Giấy tờ giả được rao bán như một dịch vụ trực tuyến
Làm giả giấy tờ là hành vi tạo lập hoặc chỉnh sửa tài liệu để mạo danh cơ quan, tổ chức và khiến tài liệu trông như giấy tờ hợp pháp. Vụ án tại Bắc Ninh cho thấy hoạt động này có thể được tổ chức như một dịch vụ trực tuyến: tìm khách trên mạng xã hội, sản xuất theo yêu cầu rồi chuyển phát tận nơi. Cách làm ấy biến giấy tờ giả trên mạng thành một rủi ro cụ thể, không chỉ là lời chào mời khó kiểm chứng. Công an phát hiện nhóm nghi phạm quảng cáo, nhận đặt làm qua Facebook, Zalo và Telegram; ngày 28.10.2026, lực lượng chức năng bắt giữ các đối tượng khi họ đang chuyển giao giấy tờ giả. Điểm đáng chú ý là khâu giao nhận được tách khỏi nơi sản xuất, còn giao dịch diễn ra qua nhiều nền tảng, khiến việc lần theo hoạt động khó khăn hơn.
Theo thông tin điều tra ban đầu, Vy Văn Mắn, sinh năm 1993, trực tiếp thiết kế, chỉnh sửa, in ấn và hoàn thiện giấy tờ; Vy Văn Tâm, sinh năm 1995, tìm khách, nhận thông tin đặt hàng rồi chuyển yêu cầu cho Mắn để hưởng hoa hồng. Hai người thuê căn hộ tại chung cư NOXH Evergreen, tổ dân phố Yên Ninh, phường Nếnh làm nơi ở và địa điểm sản xuất. Đây không phải kiểu mua bán giấy tờ giả chỉ dừng ở vài cuộc trao đổi: theo cơ quan điều tra, nhóm đã cung cấp số lượng lớn giấy tờ, mạo danh nhiều cơ quan, tổ chức để thu lợi bất chính. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Bắc Ninh đã khởi tố vụ án và khởi tố cả hai bị can về tội làm giả tài liệu của cơ quan, tổ chức.

Từ căn cước gắn chip đến sổ đỏ và bằng cấp
Danh mục tang vật cho thấy phạm vi làm giả rộng hơn nhiều so với một loại giấy tờ đơn lẻ. Công an thu giữ căn cước công dân gắn chip, giấy đăng ký xe mô tô, giấy phép lái xe, tem kiểm định, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy xác nhận cư trú và tình trạng hôn nhân, giấy tờ y tế, bằng đại học cùng chứng chỉ đào tạo nghề. Nói cách khác, đường dây giấy tờ giả này nhắm đến nhiều lĩnh vực đời sống, từ đi lại và phương tiện đến cư trú, đất đai, học vấn. Tang vật còn có phôi thẻ nhựa, máy tính, máy in màu, máy ép nhiệt và vật tư phục vụ sản xuất. Những thiết bị ấy cho thấy hoạt động được chuẩn bị để làm ra sản phẩm theo yêu cầu, chứ không chỉ mua bán tài liệu có sẵn.
Cách vận hành cũng được thiết kế để che dấu đầu mối: khách gửi thông tin cá nhân và tiền đặt cọc qua mạng, còn giấy tờ hoàn thiện được gửi bằng dịch vụ bưu chính. Thông tin điều tra được công bố cho biết các nghi phạm dùng nhiều tài khoản và thường xóa dữ liệu trao đổi sau mỗi giao dịch, gây khó cho việc phát hiện và thu thập chứng cứ. Đây là lý do không nên xem những lời mời làm giấy tờ trên mạng như một giao dịch vô hại. Giấy tờ giả có thể bị dùng để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc thực hiện hành vi vi phạm khác, đồng thời xâm phạm trật tự quản lý hành chính. Nhu cầu mua một tài liệu giả không chỉ đặt người đặt mua trước rủi ro pháp lý; nó còn tiếp sức cho một chuỗi sản xuất và phân phối.
Người đã đặt mua cần chủ động trình báo
Vụ việc nhấn mạnh một điểm dễ bị bỏ qua: người mua, người nhận và người sử dụng giấy tờ giả đều cần xử lý hậu quả, thay vì tiếp tục giữ hoặc đưa tài liệu vào sử dụng. Công an TP Bắc Ninh đề nghị những tổ chức, cá nhân đã đặt mua, nhận hoặc sử dụng giấy tờ từ các nghi phạm khẩn trương trình báo, giao nộp giấy tờ và cung cấp thông tin, tài liệu liên quan cho Cơ quan Cảnh sát điều tra. Đây là khuyến nghị trực tiếp dành cho bất kỳ ai có liên quan đến giao dịch của nhóm, không phải lời kêu gọi chung chung. Việc cung cấp dữ liệu trao đổi, thông tin nhận hàng hay tài liệu liên quan có thể hỗ trợ điều tra mở rộng và làm rõ những người khác trong mạng lưới.
Thông tin về tuổi của các bị can có khác biệt giữa hai bản tin: một nguồn ghi Mắn sinh năm 1993 và Tâm sinh năm 1995, trong khi bản tin ngày 9-11 nêu lần lượt 33 và 31 tuổi. Dù vậy, điểm cốt lõi không thay đổi: cả hai bị can đều bị khởi tố trong vụ án làm giả tài liệu tại Bắc Ninh. Cơ quan điều tra đang tiếp tục mở rộng vụ việc. Kết luận thực tế rất rõ: mạng xã hội giúp đường dây tiếp cận khách nhanh, nhưng không làm cho hành vi sản xuất hay mua bán giấy tờ giả trở nên kín đáo hoặc ít nguy hiểm hơn. Ai từng đặt mua, nhận hoặc sử dụng giấy tờ từ nhóm này nên làm theo đề nghị của cơ quan công an, thay vì giữ tài liệu và chờ rủi ro phát sinh.






