Công nghệ bắt đầu từ nhu cầu đời sống
Dự án STEM học sinh là những giải pháp do học sinh xây dựng, kết hợp kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học để xử lý nhu cầu cụ thể của cộng đồng. Hai dự án đoạt giải Nhất Samsung Solve for Tomorrow cho thấy cách tiếp cận ấy có thể hướng tới cả phục hồi sức khỏe lẫn bảo vệ sản xuất nông nghiệp. Ngày 31/10 tại Hà Nội, Samsung Việt Nam phối hợp với Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia và Bộ Tài chính tổ chức vòng chung kết, trao giải cuộc thi Samsung Solve for Tomorrow 2026. Vượt qua hơn 2.900 bài dự thi, đội NOVARISE của Trường TH&THCS FPT Đà Nẵng thắng ở bảng A; đội CDTD của Trường THPT FPT Cần Thơ giành giải Nhất bảng B. Điểm đáng chú ý không chỉ là kết quả, mà là hai nhóm học sinh chọn những vấn đề có người sử dụng và bối cảnh rõ ràng, thay vì dừng ở màn trình diễn công nghệ.
Robot phục hồi chức năng đặt người bệnh làm trọng tâm
REHAB Play Arm, dự án của NOVARISE, ứng dụng robot để hỗ trợ trị liệu và phục hồi chức năng vận động cánh tay. Giá trị của hướng làm này nằm ở mục tiêu thực dụng: đưa công nghệ vào một nhu cầu sức khỏe cụ thể, nơi người cần phục hồi có thể là đối tượng hưởng lợi trực tiếp. Một robot phục hồi chức năng chỉ có ý nghĩa khi nó hỗ trợ được quá trình trị liệu trong thực tế; việc được trao giải chưa tự nó chứng minh hiệu quả lâm sàng hay khả năng triển khai rộng. Dù vậy, việc học sinh chọn bài toán vận động cánh tay cho thấy các em có thể kết nối kiến thức công nghệ với một nhu cầu y tế dễ hình dung. Đây là hướng đi đáng khuyến khích, miễn là bước phát triển tiếp theo tiếp tục đặt trải nghiệm người dùng và độ an toàn lên trước sự phức tạp của thiết bị.
AI cảnh báo ô nhiễm đất gắn với quyết định của nông dân
CDGuard của đội CDTD kết hợp trí tuệ nhân tạo và Internet vạn vật để cảnh báo sớm nguy cơ liên quan đến cadimi trong đất, đồng thời hỗ trợ người trồng sầu riêng quyết định cải tạo đất. Đây là một AI cảnh báo ô nhiễm đất được định hướng gắn với lựa chọn canh tác, chứ không chỉ dừng ở việc đưa ra tín hiệu kỹ thuật. Bài toán có ý nghĩa thiết thực với nông nghiệp, bởi kiểm soát chất lượng và an toàn nông sản là yêu cầu ngày càng quan trọng. Công nghệ có thể giúp người trồng nhận biết nguy cơ sớm hơn, nhưng cảnh báo chỉ hữu ích nếu thông tin đủ dễ hiểu để chuyển thành hành động phù hợp. CDGuard vì vậy gợi ra một tiêu chuẩn tốt cho dự án công nghệ nông nghiệp: phải nối dữ liệu với quyết định của người dùng, đồng thời cần được kiểm chứng trong điều kiện đất đai và sản xuất thực tế.
Quy mô cuộc thi mở ra bước tiếp theo
Samsung Solve for Tomorrow 2026 thu hút hơn 1.800 trường THCS và THPT tại 34 tỉnh, thành phố, với hơn 2.900 bài dự thi — mức cao nhất kể từ khi chương trình được triển khai ở Việt Nam năm 2019. Quy mô ấy cho thấy học sinh có nhiều cơ hội hơn để thử sức với các vấn đề ngoài lớp học; song, số lượng ý tưởng chỉ tạo tác động lâu dài khi dự án được thử nghiệm, cải tiến và đến được với người cần dùng. Hai đội thắng giải minh họa khá rõ tiềm năng đó: một bên hướng công nghệ tới phục hồi vận động, bên kia hỗ trợ nông dân nhận diện nguy cơ trong đất. Đại diện NIC cho biết đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với Samsung mở rộng đào tạo STEM, AI và Bootcamp đến nhiều trường hơn; các dự án có tiềm năng cũng được định hướng hỗ trợ tiến tới thương mại hóa. Đây là bước nối cần thiết để ý tưởng học đường có cơ hội trở thành giải pháp phục vụ đời sống.
