Lá đơn đáng trân trọng, nhưng chưa phải quyết định nhập ngũ
Tình nguyện nhập ngũ là nguyện vọng chủ động thực hiện nghĩa vụ quân sự, nhưng việc được tuyển chọn còn phụ thuộc vào độ tuổi, sức khỏe và các tiêu chuẩn, bước xét tuyển theo quy định. Cần phân biệt rõ hai điều này trước khi đặt kỳ vọng vào lá đơn.
Nguyễn Phương Hạnh Lâm, sinh năm 2008, là sinh viên năm nhất Học viện Ngân hàng và đã viết đơn tình nguyện nhập ngũ, mong được khoác áo lính. Em cho biết muốn góp sức trẻ cho quê hương, đất nước và hy vọng có cơ hội phục vụ lâu dài trong quân đội. Quyết định ấy xuất phát từ nguyện vọng cá nhân cùng niềm tự hào về truyền thống gia đình cách mạng.
Câu chuyện của Lâm đáng trân trọng vì thể hiện lựa chọn có suy nghĩ, không phải vì lá đơn tự nó bảo đảm được gọi nhập ngũ. Với người muốn tình nguyện nhập ngũ, bước đúng đắn là tìm hiểu điều kiện và quy trình chính thức, đồng thời chuẩn bị sức khỏe, tinh thần cho môi trường kỷ luật.
Tuổi nhập ngũ: kiểm tra mốc tuổi và trường hợp được kéo dài
Với các đợt tuyển quân đầu năm 2027, độ tuổi nhập ngũ thông thường là từ đủ 18 đến hết 25 tuổi đối với công dân không học cao đẳng, đại học. Riêng công dân nam đã được tạm hoãn gọi nhập ngũ trong thời gian một khóa đào tạo cao đẳng hoặc đại học thì có thể được tuyển chọn đến hết 27 tuổi. Đây là các mốc cần đối chiếu với hồ sơ và tình trạng cụ thể, không nên suy ra chỉ từ năm sinh.
Thông tin về tuổi và diện áp dụng có thể được sửa đổi hoặc hướng dẫn bằng văn bản mới. Vì vậy, thay vì dựa vào bài tổng hợp cũ hay phép tính nhẩm, công dân nên kiểm tra luật, thông tư hiện hành và thông báo của cơ quan quân sự địa phương. Điều đó đặc biệt quan trọng với người đang học tập hoặc thuộc trường hợp từng được tạm hoãn.
Người trong độ tuổi thực hiện nghĩa vụ nên chủ động tìm hiểu quy định, theo dõi thông báo địa phương và chấp hành các quyết định gọi đăng ký, sơ tuyển, khám sức khỏe, nhập ngũ. Tinh thần tự nguyện có giá trị, nhưng không thay cho việc xác minh mình thuộc nhóm tuổi nào.
Miễn đăng ký quân sự không đồng nghĩa với miễn gọi nhập ngũ
Một điểm dễ nhầm là miễn đăng ký nghĩa vụ quân sự và miễn gọi nhập ngũ không phải cùng một diện. Theo mục III Phụ lục I Thông tư 105/2023/TT-BQP, danh mục bệnh thuộc diện miễn đăng ký gồm 10 nhóm trường hợp. Người đọc cần đối chiếu đúng văn bản chính thức, bởi tên bệnh, mã bệnh và tình trạng khuyết tật đều cần được xác định theo quy định, không thể tự chẩn đoán để kết luận.
- Tâm thần (ICD-10: F20 đến F29); động kinh (G40); bệnh Parkinson (G20).
- Mù một mắt (H54.4); điếc (H90).
- Di chứng do lao xương khớp (B90.2); di chứng do phong (B92).
- Bệnh lý ác tính, gồm u ác và bệnh máu ác tính (C00 đến C97, D00 đến D09, D45 đến D47).
- Người nhiễm HIV (B20 đến B24, Z21); người khuyết tật mức độ đặc biệt nặng và nặng.
Danh sách này nói về miễn đăng ký quân sự theo quy định được dẫn, không nên đánh đồng với các trường hợp được miễn gọi nhập ngũ theo diện chính sách. Nếu có bệnh hoặc khuyết tật liên quan, hãy xác minh với cơ quan có thẩm quyền và căn cứ văn bản đang còn hiệu lực trước khi tự kết luận mình thuộc diện nào.
Tình nguyện vẫn phải qua quy trình tuyển chọn
Tuyển quân không kết thúc ở việc tiếp nhận đơn. Quy trình gồm 10 bước, từ chuẩn bị nguồn, đăng ký và rà soát đến sơ tuyển, khám sức khỏe, xác minh tiêu chuẩn chính trị, xét duyệt hồ sơ, giao quyết định, lễ giao nhận quân, phúc tra sức khỏe và tổng kết. Vì vậy, lá đơn thể hiện mong muốn chứ không thay thế kết quả đánh giá.
Các tiêu chí còn bao gồm sức khỏe, chính trị và trình độ văn hóa. Nguồn hướng dẫn nêu việc tuyển chọn sức khỏe loại 1, 2, 3; đồng thời quy định một số giới hạn về tật khúc xạ và chỉ số BMI, cùng yêu cầu văn hóa thông thường từ lớp 8 trở lên, có ngoại lệ theo địa bàn. Từng trường hợp vẫn cần được cơ quan chuyên môn xem xét theo quy định áp dụng.
Công dân thuộc diện miễn gọi nhập ngũ theo khoản 2 Điều 41 Luật Nghĩa vụ quân sự 2015 nếu tình nguyện thì vẫn được xem xét tuyển chọn và gọi nhập ngũ. Cách hiểu thận trọng nhất là: hãy bày tỏ nguyện vọng, nhưng đồng thời kiểm tra tiêu chuẩn, hồ sơ và hướng dẫn của cơ quan quân sự địa phương. Quyết tâm là điểm khởi đầu; kết quả phải theo đúng quy trình.
