạo niềm tin và dòng khách cho cả ba nền kinh tế. Tuyến du lịch xuyên biên giới Vân Nam – Điện Biên – Lào – Thái Lan đã được thiết lập, mở thêm cơ hội liên kết điểm đến, phát triển sản phẩm du lịch và kết nối thị trường khách quốc tế. Đây là nền tảng quan trọng để Điện Biên bước sâu hơn vào bản đồ du lịch Đông Nam Á, thay vì chỉ là điểm đến nội địa.
Các công ty lữ hành quốc tế đã ký biên bản ghi nhớ kết nối tour, tuyến du lịch trên trục này, biến lợi thế lịch sử Điện Biên, văn hóa Lào và cảnh quan Vân Nam thành một hành trình xuyên biên giới có chiều sâu trải nghiệm. Nếu được đầu tư bài bản về hạ tầng, thủ tục xuất nhập cảnh và sản phẩm, tuyến du lịch này có thể kéo theo dịch vụ lưu trú, ẩm thực, vận tải, tạo thêm việc làm và thu nhập cho người dân biên giới – đúng như yêu cầu hợp tác phải “thể hiện bằng việc hàng hóa lưu thông thuận lợi hơn, doanh nghiệp mở rộng được thị trường, người dân có thêm việc làm và thu nhập”.
Điểm cần cảnh giác là du lịch xuyên biên giới dễ bị đứt gãy bởi biến động chính trị, dịch bệnh, hay thay đổi chính sách visa. Vì vậy, ba bên phải coi du lịch là một phần của chiến lược kinh tế dài hạn, gắn với hạ tầng giao thông và thương mại, thay vì chỉ là chiến dịch quảng bá ngắn hạn.
Từ cam kết đến thực thi: Điện Biên có đủ lực để thành cầu nối chiến lược?
Điện Biên đang gửi đi thông điệp rõ ràng: tỉnh không muốn “có công trình” mà muốn “khai thác công trình hiệu quả”, để mỗi tuyến đường, mỗi cửa khẩu và mỗi đầu mối giao thông tạo thêm việc làm, thu nhập và cơ hội kinh doanh cho người dân, doanh nghiệp. Tỉnh cam kết tiếp tục cải cách hành chính, công khai quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư và chủ động tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; đồng thời phối hợp với đối tác cụ thể hóa các nội dung hợp tác để dự án triển khai nhanh, hiệu quả, bền vững.
Những con số tại hội nghị cho thấy bước khởi động không hề nhỏ: 20 nhà đầu tư được trao quyết định chấp thuận với tổng vốn trên 7.500 tỷ đồng, 6 biên bản ghi nhớ với gần 12.000 tỷ đồng đăng ký; riêng Khu công nghiệp Thanh An và Cụm công nghiệp Thanh Yên 2 đã có 5 nhà đầu tư thứ cấp, tổng vốn trên 2.000 tỷ đồng, cam kết sử dụng gần 2.000 lao động địa phương. Đây là tín hiệu cho thấy hành lang hợp tác ba bên đang bắt đầu chảy vốn, không chỉ dừng ở tuyên bố.
Tuy vậy, để Điện Biên thực sự trở thành điểm kết nối quan trọng trong giao thương, đầu tư và hợp tác phát triển giữa ba nước như kỳ vọng, tỉnh phải kiên trì với ba việc: giữ kỷ luật thực thi cam kết với nhà đầu tư, lắng nghe cộng đồng doanh nghiệp trong việc kết nối cung – cầu và danh mục dự án, và quan trọng nhất là bảo đảm người dân biên giới được hưởng lợi rõ ràng từ các dự án. Khi đó, hành lang kinh tế không chỉ là câu chuyện của bản đồ, mà là thay đổi cụ thể trong đời sống.
