Một giải đấu mới, tương lai chưa được định đoạt
FIFA ASEAN Cup là giải đấu mới do FIFA tổ chức dành cho các đội tuyển trong khu vực, tách biệt với ASEAN Cup thuộc hệ thống của Liên đoàn Bóng đá Đông Nam Á (AFF). Điểm đáng chú ý lúc này không phải thương hiệu FIFA, mà là liệu giải có đủ sức thuyết phục để tồn tại sau lần đầu tiên hay không. Tổng thư ký FIFA Mattias Grafstrom để ngỏ khả năng tổ chức kỳ tiếp theo sau bốn năm, nhưng nhấn mạnh trước mắt cần tập trung vào phiên bản hiện tại. Đây là tín hiệu tích cực, chưa phải cam kết chắc chắn. Việc tiếp tục tổ chức còn phụ thuộc vào sự phối hợp giữa FIFA, Liên đoàn Bóng đá châu Á và các liên đoàn thành viên để tìm thời điểm phù hợp. Nói cách khác, FIFA chưa đóng cửa, nhưng tương lai giải đấu phải được quyết định bằng kết quả thực tế, không chỉ bằng tham vọng.
Khán đài thưa khiến tham vọng thương mại lung lay
Một giải đấu có thể hoàn thành lịch thi đấu mà không cần sân nào cũng kín chỗ, nhưng không thể xây dựng sản phẩm thương mại dài hạn nếu khán giả bóng đá không thấy lý do để đến sân hoặc theo dõi. FIFA ASEAN Cup có những khoảng trống rõ rệt: ngoài trận Indonesia gặp Singapore thu hút hơn 38.000 khán giả, số liệu của nhiều trận khác không được công bố rộng rãi; hình ảnh truyền hình vẫn cho thấy nhiều khán đài vắng. Những sân trống, bản quyền khó bán và nguồn tài trợ hạn chế cùng đặt ra câu hỏi về khả năng tồn tại lâu dài của giải. Việc tiền thưởng cho nhà vô địch bị giảm từ một triệu xuống 650.000 USD và khoản thưởng theo từng trận thắng bị bãi bỏ càng làm dấy lên nghi ngờ về bài toán tài chính. Một trận đông người có thể tạo ấn tượng, nhưng chưa đủ chứng minh sức hút ổn định.
Bản quyền đắt đỏ, thị trường chưa sẵn sàng
Khó khăn bản quyền không chỉ xuất hiện ở một thị trường. Các thông tin về đàm phán tại Đông Nam Á cho thấy mức giá được chào khiến nhiều đơn vị phát sóng cân nhắc, trong khi sức hút quảng cáo và khả năng thu hồi chi phí chưa rõ ràng. Tại Việt Nam, đến trưa 26/9 chưa có đơn vị nào công bố sở hữu bản quyền; các bên trong nước chưa đạt thỏa thuận với nhà cung cấp và chưa thể xác nhận việc phát sóng. Đây là vấn đề trực tiếp với người xem: nếu không có thỏa thuận vào phút chót, khán giả trong nước có thể không có kênh chính thức để theo dõi giải. Người hâm mộ vì thế phải chờ xác nhận từ từng nhà đài hoặc nền tảng trong nước. Với một giải đấu muốn mở rộng khán giả, để người xem không biết có thể xem ở đâu là khởi đầu bất lợi.
Muốn trở lại, giải phải chứng minh giá trị
FIFA ASEAN Cup vẫn có lợi thế là lịch thi đấu FIFA, tạo điều kiện để các đội tuyển triệu tập lực lượng mạnh. Nhưng lợi thế chuyên môn chỉ có ý nghĩa khi đi cùng trải nghiệm hấp dẫn, khán giả đến sân và một mức bản quyền mà các đơn vị phát sóng có thể cân đối. FIFA đang hướng tới khả năng tổ chức sự kiện tương tự sau bốn năm, với thời điểm cần được bàn bạc cùng AFC và các liên đoàn thành viên. Khoảng thời gian đó nên được xem là cơ hội để điều chỉnh, không phải lời bảo đảm rằng giải sẽ tự động quay lại. Nếu muốn thuyết phục đài truyền hình và người xem, FIFA cần cho thấy giá trị thực tế của sản phẩm thay vì chỉ dựa vào tên tuổi tổ chức. Kết luận rất rõ: giải có thể trở lại, nhưng chỉ khi sức hút trên sân và tính khả thi thương mại cùng được chứng minh.
