Kết quả tìm kiếm phải đi cùng xác định danh tính
Quy tập hài cốt liệt sĩ là quá trình khảo sát, tìm kiếm và đưa hài cốt về nơi an táng phù hợp, đồng thời thu thập thông tin để xác định danh tính và kết nối với thân nhân. Ngày 22/10/2026, Ban Chỉ đạo tỉnh Quảng Trị tổng kết nhiệm vụ năm 2026 và sơ kết giai đoạn 1 Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”. Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Thị Hà dự và phát biểu chỉ đạo tại hội nghị. Tỉnh báo cáo đã tìm kiếm, quy tập 221 hài cốt liệt sĩ tính chung trong năm và quá trình triển khai chiến dịch. Con số này đáng ghi nhận, nhưng không nên xem là đích đến: tìm được hài cốt mới hoàn thành một phần nhiệm vụ nếu danh tính vẫn chưa được làm sáng tỏ.
Dữ liệu và ADN là mắt xích quyết định
Kết quả quy tập chỉ tạo ra giá trị trọn vẹn khi thông tin được kiểm chứng và đối chiếu có hệ thống. Quảng Trị đã rà soát, xác minh, chuẩn hóa và khắc lại thông tin trên bia của 1.198 mộ liệt sĩ theo hồ sơ quản lý. Tính đến ngày 21/10/2026, tỉnh thu nhận 5.297 mẫu sinh phẩm trong 5.442 trường hợp đủ điều kiện, đạt 97,33%; trong đó 364 trường hợp được lấy mẫu lưu động. Tỉnh cũng hoàn thành khai quật, số hóa thông tin 22.864 phần mộ chưa rõ danh tính tại 130 nghĩa trang và 96 hài cốt mới quy tập. Lực lượng chức năng lấy 13.221 mẫu từ các phần mộ, bàn giao tổng cộng 13.285 mẫu để giám định ADN. Những con số này cho thấy chiến dịch không chỉ tập trung tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, mà còn xây dựng nền dữ liệu cần thiết cho bước nhận diện.
Đáng chú ý, các lực lượng đã tổ chức hai hội thảo xác minh thông tin tại Câu Nhi và Cồn Tiên; từ kết quả xác minh, tìm kiếm được 13 hài cốt tại khu vực Câu Nhi. Cách làm này nhấn mạnh vai trò của nhân chứng và thông tin địa bàn: công nghệ ADN quan trọng, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào việc thu thập, chuẩn hóa và liên kết đúng dữ liệu ban đầu.
Chặng tiếp theo cần phối hợp và kiểm chứng chặt chẽ
Chiến dịch được triển khai bằng sự phối hợp giữa các sở, ngành, địa phương và lực lượng thực địa, đồng thời huy động cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử, thân nhân liệt sĩ cùng người dân cung cấp thông tin về liệt sĩ và nơi an táng. Đây là hướng đi cần tiếp tục duy trì: mỗi manh mối được xác minh có thể giúp định hướng tìm kiếm, còn dữ liệu thống nhất giúp hạn chế sai lệch khi xác định danh tính. Thứ trưởng Nguyễn Thị Hà đề nghị tỉnh tiếp tục tăng cường phối hợp, rà soát và xác minh thông tin, ứng dụng khoa học công nghệ, chú trọng thu nhận và đối chiếu mẫu ADN, bảo đảm quy trình chặt chẽ, đúng quy định, phấn đấu hoàn thành và vượt chỉ tiêu được giao.
Với liệt sĩ Quảng Trị, bài toán phía trước không chỉ là mở rộng địa bàn tìm kiếm mà còn là biến hồ sơ, mẫu sinh phẩm và ký ức nhân chứng thành kết quả nhận diện đáng tin cậy. Thành tích 221 hài cốt là một bước tiến cụ thể; thước đo tiếp theo phải là tiến độ xác minh danh tính và chất lượng dữ liệu. Vì vậy, giai đoạn sau của chiến dịch cần giữ đồng thời hai trọng tâm: tiếp tục quy tập và hoàn tất đối chiếu khoa học, để mỗi phần mộ có cơ hội được gọi đúng tên.
