Tuyến vành đai kết nối đô thị với cảng biển
Đường Vành đai 3 Hải Phòng là tuyến giao thông đối ngoại được nghiên cứu để nối nút giao Hưng Đạo trên Vành đai 2 với Quốc lộ 10, qua đó tăng liên kết giữa đô thị, các khu công nghiệp và hệ thống cảng biển. Ngày 27/10, UBND thành phố cho biết đang tìm nhà đầu tư quan tâm, nghiên cứu đề xuất dự án dài khoảng 17,55 km theo phương thức đối tác công tư, hợp đồng xây dựng – chuyển giao (BT), với tổng mức đầu tư sơ bộ 8.119 tỷ đồng. Đây không chỉ là một dự án làm đường: giá trị của tuyến nằm ở khả năng nối các trục vận tải và giảm áp lực lên mạng lưới hiện hữu. Nếu được triển khai đúng quy hoạch, tuyến có thể giúp hàng hóa từ các trung tâm công nghiệp Đông Bắc Bộ tiếp cận cảng thuận lợi hơn, đồng thời mở thêm dư địa phát triển đô thị.
Quy mô lớn, triển khai theo từng giai đoạn
Theo phương án nghiên cứu, tuyến bắt đầu tại nút giao Hưng Đạo, thuộc phường Hưng Đạo, và kết thúc tại nút giao Quốc lộ 10, thuộc xã An Lão; tổng chiều dài khoảng 17,55 km, vốn sơ bộ khoảng 8.119 tỷ đồng. Nền đường được quy hoạch rộng 68 m và phạm vi giải phóng mặt bằng cũng tính theo bề rộng này. Ở giai đoạn đầu, tuyến dự kiến có 8 làn xe. Đoạn từ Hưng Đạo đến đường tỉnh 354 có nền rộng 68 m, mặt đường 30 m; đoạn từ đường tỉnh 354 đến Quốc lộ 10 có nền rộng 37 m, đồng thời dự trữ tổng cộng 31 m hai bên cho việc mở rộng sau này. Sáu nút giao dự kiến kết nối với các trục chính, trong đó có đường tỉnh 361, tuyến nối Quốc lộ 5 – Quốc lộ 10, đường tỉnh 360 và Quốc lộ 10. Cách phân kỳ này tạo dư địa nâng cấp, nhưng quy mô giải phóng mặt bằng lớn khiến khâu chuẩn bị đất đai cần được làm rõ từ sớm.
BT đổi vốn đầu tư lấy quỹ đất: cơ hội đi cùng điều kiện
Điểm đáng chú ý của phương án là nhà đầu tư dự kiến được thanh toán bằng quỹ đất hai bên tuyến và các quỹ đất khác trên địa bàn thành phố, theo quy định về PPP. Cơ chế này có thể giúp huy động nguồn lực tư nhân cho một dự án giao thông Hải Phòng quy mô lớn, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào việc xác định minh bạch giá trị đất, chi phí giải phóng mặt bằng và nghĩa vụ của các bên. Thành phố đã nêu danh sách 46 khu đất dự kiến phục vụ các dự án BT nói chung; nhà đầu tư Vành đai 3 có thể nghiên cứu và đề xuất phương án thanh toán dựa trên quỹ đất này. Tuy nhiên, danh sách chưa đồng nghĩa quỹ đất đối ứng của dự án đã được chốt: một số khu chưa đủ cơ sở xác định giá trị, còn một số khu có chi phí giải phóng mặt bằng dự kiến cao hơn giá trị đất. Vì vậy, tiến độ thu hút nhà đầu tư sẽ gắn chặt với mức độ rõ ràng của phương án đất đối ứng.
Tác động giao thông sẽ phụ thuộc vào khâu triển khai
Vành đai 3 được kỳ vọng kết nối với Quốc lộ 10, Quốc lộ 18, khu công nghiệp và cảng biển, rút ngắn hành trình vận chuyển hàng hóa và giảm tải cho các tuyến đang khai thác. Với người dân, lợi ích có thể đến từ việc đi lại thuận tiện hơn giữa các khu vực và khả năng tiếp cận những tuyến đường hiện có; dự án cũng đặt yêu cầu hoàn trả kết nối để bảo đảm tiếp cận các khu vực dọc tuyến. Đây là hướng đầu tư phù hợp với mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân từ 13% mỗi năm trong giai đoạn 2026–2030 mà thành phố nêu trong nghị quyết ngày 15/7/2026. Bước tiếp theo là lập hồ sơ đề xuất, trong đó vị trí kết nối cụ thể sẽ được nghiên cứu theo nhu cầu phát triển từng khu vực; nhà đầu tư cũng có thể tham khảo quỹ đất dự kiến để đề xuất cách thanh toán. Với một công trình lớn, chất lượng chuẩn bị dự án và công khai cơ chế BT sẽ quyết định tuyến đường có chuyển được quy hoạch thành lợi ích thiết thực hay không.
