Quỹ phụ huynh không còn là quỹ do ban đại diện đứng ra giữ
Quỹ phụ huynh là khoản tiền từng được vận động từ cha mẹ học sinh để hỗ trợ hoạt động của lớp hoặc nhà trường, nhưng theo quy định mới, ban đại diện không được đứng ra thu, tiếp nhận hay quản lý khoản tiền hỗ trợ này. Từ ngày 15/11, Thông tư 81/2026/TT-BGDĐT có hiệu lực, thay thế quy định trước đó và cấm ban đại diện cha mẹ học sinh đặt khoản đóng góp bắt buộc, ấn định mức hỗ trợ hoặc gây áp lực để phụ huynh nộp tiền. Đây là thay đổi cần thiết: những khoản mang tên quỹ lớp hay quỹ phụ huynh từng gây tranh luận, trong đó có phụ huynh phản ánh bị vận động theo mức tiền cụ thể hoặc mức bình quân.
Vai trò của ban đại diện vẫn là tập hợp, phản ánh ý kiến của cha mẹ học sinh và phối hợp với giáo viên, nhà trường trong hoạt động giáo dục; quy định mới không xóa bỏ sự đồng hành ấy mà đặt ranh giới rõ hơn giữa phối hợp và thu tiền. Nếu nguồn hỗ trợ tự nguyện không đủ cho hoạt động dự kiến, ban phải điều chỉnh quy mô hoặc nội dung, không được yêu cầu phụ huynh đóng thêm.

Nhà trường cần rà soát, công khai và xử lý khoản đã thu
Việc đầu tiên của trường không nên dừng ở phổ biến văn bản: cần yêu cầu giáo viên chủ nhiệm làm việc với ban đại diện, kiểm tra các khoản đã thu, mục đích sử dụng và số tiền còn lại. Một số trường đã yêu cầu giáo viên rà soát, trao đổi với chi hội trưởng về những khoản cần hoàn trả; nơi khác lập biên bản làm việc và yêu cầu hoàn lại toàn bộ tiền nếu ban chi hội đã thu. Đây là hướng xử lý hợp lý, bởi quy định mới chỉ có ý nghĩa khi phụ huynh thấy được kết quả cụ thể.
Với khoản thu thuộc hoạt động của nhà trường, trường cần tách bạch khỏi khoản hỗ trợ do phụ huynh tự nguyện và công khai nội dung, mức thu qua cuộc họp cùng kênh thông tin chính thức. Không nên gộp mọi khoản vào một danh sách chung khiến gia đình khó nhận biết khoản nào do trường tổ chức, khoản nào là đóng góp tùy nguyện. Các trường cũng cần hướng dẫn ban đại diện về cơ chế hỗ trợ mới, thiết lập đầu mối tiếp nhận phản ánh và trả lời rõ căn cứ của từng khoản thu.

Phụ huynh cần nhận ra đâu là tự nguyện, đâu là áp đặt
Một khoản hỗ trợ chỉ thực sự tự nguyện khi phụ huynh được quyền từ chối mà không bị gây sức ép, không bị đưa vào danh sách phải đóng và không bị áp một mức tối thiểu hay thời hạn nộp. Theo quy định mới, nếu gia đình muốn hỗ trợ một hoạt động cụ thể, có thể tự quyết định hỗ trợ bằng hàng hóa, dịch vụ hoặc thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp. Vì vậy, lời kêu gọi có mục đích rõ ràng khác với thông báo yêu cầu cả lớp đóng cùng một mức.
Quy định phụ huynh cũng thay đổi ở những việc thường ngày: hội nghị lớp sau lần đầu vào đầu năm học được tổ chức khi cần, thay vì bắt buộc họp toàn thể ba lần mỗi năm; việc phối hợp gia đình–nhà trường không bắt buộc dùng ứng dụng hay nền tảng số có thu phí. Phụ huynh nên hỏi rõ khoản thu thuộc hoạt động nào, ai quản lý và có bắt buộc hay không; nếu có dấu hiệu áp đặt, hãy đề nghị nhà trường giải thích và rà soát.

Minh bạch mới là phép thử của quy định
Thông tư có thể chặn cách thu tiền núp bóng quỹ phụ huynh, nhưng hiệu quả phụ thuộc vào việc trường kiểm tra thực chất, không chỉ nhắc lại điều cấm. Nhà trường cần rà soát khoản đã thu, công khai kết quả, hoàn trả khi cần và hướng dẫn ban đại diện không nhận giữ tiền hỗ trợ. Phụ huynh cũng cần phân biệt quyền tự nguyện đóng góp với nghĩa vụ bị áp đặt, đồng thời có kênh phản ánh thuận tiện.
Kết luận, ban đại diện cha mẹ học sinh vẫn có thể làm cầu nối giữa gia đình và trường, nhưng không thể biến vai trò ấy thành quyền thu và giữ quỹ. Một cơ chế hỗ trợ đúng đắn phải có mục đích cụ thể, không ép buộc và không khiến học sinh hay gia đình chịu áp lực vì không đóng tiền. Rà soát nghiêm túc ngay từ các khoản đã thu sẽ là bước đầu để khôi phục niềm tin.






