Bổ sung giáo viên phải bắt đầu từ nhu cầu thực tế
Chính sách bổ sung giáo viên là cách Hà Nội kết hợp tuyển đủ biên chế được giao, điều chuyển nhân lực giữa các trường và đặt hàng đào tạo để đáp ứng nhu cầu theo cấp học, môn học và địa bàn. Phó Chủ tịch UBND thành phố Vũ Thu Hà vừa ký công văn triển khai Kết luận số 1080/KL-UBVHXH16 của Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội. Điểm đáng chú ý không chỉ là yêu cầu tuyển dụng giáo viên, mà còn là chỉ đạo rà soát mạng lưới trường lớp, cơ sở vật chất và nguồn lực để xác định nơi cần người trước khi phân bổ. Cách tiếp cận này phù hợp với thực tế thiếu giáo viên Hà Nội có thể tập trung cục bộ: thiếu ở một trường, môn học hay khu vực không đồng nghĩa toàn thành phố đều thiếu như nhau. Tuyển người cần đi cùng một bản đồ nhu cầu rõ ràng.
Tuyển đủ biên chế, đồng thời điều tiết giữa các trường
Thành phố yêu cầu khẩn trương tuyển hết số biên chế giáo viên được giao theo phân cấp, ủy quyền. Song, chỉ tiêu tuyển dụng không thể tự nó giải quyết mọi khoảng trống nếu nhân lực hiện có đang phân bố lệch. Ngành giáo dục được yêu cầu đánh giá tình trạng thừa, thiếu theo cấp học, môn học và địa bàn, rồi xây dựng phương án điều tiết, bố trí và sử dụng giáo viên hiệu quả. Đây là hướng đi cần thiết: điều tiết giáo viên giữa các trường có thể giúp xử lý những điểm thiếu cấp bách trong khi quy trình tuyển người chưa hoàn tất. Nhưng điều chuyển chỉ phát huy tác dụng nếu dựa trên nhu cầu thực tế và không khiến trường được bổ sung phải trả giá bằng một thiếu hụt mới ở nơi khác. Vì vậy, rà soát đội ngũ phải là công việc thường xuyên, không chỉ là bước chuẩn bị cho một đợt tuyển dụng.
Đặt hàng đào tạo để bổ sung nguồn lực dài hạn
Tuyển dụng và điều tiết xử lý nhân lực trước mắt; đặt hàng đào tạo giáo viên hướng tới nguồn bổ sung về sau. Hà Nội chỉ đạo làm việc với các cơ sở đào tạo sư phạm theo nhu cầu thực tế của thành phố. Điểm mạnh của hướng này là có thể gắn đào tạo với những vị trí còn khó đáp ứng, thay vì chỉ tăng nguồn cung chung mà chưa rõ nơi sử dụng. Tuy nhiên, đặt hàng chỉ có ý nghĩa khi dự báo nhu cầu sát thực tế và việc đào tạo đi kèm khả năng thu hút, giữ chân nhà giáo. Thành phố cũng yêu cầu nghiên cứu chính sách đặc thù về thu nhập, chế độ đãi ngộ, trong khuôn khổ quy định và khả năng cân đối ngân sách. Như vậy, bài toán nhân lực không dừng ở đào tạo hay tuyển đủ chỉ tiêu: trường học còn cần điều kiện để giáo viên muốn gắn bó.
Học sinh cần thấy thay đổi trong lớp học
Với phụ huynh và học sinh, thước đo cuối cùng không phải số biên chế đã tuyển mà là lớp học có đủ giáo viên và việc học được bảo đảm. Thành phố yêu cầu thực hiện đầy đủ chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ chi phí học tập, tiền ăn, tiền ở; đồng thời tăng cường hướng nghiệp và tư vấn phân luồng sau trung học cơ sở. Các trường cũng phải chú trọng phòng ngừa bạo lực học đường, kiểm soát dạy thêm, học thêm trái quy định và công khai thông tin về đơn vị cung cấp, thực đơn, nguồn gốc thực phẩm trong bữa ăn. Những yêu cầu này mở rộng trách nhiệm của ngành giáo dục, nhưng không thay thế nhiệm vụ bảo đảm đủ giáo viên. Hà Nội cần theo dõi kết quả tuyển dụng, điều tiết và đào tạo bằng khả năng đáp ứng cụ thể tại từng trường. Kết hợp đúng ba hướng mới có thể biến chỉ đạo thành cải thiện nhìn thấy được trong đời sống học đường.
