An toàn mạng cần có kỹ năng và người đồng hành
An toàn mạng học sinh là khả năng nhận biết rủi ro trực tuyến, bảo vệ thông tin và hình ảnh cá nhân, đồng thời biết ngừng tương tác và tìm người hỗ trợ khi gặp tình huống đáng ngờ. Đây không thể chỉ là lời nhắc chung chung: học sinh cần được tập cách ứng phó trước khi sự cố xảy ra.
Ngày 26/10/2026, Công an xã Kim Sơn phối hợp với Ban Giám hiệu Trường THCS Kim Sơn tổ chức chương trình hưởng ứng chiến dịch “Không một mình 2026”, hướng dẫn học sinh nhận diện nguy cơ và tự bảo vệ trước hành vi xâm hại trên mạng. Thông điệp “Kết nối không tổn thương” nhấn mạnh rằng kết nối trực tuyến chỉ có ý nghĩa khi học sinh được lắng nghe, bảo vệ và có thể lên tiếng lúc cần.
Điểm đáng chú ý là hoạt động không đặt trách nhiệm lên riêng học sinh. Giáo viên, nhà trường, gia đình và lực lượng công an đều cần tạo thành mạng lưới hỗ trợ, để việc tìm trợ giúp không bị xem là mách lẻo hay dấu hiệu yếu đuối.
Nhận diện thủ đoạn trước khi chúng leo thang
Buổi tuyên truyền tại Kim Sơn phân tích cách kẻ xấu tiếp cận học sinh qua mạng xã hội hoặc trò chơi trực tuyến, rồi dùng lời khen, sự quan tâm hay quà tặng để tạo lòng tin. Sau đó, họ có thể yêu cầu giữ bí mật, cung cấp thông tin hoặc gửi hình ảnh riêng tư. Đây là kiểu thao túng cần được gọi đúng tên: sự thân thiện trên mạng không phải bằng chứng cho thấy một người đáng tin.
Học sinh và giáo viên cũng được hướng dẫn nhận diện lừa đảo, dụ dỗ, bắt nạt và xâm hại trên không gian mạng, đồng thời học cách xử lý tình huống nguy hiểm và báo cơ quan có trách nhiệm khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Nội dung này giúp phòng chống xâm hại mạng thiết thực hơn, bởi người học được chuẩn bị để nhận ra nguy cơ thay vì chỉ nghe rằng “hãy cẩn thận”.
Một cảnh báo khác là ảnh công khai có thể bị lấy để cắt ghép, tạo video giả bằng trí tuệ nhân tạo, rồi dùng để bôi nhọ, đe dọa hoặc tống tiền. Vì vậy, bảo vệ hình ảnh cá nhân và không gửi nội dung riêng tư cho người mới quen là những nguyên tắc cần được thực hành thường xuyên.
Năm bước ứng phó để học sinh không phải tự xoay xở
Khi gặp sự cố, phản ứng vội vàng có thể khiến nội dung gây hại lan rộng hoặc làm mất dấu bằng chứng. Chương trình tại Kim Sơn đưa ra quy trình năm bước để học sinh có điểm tựa cụ thể, thay vì phải tự đoán nên làm gì:
- Dừng tương tác với đối tượng đáng ngờ.
- Không chia sẻ hoặc lan truyền nội dung gây hại.
- Lưu bằng chứng theo cách an toàn.
- Báo cáo vi phạm trên nền tảng số.
- Chia sẻ với người lớn tin cậy và báo cơ quan chức năng.
Quy trình này biến lời kêu gọi lên tiếng thành hành động có thể làm ngay. Giá trị của thông điệp “Không một mình” nằm ở chỗ học sinh biết mình có thể tìm đến gia đình, nhà trường và công an khi gặp vấn đề trực tuyến. Người lớn cũng cần lắng nghe bình tĩnh, tránh trách mắng khiến các em ngại kể lại.
Từ buổi tuyên truyền đến trường học an toàn số
Một buổi truyền thông không thể xóa hết rủi ro trên mạng, nhất là khi công nghệ và thủ đoạn lừa đảo thay đổi nhanh. Nhưng đây là bước hữu ích nếu kỹ năng được nhắc lại trong lớp học, trao đổi với gia đình và gắn với những kênh báo tin rõ ràng. Chiến dịch Không một mình được tổ chức năm thứ hai, với trọng tâm năm 2026 là phòng ngừa và ứng phó xâm hại trẻ em, thanh thiếu niên trên không gian mạng.
Hoạt động tại Kim Sơn góp phần tăng phối hợp giữa công an, nhà trường và gia đình trong phòng ngừa, phát hiện hành vi xâm hại, đồng thời giúp học sinh biết tự bảo vệ và tìm hỗ trợ khi cần. Các chương trình tại những trường khác cũng đặt mục tiêu nâng cao kỹ năng dùng internet an toàn và xây dựng môi trường học đường, trực tuyến lành mạnh. Đó mới là nền tảng của một trường học an toàn số: không chỉ dạy học sinh tránh nguy cơ, mà còn bảo đảm các em có người tin cậy để báo tin và được giúp đỡ.
Kết luận: chiến dịch có ý nghĩa khi thông điệp được chuyển thành thói quen — nhận diện dấu hiệu bất thường, dừng đúng lúc, giữ bằng chứng và nói với người lớn. Học sinh không nên phải tự đối mặt với tổn thương trực tuyến; trách nhiệm bảo vệ các em thuộc về cả cộng đồng quanh nhà trường.
