Chip AI Trung Quốc: từ “bản sao giá rẻ” thành đối thủ hiệu năng
Chip AI Trung Quốc là nhóm bộ xử lý tăng tốc trí tuệ nhân tạo do các hãng như Axera và Huawei phát triển, nhắm vào việc chạy mô hình ngôn ngữ lớn, tác nhân AI và hạ tầng tính toán nội địa với mục tiêu đạt hiệu năng tiệm cận hoặc vượt các giải pháp phương Tây nhưng giữ chi phí thấp hơn đáng kể cho người dùng chuyên nghiệp.
Axera, một hãng chip AI Trung Quốc, vừa giới thiệu AX8860, dòng chip được thiết kế để chạy các mô hình ngôn ngữ lớn và tác nhân AI. Sipeed, đơn vị dự kiến bán thiết bị sử dụng chip này, tuyên bố AX8860 xử lý mô hình Qwen 27B nhanh hơn Nvidia DGX Spark 25% ở giai đoạn đầu vào và 30% ở giai đoạn sinh kết quả, trong khi giá bán được cho là gần bằng một nửa đối thủ. Đây là tuyên bố mang tính thách thức trực diện vị thế của NVIDIA trong phân khúc accelerator tầm trung. Về phía hệ sinh thái, Huawei khẳng định chip AI Ascend hiện bán chạy hơn Nvidia tại thị trường Trung Quốc, dù vẫn thừa nhận hiệu năng đơn chip còn kém các bộ xử lý cao cấp nhất của đối thủ.
Axera AX8860 benchmark: 30% nhanh hơn DGX Spark nhưng cần kiểm chứng
Điểm gây chú ý nhất của Axera AX8860 benchmark là tuyên bố vượt DGX Spark tới 30% ở giai đoạn decode khi chạy Qwen 27B. Con chip này dùng tiến trình 6nm, tích hợp CPU Arm Cortex-A55 16 nhân và NPU đạt tối đa 256 TOPS ở độ chính xác FP4 thuần, không dựa vào kỹ thuật dữ liệu thưa. Về bộ nhớ, AX8860 hỗ trợ tới 128 GB LPDDR5X với băng thông 273 GB/s, ngang với DGX Spark của NVIDIA và nền tảng Ryzen AI Halo của AMD. Đây là thông số then chốt vì với LLM, băng thông và dung lượng bộ nhớ thường quyết định tốc độ hơn là số TOPS thuần.
Về khả năng mở rộng, nhiều thiết bị dùng AX8860 hỗ trợ mạng 256 Gbps, cao hơn mức 200 Gbps của DGX Spark. Hai chip ghép cụm đạt 512 TOPS, bốn chip đạt 1.024 TOPS với hiệu suất mở rộng 80% theo công bố của hãng. Nếu những con số này được kiểm chứng độc lập, AX8860 sẽ là lựa chọn đáng cân nhắc cho AI workstation giá rẻ, nhất là các cấu hình mini PC hoặc card PCIe một khe cho người dùng đam mê tự lắp máy. Tuy nhiên, hiện toàn bộ dữ liệu vẫn đến từ phía nhà sản xuất; chưa có benchmark độc lập nào xác nhận mức chênh 25–30% so với NVIDIA DGX Spark.
Huawei Ascend: bán chạy hơn nhưng Huawei Ascend hiệu năng vẫn là điểm yếu
Trong khi Axera đánh thẳng vào phân khúc card và mô-đun, Huawei chọn chiến lược quy mô hệ thống với dòng chip AI Ascend. Theo ước tính của chính Huawei, chip AI Ascend hiện bán chạy hơn Nvidia tại thị trường Trung Quốc, đánh dấu bước tiến trong nỗ lực phát triển hạ tầng AI nội địa. Đây là câu chuyện về thị phần, không phải về ngôi vương hiệu năng. Chính Chủ tịch luân phiên Eric Xu thừa nhận chip của Huawei vẫn kém hơn về sức mạnh xử lý đơn chip, và các nhà phân tích cho rằng những phiên bản Ascend mới nhất chỉ đạt một phần nhỏ hiệu năng so với dòng chip cao cấp nhất của Nvidia.
