Quy mô lớn cần đi cùng tầm nhìn dài hạn
Hồ Hòa Bình là hồ chứa nước nhân tạo lớn nhất Việt Nam, nằm trên sông Đà và sở hữu cảnh quan mặt nước rộng lớn, hệ sinh thái lòng hồ cùng bản sắc văn hóa địa phương; quy hoạch mới muốn biến lợi thế ấy thành nền tảng cho một điểm đến du lịch quy mô quốc gia. Ngày 10/11, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông chủ trì hội nghị nghe báo cáo phương án điều chỉnh quy hoạch chung khu du lịch hồ Hòa Bình đến năm 2035, định hướng đến năm 2050, đồng thời nghe rà soát 23 dự án đầu tư tư nhân tại khu vực lòng hồ. Phạm vi nghiên cứu khoảng 52.200 ha, trải trên ba phường và bảy xã. Đây không chỉ là một kế hoạch mở rộng hoạt động du lịch: quy hoạch còn phải dung hòa khai thác cảnh quan với an ninh nguồn nước, an toàn hồ đập và sinh kế cộng đồng. Tham vọng lớn chỉ có ý nghĩa nếu những giới hạn ấy được đặt ngay từ đầu.
Từ tiềm năng mặt hồ đến sản phẩm có bản sắc
Định hướng đến năm 2050 là đưa nơi đây thành điểm đến du lịch hồ, du lịch nghỉ dưỡng và văn hóa chất lượng cao, có sức hút trong nước lẫn Đông Nam Á. Cột mốc gần hơn là mục tiêu được công nhận là khu du lịch quốc gia vào năm 2030. Những mục tiêu này phù hợp với sức hấp dẫn của hồ, nhưng danh hiệu sẽ không tự tạo ra trải nghiệm đáng nhớ. Đồ án đề xuất tổ chức lại không gian theo cấu trúc “Hai trục - Ba hành lang - Năm trung tâm động lực”, lấy cao tốc CT03 Hà Nội - Hòa Bình - Mộc Châu và Quốc lộ 6 làm trục kết nối, đồng thời giảm số phân khu từ sáu xuống năm. Các khu vực dự kiến phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, văn hóa, tâm linh và vui chơi giải trí, gắn với bảo tồn cảnh quan và nâng cao sinh kế người dân. Cơ hội nằm ở việc tạo sản phẩm riêng cho từng địa bàn, thay vì lặp lại một mô hình nghỉ dưỡng giống nhau quanh hồ.
Mốc 6,5 triệu khách là phép thử về hạ tầng
Dự báo lượng khách đạt khoảng 2 triệu lượt vào năm 2035 và 6,5 triệu lượt vào năm 2050. Con số ấy cho thấy quy hoạch du lịch không thể dừng ở phân khu chức năng hay lời mời gọi đầu tư: đường kết nối, dịch vụ thiết yếu và năng lực quản lý lượng khách phải theo kịp tốc độ tăng trưởng. Tỉnh đã yêu cầu rà soát danh mục dự án ưu tiên, bổ sung sản phẩm du lịch mới và công trình hạ tầng kết nối có khả năng tạo động lực. Với du lịch hồ Dầu Tiếng, bài học có thể rút ra không phải là sao chép quy mô, mà là nhìn vào cách một mặt nước lớn cần được kết nối với trải nghiệm trên bờ, dịch vụ và cộng đồng. Theo số liệu được giới thiệu tại hội nghị, dung tích hồ Hòa Bình lớn gấp khoảng 2,5 lần hồ Thác Bà và sáu lần hồ Dầu Tiếng. Lợi thế về quy mô càng khiến yêu cầu tổ chức và bảo vệ không gian hồ trở nên cấp thiết.
Thành công phải đo bằng chất lượng, không chỉ lượt khách
Hồ Hòa Bình có đủ nền tảng để trở thành khu du lịch quốc gia nổi bật, nhưng mục tiêu 6,5 triệu lượt khách chỉ đáng theo đuổi nếu đi cùng trải nghiệm chất lượng và lợi ích địa phương. Quy hoạch đặt ra hướng phát triển xanh, thông minh, bền vững; đồng thời yêu cầu bảo đảm an ninh nguồn nước, an toàn hồ đập và quốc phòng, an ninh. Đây là những điều kiện cốt lõi, không phải phần việc có thể xử lý sau khi các dự án đã hình thành. Hồ sơ điều chỉnh đã được hoàn thiện sau quá trình lấy ý kiến và thẩm định; cơ quan chuyên môn đề nghị UBND tỉnh xem xét, báo cáo xin ý kiến Ban Thường vụ Tỉnh ủy để tiến hành các bước tiếp theo. Bước kế tiếp cần biến định hướng thành danh mục đầu tư có chọn lọc, hạ tầng đủ sức phục vụ và sản phẩm tôn trọng văn hóa bản địa. Khi đó, du lịch nghỉ dưỡng mới có thể song hành với bảo tồn, thay vì cạnh tranh với chính tài nguyên làm nên sức hút của hồ.
