Chủ trương chấm dứt, không phải bước kết thúc thủ tục
Dự án Đại Ninh là khu đô thị thương mại, du lịch và nghỉ dưỡng sinh thái quy mô gần 3.600 ha tại huyện Đức Trọng trước đây, do Công ty CP Đầu tư – Du lịch Sài Gòn Đại Ninh làm chủ đầu tư. Ngày 28/10, Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Lâm Đồng thống nhất chủ trương chấm dứt hoạt động dự án tại Hội nghị lần thứ 17. Đây là tín hiệu chính trị rõ ràng, nhưng chưa đồng nghĩa toàn bộ hồ sơ đã khép lại: tỉnh yêu cầu việc chấm dứt phải có căn cứ pháp lý và đi đúng thẩm quyền, trình tự, thủ tục. Quy mô 3.595,5 ha, trong đó có 1.959,9 ha mặt nước, khiến quyết định này không chỉ là xử lý một dự án đầu tư mà còn đặt ra bài toán quản lý đất, tài sản và quyền lợi liên quan trên diện rộng.
Thu hồi đất đã có quyết định, việc rà soát vẫn còn phía trước
Thông tin thu hồi đất Đại Ninh cần được hiểu tách bạch với chủ trương chấm dứt dự án. Hai bản án hình sự năm 2025, sơ thẩm ngày 20/1 và phúc thẩm ngày 29/5, kiến nghị thu hồi toàn bộ diện tích đất đã giao cho doanh nghiệp và chấm dứt dự án. Sau đó, ngày 13/1/2026, UBND tỉnh Lâm Đồng ban hành quyết định thu hồi đất đã giao, cho thuê đối với doanh nghiệp do vi phạm pháp luật về đất đai. Như vậy, thu hồi đất không chỉ là việc sẽ xem xét sau chủ trương; quyết định hành chính về đất đã được ban hành. Phần cần theo dõi tiếp là rà soát phạm vi, hiện trạng, hồ sơ pháp lý và cách xử lý tài sản, nghĩa vụ tài chính, bảo đảm mọi bước tiếp theo phù hợp với quy định.
Quy mô lớn, tiến độ thấp làm tăng yêu cầu giải trình
Được cấp giấy chứng nhận đầu tư ngày 30/12/2010, dự án có tổng vốn đầu tư 25.243 tỷ đồng, nhưng sau 13 năm triển khai mới hoàn thành 10%. Khoảng cách giữa quy mô cam kết và mức độ thực hiện khiến việc chấm dứt dự án có cơ sở để được xem như một bước xử lý cần thiết, thay vì tiếp tục kéo dài một tình trạng dang dở. Tuy nhiên, quy mô của siêu dự án Lâm Đồng cũng đồng nghĩa hậu quả quản lý không thể giải quyết bằng một thông báo đơn lẻ. Thanh tra Chính phủ từng nêu các vi phạm về tiền sử dụng đất, bồi thường thiệt hại về rừng, tình trạng tái lấn chiếm và chậm tiến độ. Những vấn đề ấy đòi hỏi hồ sơ công khai, đối chiếu kỹ và trách nhiệm cụ thể, để xử lý sai phạm mà không tạo thêm thiệt hại hay tranh chấp.
Người dân cần được đặt ở trung tâm quá trình xử lý
Hệ quả của chấm dứt dự án không chỉ nằm trong quan hệ giữa chính quyền và nhà đầu tư. Người dân từng kiến nghị các vấn đề về đất đai, nhận khoán bảo vệ rừng, giao thông, hỗ trợ và ổn định sinh kế; vì vậy, cách xử lý thực địa sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi và cuộc sống tại khu vực. Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh yêu cầu rà soát hồ sơ pháp lý, đất đai, tài sản và nghĩa vụ tài chính, đồng thời bảo vệ quyền lợi của Nhà nước và các bên liên quan, tránh thất thoát, lãng phí hoặc khiếu kiện phức tạp. Đây là phép thử về năng lực thực thi: cơ quan chủ trì, trách nhiệm phối hợp và thời hạn hoàn thành phải được xác định rõ. Tỉnh cũng nhấn mạnh không nóng vội, nhưng không né tránh hay kéo dài những việc đã đủ điều kiện giải quyết.
Kết luận: chủ trương chấm dứt dự án Đại Ninh đã xác lập hướng đi, còn kết quả cuối cùng phụ thuộc vào việc thi hành quyết định thu hồi đất, kiểm kê tài sản và giải quyết nghĩa vụ cùng quyền lợi liên quan một cách đúng luật, minh bạch và có thời hạn.