Thay vì cố bám đuổi từng watt hiệu năng, Huawei tập trung vào hệ thống Atlas 950 SuperPoD và kiến trúc Peerium, nơi CPU, NPU, bộ nhớ, SSD, card mạng và switch được xem như thành phần ngang hàng, kết nối qua UnifiedBus. Cách tiếp cận này phù hợp với bối cảnh Trung Quốc bị hạn chế tiếp cận máy khắc quang EUV, buộc ngành bán dẫn phải dựa vào quy trình DUV. Theo Eric Xu, Huawei hiện không có kế hoạch xuất khẩu chip AI quy mô lớn vì nhu cầu trong nước đã vượt khả năng đáp ứng. Điều đó nghĩa là người dùng ngoài Trung Quốc khó tiếp cận Ascend, nhưng tín hiệu thị trường cho thấy NVIDIA không còn là lựa chọn mặc định trong mọi trung tâm dữ liệu.
Ý nghĩa với PC enthusiast và AI workstation giá rẻ
Với PC enthusiast và người xây AI workstation giá rẻ, sự xuất hiện của chip AI Trung Quốc như Axera AX8860 và Huawei Ascend mở ra một bức tranh mới: thị trường accelerator không còn bị khóa cứng bởi một thương hiệu. AX8860 được triển khai dưới nhiều dạng sản phẩm: mô-đun 40W, card PCIe Gen5 x4 một khe có cổng mạng và hiển thị, thậm chí card bốn chip với tản nhiệt lớn và đầu cấp điện 8 chân tiêu chuẩn. Sipeed cho biết trang đặt trước các thiết bị như MaixStation sẽ mở trong vòng 24 giờ kể từ thời điểm công bố và sản phẩm sẽ có mặt trong năm nay, trong khi một nguồn khác nói rằng thiết bị MaixStation sẽ ra thị trường trong năm 2026.
Từ góc nhìn người dùng chuyên nghiệp, điều quan trọng không chỉ là TOPS hay băng thông, mà là hệ sinh thái phần mềm. AX8860 hỗ trợ vLLM, SGLang và PyTorch, nghĩa là có thể chạy nhiều workflow quen thuộc của cộng đồng AI. Tuy nhiên, hiệu năng và giá bán AX8860 vẫn chưa được kiểm chứng độc lập, mức giá “gần bằng một nửa” DGX Spark cũng chưa rõ ràng. Chỉ khi có thử nghiệm độc lập, người dùng mới đánh giá được AX8860 có thật sự là lựa chọn gọn nhẹ, tiết kiệm cho máy chạy mô hình ngôn ngữ lớn và tác nhân AI hay không.
Cuộc chơi mới của accelerator: NVIDIA không còn là lựa chọn mặc định
Điểm chung giữa Axera và Huawei là họ không cố sao chép NVIDIA theo kiểu một-một. Axera đánh vào phân khúc card AI workstation giá rẻ với thông số băng thông ngang DGX Spark và Ryzen AI Halo, đồng thời hứa hẹn hiệu năng Qwen 27B nhanh hơn 25–30% so với DGX Spark ở các giai đoạn prefill và decode. Huawei thì dùng chiến lược “bán nhiều hơn, ghép cụm tốt hơn” để bù lại khoảng cách hiệu năng đơn chip.
Axera cũng không dừng ở AX8860: theo lộ trình, AX8950 sẽ đạt tới 500 TOPS, còn thế hệ AX8970 tiếp theo vượt 700 TOPS. Nếu các kế hoạch này thành hiện thực, thị trường accelerator sẽ có thêm một trục cạnh tranh mới bên cạnh NVIDIA và AMD. Đối với người xây dựng workstation chuyên nghiệp, điều đó đồng nghĩa với nhiều lựa chọn cấu hình hơn, từ card PCIe đơn giản đến cụm nhiều chip 1.024 TOPS. Kết luận thẳng thắn là: thời kỳ “mua GPU AI chỉ có NVIDIA” đang dần khép lại; câu hỏi mới cho mỗi builder sẽ là chọn hệ sinh thái nào phù hợp nhất với workload, ngân sách và khả năng mở rộng dài hạn.
