Từ 103 tỷ USD đến vị thế nhà đầu tư số 1: Ý nghĩa thật sự là gì?
Đầu tư Hàn Quốc Việt Nam là quá trình dòng vốn, công nghệ, doanh nghiệp và con người từ Hàn Quốc tham gia sâu vào sản xuất, thương mại, dịch vụ tại Việt Nam, tạo nên mạng lưới nhà máy, chuỗi cung ứng và liên kết xã hội – văn hóa có tác động trực tiếp đến tăng trưởng, việc làm và quá trình hiện đại hóa nền kinh tế Việt Nam.
Điều đáng nói không phải là con số gần 103 tỷ USD vốn đăng ký, mà là việc Hàn Quốc đã trở thành nhà đầu tư nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam với gần 10.600 dự án đang hoạt động. Vị thế này không chỉ mang ý nghĩa “số 1 về quy mô”, mà còn là “số 1 về ảnh hưởng” lên cấu trúc sản xuất, xuất khẩu và định hướng phát triển công nghiệp. Khi một nhà đầu tư nước ngoài chiếm vai trò dẫn dắt, câu hỏi không còn là Việt Nam có thu hút được vốn hay không, mà là: Việt Nam có đủ bản lĩnh để biến dòng vốn đó thành sức mạnh nội tại, thay vì chỉ là công xưởng giá rẻ.
Thương mại Việt – Hàn: Từ con số 82 tỉ USD đến áp lực nâng cấp quan hệ
Trong 8 tháng, kim ngạch thương mại Việt Nam – Hàn Quốc đã đạt 82 tỉ USD, mức cao nhất từ trước đến nay. Con số này cho thấy thương mại Việt – Hàn không còn là “phụ trợ” mà đã trở thành một trong những trụ cột của kinh tế khu vực. Mục tiêu lần đầu vượt mốc 100 tỉ USD trong năm và xa hơn là 150 tỉ USD vào năm 2030 không chỉ là tham vọng, mà là áp lực buộc hai bên phải nâng cấp chất lượng hợp tác, nhất là trong công nghệ cao bán dẫn.
Thương mại tăng nhanh đồng nghĩa với sự phụ thuộc lẫn nhau sâu hơn. Hàn Quốc hiện là đối tác thương mại lớn thứ ba của Việt Nam, nhưng nếu Việt Nam chỉ xuất khẩu hàng gia công, nhập khẩu máy móc, linh kiện, thì cán cân giá trị sẽ luôn nghiêng về phía doanh nghiệp ngoại. Vì vậy, câu chuyện không còn là tăng bao nhiêu phần trăm kim ngạch, mà là Việt Nam có chiếm được phần lớn hơn trong giá trị gia tăng hay không.
Lợi ích chảy xuống người dân: Việc làm, du lịch, cộng đồng hai chiều
Quan hệ đầu tư Hàn Quốc Việt Nam không nằm trên giấy tờ mà hiện diện rõ trong đời sống thường ngày. Tại Đồng Nai, doanh nghiệp Hàn Quốc đã tạo việc làm chất lượng cho hơn 170.000 lao động địa phương. Đây là minh chứng rằng dòng vốn ngoại, nếu đi kèm chuyển giao kỹ năng và kỷ luật sản xuất, có thể nâng mặt bằng thu nhập và tay nghề cho công nhân Việt Nam.
Không chỉ là chuyện nhà máy, quan hệ thương mại Việt – Hàn còn kéo theo làn sóng giao lưu nhân dân. Năm 2025, hơn 5 triệu lượt du khách hai nước đã sang thăm lẫn nhau, biến hợp tác kinh tế thành cầu nối văn hóa. Hiện có hơn 350.000 người Việt Nam sinh sống tại Hàn Quốc và khoảng 200.000 người Hàn Quốc sinh sống tại Việt Nam. Những cộng đồng này chính là “hạ tầng mềm” giúp doanh nghiệp hai bên hiểu nhau hơn, giảm chi phí giao dịch và tăng niềm tin – yếu tố mà bất kỳ nhà đầu tư nước ngoài nào cũng coi trọng.
Công nghệ cao, bán dẫn và năng lượng sạch: Dư địa lớn nhưng không tự mở ra
Việt Nam đang chủ động đổi mới mô hình phát triển dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao, ưu tiên thu hút đầu tư vào trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, hạ tầng thông minh và năng lượng sạch. Đây chính là những lĩnh vực mà Hàn Quốc có thế mạnh, tạo nên “điểm giao” lý tưởng cho hợp tác công nghệ cao bán dẫn.
Thứ trưởng Ngoại giao Việt Nam đã khuyến khích doanh nghiệp Hàn Quốc đầu tư dài hạn vào công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ, năng lượng sạch và cùng xây dựng chuỗi cung ứng tự cường, an toàn, nhất là trong lĩnh vực bán dẫn. Nhưng dư địa hợp tác không tự biến thành lợi ích nếu Việt Nam không nâng cấp thể chế, hạ tầng và nhân lực. Nếu không có chiến lược rõ ràng, Việt Nam sẽ tiếp tục đứng ở khâu thấp nhất trong chuỗi giá trị, dù có thêm bao nhiêu nhà máy mới.
Cơ hội vàng cho Việt Nam: Từ “công xưởng” thành đối tác công nghệ
Đồng Nai đang quy hoạch 89 khu công nghiệp với hơn 43.000 ha đất, sở hữu đủ 5 phương thức giao thông và chuẩn bị đón sân bay Long Thành. Đây là hình ảnh thu nhỏ của cơ hội Việt Nam: hạ tầng cứng đang dần hoàn thiện, nhà đầu tư nước ngoài – đặc biệt là Hàn Quốc – đã sẵn sàng rót vốn, trong khi thế giới đang tái cấu trúc chuỗi cung ứng. Câu hỏi là Việt Nam chọn vai trò gì trong cuộc chơi mới.
Theo một phát biểu tại hội nghị, đầu tư của Hàn Quốc vào lĩnh vực công nghệ cao của Việt Nam năm nay đã tăng khoảng 160% so với năm trước. Đây là tín hiệu cho thấy cửa sổ cơ hội đang mở rộng. Nếu Việt Nam kiên định ưu tiên công nghệ cao bán dẫn, năng lượng sạch, gắn với đào tạo nhân lực và chính sách ổn định, có thể biến 103 tỷ USD hiện tại thành nền tảng để bước từ “công xưởng gia công” lên “đối tác công nghệ”. Ngược lại, nếu chỉ dừng ở ưu đãi đất đai và lao động rẻ, vị thế nhà đầu tư số 1 của Hàn Quốc sẽ là cơ hội bị bỏ lỡ, hơn là lợi thế chiến lược.
