Phòng bệnh phải bắt đầu trước khi muỗi sinh sôi
Phòng sốt xuất huyết là sự phối hợp liên tục giữa giám sát ca bệnh, xử lý ổ dịch tại địa phương và loại bỏ nơi muỗi sinh sản ngay trong mỗi hộ gia đình. Đây không thể chỉ là chiến dịch phun hóa chất theo đợt: nếu vật dụng đọng nước vẫn còn và người dân vẫn chủ quan, nguy cơ tái phát vẫn hiện hữu. Thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều gần đây tạo điều kiện cho muỗi truyền bệnh phát triển, trong khi số ca mắc tăng tại nhiều địa phương. Tính đến giữa tháng 10/2026, Huế ghi nhận 320 ca tại 34 xã, phường, tăng 11% so với cùng kỳ năm 2025; chưa có trường hợp tử vong. Con số này không nên chỉ được xem như thống kê của ngành y tế: mỗi ca bệnh là tín hiệu cần được phát hiện, khai báo và nối với hành động kiểm soát nguy cơ trong cộng đồng.
Giám sát nhanh, xử lý đúng trọng điểm
Ngành y tế Huế đang tăng cường giám sát dịch tễ, phát hiện sớm ca bệnh và xử lý tại khu vực nguy cơ. Các cơ sở điều trị cập nhật thông tin ca bệnh hằng ngày trên phần mềm để y tế dự phòng xác minh, điều tra và kịp thời triển khai biện pháp ứng phó. Dữ liệu chỉ phát huy tác dụng khi thông tin được chuyển đúng lúc; việc báo cáo chậm có thể làm lỡ cơ hội khoanh vùng. Công tác kiểm soát muỗi cũng cần phối hợp với địa phương: vệ sinh môi trường, diệt lăng quăng và phun hóa chất khi phù hợp, đồng thời rà soát điểm nguy cơ. Đây không phải lựa chọn giữa phun thuốc hay dọn nước đọng; hai việc bổ trợ nhau, còn hiệu quả phụ thuộc vào việc xử lý có đúng khu vực và được hộ dân phối hợp hay không.
Tân Ninh cho thấy khoảng cách giữa xử lý và phòng ngừa
Đoàn công tác Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Tây Ninh đã kiểm tra hoạt động phòng, chống sốt xuất huyết tại phường Tân Ninh, gồm trạm y tế và các hộ ở khu vực có ổ dịch. Từ đầu năm, địa phương ghi nhận 254 ca và xử lý 112 ổ dịch: 63 ổ bằng biện pháp diệt lăng quăng, 49 ổ bằng phun hóa chất; chưa ghi nhận ca tử vong. Dịch có xu hướng tăng, xuất hiện ở nhiều khu phố; một số nơi ghi nhận 16–19 ca. Mưa lớn gây nước đọng, nhà trọ khó tiếp cận và một số hộ vắng nhà khiến việc xử lý khó hơn. Đáng lo hơn, vẫn có người chưa tích cực loại bỏ lăng quăng và vật dụng chứa nước. Đoàn kiểm tra đề nghị tăng giám sát, điều tra ca bệnh, xử lý ổ dịch đúng quy trình và phối hợp khu phố phun diệt muỗi, diệt lăng quăng. Kiểm tra chỉ có ý nghĩa nếu phản hồi được biến thành hành động thường xuyên.
Việc mỗi nhà làm được hôm nay
Phòng bệnh tại nhà không đòi hỏi thiết bị phức tạp, nhưng cần duy trì đều đặn. Hãy đậy kín dụng cụ chứa nước, thay nước và cọ rửa lu, chậu, lọ hoa; thu gom chai lọ, lốp xe cùng phế thải có thể đọng nước. Vệ sinh góc tối, ẩm thấp, ngủ màn cả ban ngày và phối hợp với lực lượng y tế khi địa phương xử lý dịch. Cán bộ y tế cũng có thể hướng dẫn trực tiếp cách diệt bọ gậy và loại bỏ nơi muỗi sinh sản ngay tại hộ. Khi sốt cao đột ngột, đau đầu, đau mỏi cơ khớp hoặc phát ban, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được khám và theo dõi. Đừng chờ đến khi bệnh nặng mới tìm trợ giúp. Phòng sốt xuất huyết chỉ có hiệu lực khi ngành y tế phát hiện, xử lý kịp thời và mỗi gia đình chủ động cắt đứt nơi sinh sản của muỗi. Đó là cách thiết thực nhất để bảo vệ cả nhà lẫn cộng đồng.
