Lượt tìm tăng, doanh thu không theo kịp
Tìm kiếm AI của Google là cách tra cứu dạng hội thoại, trong đó hệ thống tổng hợp câu trả lời thay vì chỉ đưa ra danh sách liên kết, nhưng mô hình này hiện tạo ít doanh thu quảng cáo hơn mỗi lượt tìm truyền thống. Đây là nghịch lý đáng chú ý: trải nghiệm mới thu hút thêm người dùng, song chưa chuyển được sức hút ấy thành nguồn thu tương xứng. CEO Sundar Pichai cho biết số truy vấn tăng nhanh nhất trong năm năm, nhưng doanh thu tìm kiếm quý III chỉ tăng 12%, chậm lại so với mức 17% quý trước và thấp hơn dự báo khoảng 15%. Giám đốc kinh doanh Philipp Schindler cho rằng doanh thu yếu hơn từ AI Mode góp phần khiến đà tăng chậm lại. Với người dùng, câu trả lời hội thoại có thể tiện hơn; với Google, mỗi phiên tương tác lại đang đem về ít tiền quảng cáo hơn. Công ty vẫn thử nghiệm quảng cáo trong AI Mode, nên lợi ích thương mại của trải nghiệm này còn chưa được chứng minh.
Cú hụt ở mảng cốt lõi khiến nhà đầu tư lo ngại
Điều khiến thị trường bất an không phải riêng một quý tăng trưởng chậm, mà là tín hiệu AI có thể làm suy yếu chính cỗ máy tài trợ cho các khoản đầu tư AI. Kết quả tìm kiếm và quảng cáo không đạt kỳ vọng đã khơi lên lo ngại về nguồn thu chủ lực của Google. Quảng cáo tìm kiếm cùng các kênh khác chiếm khoảng một nửa tổng doanh thu, trong khi doanh thu quảng cáo YouTube cũng thấp hơn dự báo. Alphabet còn ghi nhận dòng tiền tự do âm trong hai quý liên tiếp, điều chưa từng xảy ra với công ty trước đó. Đây là sức ép kép: doanh nghiệp cần chi mạnh cho hạ tầng AI, nhưng hiệu quả kiếm tiền từ sản phẩm AI chưa bù được rủi ro đang xuất hiện ở hoạt động quảng cáo truyền thống. Những con số này không chứng minh tìm kiếm sẽ sụp đổ, nhưng đủ để nhà đầu tư đòi hỏi bằng chứng rõ ràng hơn rằng AI sẽ mở rộng doanh thu thay vì bào mòn nó.
Cổ phiếu Alphabet đặt cược vào lời giải kiếm tiền
Phản ứng của cổ phiếu cho thấy nhà đầu tư đang định giá lại rủi ro, chứ không chỉ thất vọng trước một báo cáo quý. Ngày 29/10, cổ phiếu Alphabet giảm hơn 13%, ghi nhận phiên lao dốc mạnh nhất lịch sử doanh nghiệp và kéo vốn hóa Alphabet sụt giảm đáng kể. Quy mô cú rơi cho thấy mối lo đã chuyển từ giả thuyết cạnh tranh AI sang câu hỏi cụ thể hơn: liệu Google có thể duy trì tăng trưởng tìm kiếm khi người dùng chuyển sang chatbot và các hình thức trả lời mới? Công ty dự định đưa thêm quảng cáo vào AI Mode và mở rộng tính năng này tới thêm 10 thị trường, nhưng kế hoạch chưa đồng nghĩa với doanh thu đã được bảo đảm. Cách nhìn thận trọng hợp lý hơn lúc này là xem AI vừa là cơ hội sản phẩm vừa là phép thử cho mô hình quảng cáo. Nếu lượt tìm tiếp tục tăng mà doanh thu trên mỗi truy vấn yếu, cổ phiếu Alphabet khó lấy lại niềm tin chỉ nhờ lời hứa về tiềm năng công nghệ.
