Mỏm đá Chồng: điểm check-in nguy hiểm được mạng xã hội cổ vũ
Mỏm đá Chồng ở xã Quảng La, TP Quảng Ninh là một điểm đến nguy hiểm, nơi hàng chục phiến đá lớn xếp chồng tự nhiên, phần trên cùng nhô ra khoảng không sát vực sâu, nhưng vẫn được giới trẻ săn lùng như một “mỏm đá sống ảo” để chụp ảnh selfie rủi ro và khoe trải nghiệm cực đoan trên mạng xã hội. Đây là nghịch lý rõ ràng: một cấu trúc đá chênh vênh, không lan can bảo vệ, nằm sâu trong rừng phòng hộ, cách xa khu dân cư, lại được biến thành biểu tượng check-in mới của du lịch Quảng Ninh. Những đoạn video ghi cảnh du khách chen chúc, bám vào khe đá, men theo sợi dây thừng để leo lên mỏm đá đã thu hút hàng trăm nghìn lượt xem, biến rủi ro thành nội dung giải trí. Khi sự chú ý được đo bằng lượt xem, an toàn bị đẩy xuống hàng thứ yếu.
Video thót tim và tâm lý “đã đến thì phải leo”
Những clip thót tim ghi cảnh một thanh niên chân trần men theo phiến đá dựng đứng giữa không trung, liên tục cúi thấp, dùng tay bám vào khe đá để tìm điểm đặt chân cho thấy mức độ mạo hiểm vượt xa một hoạt động du lịch thông thường. Trong video khác, nhóm bạn trẻ đứng trên gờ đá nhỏ, phía sau là khoảng không hun hút, bên dưới là rừng cây và mặt hồ sâu trong thung lũng, hai bạn nữ phía dưới phải bám vào sợi dây thừng không có dây đai bảo hộ chuyên dụng để leo lên. Câu chuyện của Lê Đồng Sinh, người lần đầu leo núi Đá Chồng ngày 13/10, phản ánh tâm lý phổ biến: ban đầu lo lắng, nhưng khi thấy người khác leo được, anh nghĩ “đã mất công đến tận đây thì cũng nên thử một lần”, để rồi nỗi sợ nhường chỗ cho cảm giác phấn khích vì vượt qua giới hạn bản thân. Vấn đề là, giới hạn này không chỉ nằm ở sức khỏe mà còn ở ranh giới sinh tử.
Chính quyền rào chắn, nhưng rào cản lớn nhất lại là nhận thức
Sau khi các video leo mỏm đá Chồng gây tranh cãi trên mạng xã hội, UBND xã Quảng La đã phối hợp với đơn vị quản lý rừng và các địa phương giáp ranh để rào chắn khu vực nguy hiểm, khuyến cáo người dân và du khách không leo trèo, chụp ảnh. Văn bản số 5004/UBND-DL1 ban hành ngày 17/7/2018 đã yêu cầu triển khai cảnh báo, bảo vệ và ngăn chặn hoạt động du lịch mạo hiểm có nguy cơ gây nguy hiểm đến tính mạng con người tại núi Đá Chồng. Đây là một trong số ít trường hợp địa phương phản ứng khá sớm với rủi ro. Tuy vậy, sau gần một thập kỷ, hình ảnh mới nhất vẫn cho thấy người trẻ tìm cách tiếp cận và leo lên những phiến đá sát vực sâu, bất chấp biển cảnh báo và rào chắn. Khi hàng rào vật lý bị coi là thử thách phải vượt qua để có bức ảnh ấn tượng, rõ ràng du lịch an toàn không thể chỉ trông chờ vào vài tấm biển cấm.
Áp lực sống ảo lên quản lý du lịch Quảng Ninh
Núi Đá Chồng không phải điểm du lịch chính thức, mọi hoạt động trekking, leo núi và chụp ảnh đều mang tính tự phát, nhưng lại bị mạng xã hội biến thành “điểm đến phải đến” trong hành trình du lịch Quảng Ninh. Địa hình độc đáo với phiến đá nhô ra khoảng không tạo góc chụp ngoạn mục, đồng thời đặt ra áp lực mới cho quản lý: làm sao kiểm soát một điểm đến nguy hiểm nằm sâu trong rừng phòng hộ, chỉ tiếp cận bằng đường đi bộ khoảng 8 km mỗi chiều, tổng cộng 16 km cả đi lẫn về, trong khi nhu cầu trải nghiệm cực đoan vẫn tăng. Việc nhiều hội nhóm trekking thông báo dừng các chuyến leo núi Đá Chồng sau khi vụ việc gây xôn xao cho thấy cộng đồng có thể tự điều chỉnh hành vi khi nhận diện rủi ro. Nhưng nếu nội dung sống ảo tiếp tục được thưởng bằng lượt xem, những điểm tương tự sẽ còn xuất hiện, buộc các địa phương phải chủ động xây dựng khung quản lý cho các hoạt động du lịch mạo hiểm.
Cân bằng trải nghiệm độc đáo và bảo vệ du khách
Mỏm đá Chồng là lời nhắc rằng du lịch độc đáo không đồng nghĩa với việc phải đánh cược mạng sống để có vài tấm hình. Đường đi bộ 16 km qua địa hình rừng núi đã đủ là thử thách thể lực, chưa kể nguy cơ lạc đường như trường hợp một thành viên trong nhóm của Lê Đồng Sinh suýt lạc khi không theo kịp. Nếu mỗi chuyến đi đều được thiết kế với nguyên tắc an toàn trước, trải nghiệm sau, du khách vẫn có thể chinh phục bản thân mà không biến mình thành nhân vật chính trong một tai nạn. Các địa phương cần coi những điểm đến nguy hiểm như núi Đá Chồng là bài kiểm tra cho năng lực quản lý du lịch mạo hiểm: từ đánh giá rủi ro, kiểm soát tiếp cận, đến truyền thông rõ ràng cho doanh nghiệp và du khách về hậu quả tiềm ẩn. Cuối cùng, lựa chọn nằm ở mỗi người: ưu tiên vài giây sống ảo hay một hành trình du lịch an toàn dài lâu.
