Mua USD định kỳ đánh dấu cách điều hành mới
Mua USD giao ngay của NHNN là nghiệp vụ trong đó nhà điều hành nhận ngoại tệ từ các ngân hàng đủ điều kiện và trả lại tiền đồng, qua đó tác động đồng thời đến dự trữ ngoại hối, thanh khoản hệ thống và kỳ vọng tỷ giá. Từ ngày 11/11/2026, NHNN dự kiến mua USD ở mức 25.500 đồng/USD, với các phiên cố định vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần; nếu trùng ngày nghỉ, phiên được chuyển sang ngày làm việc kế tiếp. Ngân hàng tham gia phải có trạng thái ngoại tệ dương, còn lượng bán tối đa được tính để đưa trạng thái ấy về cân bằng. Đây không chỉ là thao tác kỹ thuật: lịch công khai biến mức mua thành một tín hiệu thị trường. Sau nhiều năm bán ngoại tệ để hỗ trợ tỷ giá, nhà điều hành nay sẵn sàng mua vào, khiến cách diễn giải “từ giữ trần sang dựng sàn” được chú ý. Tuy vậy, đây là tín hiệu định hướng, không phải cam kết bảo vệ một mức tỷ giá bất biến.

Hoán đổi bổ sung tiền đồng, nhưng chỉ có thời hạn
Trước lịch mua giao ngay, NHNN triển khai hoán đổi USD/VND kỳ hạn 182 ngày, tối đa 2 tỷ USD. Gần 50.000 tỷ đồng đã được đưa vào hệ thống ngân hàng trong ngày giá trị giao dịch 9/11. Theo cơ chế này, NHNN mua USD giao ngay rồi cam kết bán lại ngoại tệ khi hợp đồng đáo hạn; vì vậy, ngân hàng có thêm nguồn tiền đồng trong nửa năm, nhưng phần thanh khoản này không phải vốn thường trực. Khi hợp đồng kết thúc, ngân hàng mua lại USD và tiền đồng được thu hồi. Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Nguyễn Linh Phương cho biết nghiệp vụ hỗ trợ các tổ chức tín dụng cân đối nguồn vốn, ổn định thanh khoản và tạo điều kiện giảm lãi suất cho vay. Khác với hoán đổi, mua USD giao ngay không có ngày thu hồi tiền đồng được ấn định trong giao dịch. Hai công cụ cùng bơm thanh khoản trước mắt nhưng có tác động khác nhau về thời hạn và lượng ngoại tệ được giữ lại.

Vì sao lúc này, và giới hạn của “dựng sàn”
Thời điểm này phản ánh hai sức ép song hành: thị trường tài chính quốc tế biến động và nhu cầu thanh khoản tiền đồng tăng vào mùa cuối năm. Cán cân thương mại chuyển sang thặng dư cũng góp phần đưa ngoại tệ vào hệ thống, trong khi CPI tháng 10 tăng 5,09% so với cùng kỳ, cao hơn mục tiêu khoảng 4,5%. Bối cảnh đó khiến việc mua USD có sức hút: ngân hàng có thêm tiền đồng, còn NHNN có cơ hội tích lũy ngoại tệ. Nhưng nguồn cung VND từ mua giao ngay phụ thuộc số ngân hàng đủ điều kiện và lượng USD họ bán; NHNN chưa công bố tổng hạn mức cho mỗi phiên. Bởi vậy, không thể mặc định lượng bơm sẽ cố định hay đủ sức ghìm mọi biến động tỷ giá. Nếu thanh khoản tăng nhanh, nhà điều hành vẫn phải cân nhắc tác động tới lãi suất và lạm phát. Công cụ mới mở rộng lựa chọn, chứ không loại bỏ bài toán cân bằng.

Tác động đến doanh nghiệp và điều cần theo dõi
Với doanh nghiệp nhập khẩu hoặc có nghĩa vụ trả nợ ngoại tệ, tỷ giá ổn định giúp chủ động tính chi phí và lập kế hoạch kinh doanh; với người vay và người gửi tiền, thanh khoản ngân hàng cùng lãi suất cũng ảnh hưởng đến chi phí vốn và điều kiện tín dụng. Tuy nhiên, việc NHNN mua USD không bảo đảm giá ngoại tệ sẽ đứng yên: tỷ giá còn chịu ảnh hưởng của cung cầu, diễn biến quốc tế và lựa chọn điều hành tiền tệ. Nhà điều hành cho biết sẽ tiếp tục theo dõi kinh tế vĩ mô, thị trường tiền tệ và linh hoạt dùng nghiệp vụ thị trường mở, tái cấp vốn, hoán đổi ngoại tệ theo quy mô, kỳ hạn phù hợp. NHNN cũng dự kiến công bố số liệu mua ròng ngoại tệ theo chu kỳ hằng năm, với độ trễ ba tháng, bắt đầu từ năm 2027. Vì thế, thước đo hiệu quả không chỉ là lượng USD mua vào, mà là khả năng giữ tỷ giá ổn định mà không làm thanh khoản và lạm phát mất cân đối. Đây là chuyển hướng đáng chú ý, nhưng chưa phải lời giải trọn vẹn.






