Hai giọng hát, một điểm gặp
Âm nhạc dân tộc trong cách thể hiện của ca sĩ trẻ là sự kết hợp giữa hiểu biết về tinh thần, giá trị văn hóa của tác phẩm và lối trình bày phù hợp với cá tính người hát, chứ không chỉ là thay đổi bản phối. Cuối tháng 10/2026, Đặng Ngọc Anh và Nguyễn Thụy Hải Anh cùng xuất hiện trong chương trình nghệ thuật do Việt Đặng đạo diễn tại lễ khai mạc Lễ hội Hoa Tam giác mạch với chủ đề “Âm vang miền đá” ở Tuyên Quang. Một người bước ra từ dòng nhạc thính phòng, người kia gắn với nhạc nhẹ; điểm gặp của họ là những ca khúc mang cảm hứng dân gian. Sự kết hợp này đáng chú ý không phải vì hai phong cách được trộn lẫn, mà vì nó cho thấy nhạc dân gian có thể mở thêm cánh cửa đến khán giả mới mà không cần đánh mất gốc.
Cả hai từng giành giải Nhất Tiếng hát Hà Nội ở hai dòng nhạc khác nhau: Ngọc Anh ở hạng mục thính phòng năm 2024, còn Hải Anh đoạt giải nhất nhạc nhẹ năm 2025 khi mới 16 tuổi. Tại sân khấu Tuyên Quang, Ngọc Anh hát “Chợ tình Khâu Vai” và song ca với Nghệ sĩ Nhân dân Trọng Tấn trong “Tuyên Quang vươn lên”; Hải Anh thể hiện “Tự do như ngọn gió” và góp giọng cùng ca sĩ Lưu Quốc Vượng trong liên khúc “Tinh hoa Việt Nam – Chào Tuyên Quang”. Sự đa dạng ấy làm chương trình phong phú hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu rõ ràng: người hát phải hiểu chất liệu địa phương, không thể chỉ dựa vào kỹ thuật hay sức trẻ.
Hai con đường làm mới chất liệu
Nguyễn Thụy Hải Anh tiếp cận ca khúc vùng cao từ vẻ đẹp mộc mạc, chân thành và giàu cảm xúc. Cô chú trọng tinh thần bài hát, cách phát âm và đường nét giai điệu để gợi đúng không gian văn hóa, rồi đưa năng lượng trẻ vào phần trình diễn. Cách làm này có lợi thế ở sự gần gũi: khán giả trẻ có thể cảm nhận nhịp điệu và cảm xúc trước khi tìm hiểu sâu hơn về xuất xứ của bài hát. Nhưng sức trẻ chỉ có ý nghĩa khi đi cùng hiểu biết về âm nhạc và văn hóa được truyền tải; nếu nhấn quá mạnh vào phong cách biểu diễn, bản sắc vùng miền có nguy cơ bị đẩy xuống hàng thứ yếu.
Đặng Ngọc Anh lại đi từ nền tảng thanh nhạc cổ điển và quá trình học tập tại Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, nơi cô đang là sinh viên năm cuối khoa Thanh nhạc. Sinh năm 2004 tại Chương Mỹ, Hà Nội, cô tìm sự mềm mại, tinh tế để hợp với cảm xúc và dấu ấn riêng của từng vùng. Nền tảng kỹ thuật giúp cô xử lý giọng hát vững vàng, nhưng giá trị của lựa chọn nằm ở việc dùng kỹ thuật để phục vụ câu chuyện văn hóa, thay vì làm nó thành màn phô diễn. Hai cách tiếp cận khác nhau cho thấy làm mới không đồng nghĩa san phẳng khác biệt: bản sắc của người hát có thể trở thành lối dẫn vào bản sắc của bài hát.
Sản phẩm riêng và giới hạn cần giữ
Năm 2026 là dấu mốc khi cả hai lần lượt giới thiệu sản phẩm âm nhạc đầu tay. Đầu tháng 10, Ngọc Anh ra mắt album “Gửi lại mùa thu” cùng MV “Sau những ngày xa”. Cô muốn lưu giữ cảm xúc tuổi trẻ và tình yêu dành cho Hà Nội, kể lại những ca khúc từng gắn với các nghệ sĩ đi trước từ góc nhìn của mình, thay vì chọn chúng để so sánh hay khẳng định hơn thua. Hải Anh phát hành album đầu tay “Chạm vào giấc mơ” gồm 9 ca khúc và MV “Phố cũ” chỉ vài tháng sau cuộc thi. Nếu sân khấu lớn cho họ cơ hội trình bày tác phẩm giàu yếu tố văn hóa, album và MV lại giúp cá tính nghệ thuật hiện rõ hơn. Đây là bước chuyển cần thiết: chất liệu truyền thống không chỉ xuất hiện trong sự kiện, mà còn có đời sống riêng qua sản phẩm của nghệ sĩ.
Đạo diễn Việt Đặng nhận định việc đưa nghệ sĩ thuộc các dòng nhạc khác nhau vào tác phẩm cảm hứng dân gian vừa quen thuộc vừa mới mẻ; những ca khúc gắn với văn hóa địa phương có thể khơi gợi sự quan tâm của người trẻ đến lễ hội và bản sắc vùng miền. Tuy vậy, làm mới âm nhạc dân tộc không thể dừng ở phối khí, cách hát hay công nghệ. Hiện đại hóa chỉ có sức thuyết phục khi giai điệu, nhịp điệu và đặc trưng nguyên bản không bị lấn át. Ngọc Anh và Hải Anh mở ra hai lối tiếp cận đáng theo dõi: một bên tiết chế bằng sự tinh tế của thanh nhạc cổ điển, bên kia tạo kết nối bằng năng lượng nhạc nhẹ. Đích đến không phải biến dân ca thành thứ hoàn toàn khác, mà khiến người nghe hôm nay muốn ở lại với nó lâu hơn.
