Bước tiến về độ phân giải, không phải phép màu chẩn đoán
Máy MRI 5 Tesla là hệ thống cộng hưởng từ siêu từ lực, dùng từ trường mạnh hơn các máy 1,5T và 3T phổ biến để tạo hình ảnh có độ tương phản mô và tỷ lệ tín hiệu trên nhiễu cao hơn. Ngày 26/10, Trường Đại học Y Hà Nội và Bệnh viện Đại học Y Hà Nội khai trương hệ thống 5T đầu tiên tại Đông Nam Á. Đây là dấu mốc đáng kể trong bối cảnh ngành y tế thúc đẩy đổi mới, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số; song thiết bị mới chỉ có ý nghĩa khi được chuyển thành lợi ích cho người bệnh. Công nghệ này đã gắn với hơn 110 công trình nghiên cứu quốc tế được công bố giai đoạn 2022–2026. Điều đáng chú ý không chỉ là con số Tesla, mà là khả năng cung cấp thêm thông tin để bác sĩ giải quyết những ca mà hình ảnh thường quy còn chưa đủ rõ.
Vài milimet có thể thay đổi hướng điều trị
Lợi ích dễ hình dung nhất của MRI 5T là phát hiện tổn thương nhỏ mà máy có từ lực thấp hơn có thể khó xác định. Một bệnh nhi 8 tuổi bị động kinh tái phát, kháng trị từng được MRI 3T ghi nhận nghi ngờ tổn thương ở vỏ não; hình ảnh 5T giúp xác định rõ hơn ổ loạn sản vỏ não chỉ vài milimet. Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu, nhận xét: “Chỉ vài milimet thôi nhưng quyết định cả cuộc đời của cháu”. Với bệnh lý thần kinh, khoanh vùng chính xác có thể giúp đội ngũ điều trị cân nhắc hướng xử trí phù hợp hơn. Hình ảnh vi mô vùng hải mã và dấu hiệu “đuôi chim én” cũng hỗ trợ xác định ổ động kinh thùy thái dương, đồng thời góp phần chẩn đoán sớm Parkinson.
Giá trị nằm ở cả cấu trúc lẫn chức năng mô
Độ phân giải cao không chỉ giúp phát hiện tổn thương nhỏ; MRI còn cung cấp thông tin về chức năng mô ở những cơ quan như não, tim và gan. Với bệnh lý thần kinh phức tạp, điều này có thể hỗ trợ phát hiện sớm vùng động kinh vi thể, thoái hóa thần kinh giai đoạn đầu và tổn thương tiền ung thư, qua đó mở thêm cơ hội lựa chọn can thiệp đúng lúc. Kỹ thuật 4D-ASL-MRA có thể ghi nhận huyết động mạch não và tuần hoàn bàng hệ mà không cần chất tương phản, hữu ích khi tầm soát người suy thận nặng hoặc dị ứng thuốc. Các chuỗi GluCEST và APT-CEST còn hỗ trợ phân độ mô học khối u não ở cấp độ phân tử, cũng như phân biệt u tái phát với tổn thương do xạ trị. Đây là công nghệ y tế tiên tiến, nhưng không thay thế đánh giá chuyên môn hay bảo đảm mọi ca bệnh đều cần chụp 5T.
Muốn tạo tác động, cần dùng đúng người, đúng chỉ định
Máy mới không tự động đồng nghĩa với chẩn đoán sớm bệnh lý cho tất cả mọi người. Bệnh viện cho biết sẽ ưu tiên hệ thống cho ca bệnh khó, nghi ngờ ung thư sớm, bệnh tim phức tạp hoặc trường hợp phương tiện hiện có chưa đưa ra câu trả lời rõ ràng; đồng thời đặt mục tiêu đánh giá hiệu quả bằng số ca nặng được phát hiện chính xác hơn, nghiên cứu công bố và nhân lực được đào tạo. Hai đơn vị đã ký biên bản ghi nhớ với nhà sản xuất để thúc đẩy chuyển giao công nghệ, đào tạo chuyên sâu và tối ưu hệ thống. Bệnh viện cũng hướng tới hợp tác nghiên cứu liên viện, trong đó có Bệnh viện Ruijin, tập trung vào đột quỵ và tổn thương tiền ung thư. Nếu đi cùng quy trình chọn bệnh phù hợp, đào tạo và kiểm chứng kết quả, cộng hưởng từ siêu từ lực có thể nâng chất lượng khám chữa bệnh và đưa cơ hội phát hiện sớm đến gần người bệnh hơn.
