Hầm chui 960 tỷ đồng: Bước ngoặt cho giao thông Hà Nội
Hầm chui Mễ Trì – Dương Đình Nghệ là một dự án hạ tầng giao thông Hà Nội quy mô lớn, dài 655m với 6 làn xe, được thiết kế đi ngầm dưới trục Phạm Hùng – Vành đai 3 trên cao nhằm giảm ùn tắc, tăng kết nối khu vực phía Tây và từng bước hoàn thiện mạng lưới giao thông đô thị theo quy hoạch. Điểm mấu chốt của dự án không chỉ nằm ở con số tổng mức đầu tư hơn 960 tỷ đồng, mà ở lựa chọn chiến lược: ưu tiên dòng xe hay ưu tiên không gian sống. Được phê duyệt ngày 7/1/2026, hầm chui tại nút giao Mễ Trì – Dương Đình Nghệ – Vành đai 3 được giao cho Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông thành phố làm chủ đầu tư. Theo thiết kế, công trình gồm 120m hầm kín, 200m hầm hở và 335m tường chắn, gờ chắn bánh với mặt cắt ngang 27m x 7,4m. Theo quyết định phê duyệt, "dự án hầm chui nút giao Mễ Trì – Dương Đình Nghệ – Vành đai 3 có tổng mức đầu tư hơn 960 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2027". Đây là một hầm chui Hà Nội tiêu biểu cho cách thành phố đang chọn giải pháp công trình lớn để xử lý các điểm nóng giao thông thay vì chỉ điều chỉnh tổ chức giao thông bề mặt.
Nút giao Mễ Trì: Áp lực phương tiện và kỳ vọng thông suốt
Nút giao Mễ Trì – Dương Đình Nghệ – Phạm Hùng từ lâu là một điểm nghẽn của giao thông Hà Nội, nơi mật độ phương tiện lớn, kết nối nhiều tuyến chính và bao quanh bởi các khu dân cư, cơ quan, doanh nghiệp. Sự hiện diện của Keangnam Landmark 72, Handico Tower và khu đô thị The Manor biến khu vực này thành lõi bất động sản phía Tây, kéo theo lưu lượng xe tăng nhanh hơn khả năng đáp ứng của mặt đường hiện hữu. Trong bối cảnh đó, hầm chui Hà Nội tại nút giao Mễ Trì được kỳ vọng là “van xả áp” cho trục Mễ Trì – Dương Đình Nghệ, giúp giảm áp lực giao thông, hạn chế xung đột giữa các dòng phương tiện và rút ngắn thời gian di chuyển cho người dân. Đáng chú ý, dù những ngày qua xuất hiện nhiều máy xúc, xe cẩu và hoạt động cắt tỉa cây xanh, giao thông khu vực vẫn tương đối ổn định, chưa ghi nhận ùn tắc cục bộ trong giờ cao điểm. Nếu thi công và tổ chức lưu thông hợp lý, hầm chui 6 làn xe có thể trở thành minh chứng cho việc một dự án hạ tầng lớn vẫn giữ được nhịp sống đô thị trong giai đoạn xây dựng, thay vì biến cả khu vực thành công trường kéo dài.
Cái giá môi trường: Hàng loạt cây xanh phải nhường chỗ cho hầm chui
Đằng sau những bản vẽ hầm chui hiện đại là hình ảnh ít dễ chịu hơn: hàng loạt cây xanh trên vỉa hè, dải phân cách đường Mễ Trì và Dương Đình Nghệ đang bị cắt tỉa, chặt hạ và di dời để lấy mặt bằng thi công. Tại khu vực cổng Viện Âm nhạc Việt Nam, nhiều gốc cây lớn đã bị đốn hạ, cắt sát gốc; một số cây chỉ còn trơ thân sau khi cắt tỉa gần hết cành. Ở dải phân cách qua Tổng công ty Sông Đà, những cây chà là cảnh được đào nguyên bầu gốc, cẩu lên xe tải để đưa đến khu vực ươm trồng, bảo quản. Thảm cỏ và cây bụi trang trí trên dải phân cách đường Dương Đình Nghệ – Phạm Hùng cũng được thu dọn, để lại mặt bằng đất trống phục vụ xử lý hạ tầng kỹ thuật và dựng rào chắn. Việc di dời cây xanh là một phần trong phương án xử lý tác động môi trường và tái bố trí cảnh quan đô thị của dự án hạ tầng này. Tuy nhiên, câu hỏi lớn là sau khi hầm chui hoàn thành, Hà Nội sẽ trả lại cho khu vực này loại không gian nào: một nút giao khô cứng, ưu tiên xe, hay một cấu trúc đô thị mới có cây xanh, mặt nước và chỗ đứng cho người đi bộ?
Giữa lợi ích giao thông và rủi ro môi trường: Hà Nội cần chọn cách làm
Về mặt kỹ thuật, hầm chui Mễ Trì – Dương Đình Nghệ được kỳ vọng không chỉ giảm ùn tắc tại nút giao Mễ Trì – Phạm Hùng – Vành đai 3 mà còn góp phần hạn chế ngập úng trước tòa nhà Keangnam Landmark 72, nơi thường xuyên ghi nhận tình trạng nước đọng khi mưa lớn. Nếu hệ thống thoát nước, thông gió và chiếu sáng được thiết kế tốt, công trình có thể trở thành một điểm cộng cho chất lượng giao thông Hà Nội. Nhưng lợi ích giao thông không tự động chuyển hóa thành lợi ích môi trường. Việc mất đi hàng chục cây xanh trưởng thành, thay bằng kết cấu bê tông và mặt đường, sẽ làm giảm khả năng điều hòa vi khí hậu, tăng nhiệt độ bề mặt và thu hẹp không gian công cộng mềm của khu vực. Bài toán đặt ra cho chính quyền không phải là có xây hầm chui hay không, mà là xây như thế nào để nút giao Mễ Trì trở thành một tổ hợp giao thông – cảnh quan – môi trường hài hòa. Một dự án hạ tầng quy mô hơn 960 tỷ đồng chỉ thực sự đáng giá nếu nó mang lại nhiều hơn khả năng lưu thông cho xe: đó phải là một không gian đô thị an toàn, dễ chịu cho người dân, với cây xanh được tái bố trí hợp lý, mặt bằng được thiết kế lại để khuyến khích đi bộ và hạn chế ô nhiễm. Đến năm 2027, khi hầm chui dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng, câu trả lời của Hà Nội cho bài toán cân bằng giữa phát triển và bảo tồn sẽ hiện rõ trong từng mét vuông bê tông và từng tán cây được giữ lại.
