Khoan khảo sát dọc cửa ngõ tây bắc
Khảo sát địa chất metro là bước thu thập mẫu đất đá và dữ liệu nền đất để phục vụ thiết kế, đánh giá điều kiện xây dựng trước khi thi công tuyến đường sắt đô thị. Những ngày này, nhiều tổ công nhân đang khoan khảo sát dọc Quốc lộ 22, nay là đường Lê Quang Đạo, qua khu vực xã Xuân Thới Sơn và xã Bà Điểm ở cửa ngõ tây bắc TP.HCM. Đây là hoạt động chuẩn bị cho metro số 2 TP.HCM, gồm đoạn Tham Lương – An Hạ và tuyến 2S nối An Hạ với Khu đô thị Tây Bắc, chứ không phải dấu hiệu toàn tuyến đã bắt đầu xây dựng. Các vị trí khoan được rào chắn tạm và đặt biển báo; công nhân lấy mẫu ở nhiều độ sâu để làm rõ điều kiện địa chất. Việc khảo sát là phần việc cần thiết, nhưng tiến độ này nên được nhìn nhận đúng mức: dữ liệu đang được thu thập, còn dự án vẫn phải qua các bước hoàn thiện hồ sơ.
Hai đoạn tuyến, một hành lang liên vùng
Phạm vi nghiên cứu sơ bộ dài khoảng 34 km, tính cả tuyến nhánh, kéo từ Tham Lương qua An Hạ đến Khu đô thị Tây Bắc và hướng tới xã Thái Mỹ, giáp ranh tỉnh Tây Ninh. Vì vậy, cách gọi “mở rộng tuyến metro số 2” bao hàm hai phần có vai trò nối tiếp: tuyến metro Tham Lương từ Tham Lương đến An Hạ, rồi tuyến 2S từ An Hạ đi về phía metro Tây Bắc. Theo đề xuất sơ bộ, toàn hành lang có 26 nhà ga trên cao và một depot. Đây không chỉ là phần kéo dài của một tuyến nội đô; hướng đi dọc Quốc lộ 22 được thành phố thống nhất chủ trương nhằm tăng kết nối liên vùng và đáp ứng nhu cầu vận tải về phía tây bắc. Tuy nhiên, chiều dài và cấu hình nêu trên vẫn là thông tin sơ bộ, không nên hiểu như thiết kế cuối cùng đã được chốt.
Kỳ vọng đi lại lớn, nhưng khảo sát chưa phải khởi công
Lý do người dân trông đợi tuyến này rất dễ hiểu: một cư dân Hóc Môn cho biết đi xe máy vào trung tâm TP.HCM thường mất hơn một giờ, và hy vọng metro sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển. Nhưng lợi ích ấy chỉ thành hiện thực khi dự án được phê duyệt, xây dựng và đưa vào khai thác; mũi khoan khảo sát hôm nay chưa thể bảo đảm thời điểm hay thời lượng hành trình trong tương lai. Thành phố xếp đoạn Tham Lương – An Hạ và tuyến 2S vào nhóm dự án cấp bách, thuộc danh mục ưu tiên hoàn thành năm 2030 để hướng tới 255 km metro hoạt động. Nhiệm vụ trước mắt là hoàn thiện báo cáo nghiên cứu khả thi; lãnh đạo thành phố yêu cầu phối hợp với các sở, ngành để trình xem xét, với mục tiêu bảo đảm khởi công trong quý IV-2026. Mốc này là mục tiêu kế hoạch, không phải xác nhận toàn tuyến đã khởi công.
Giá trị của đợt khảo sát địa chất metro nằm ở việc tạo cơ sở kỹ thuật cho quyết định đầu tư và thiết kế, chứ không phải tạo cảm giác dự án đã gần hoàn thành. Với một hành lang dài, đi qua nhiều khu vực và hướng tới kết nối tỉnh lân cận, việc hiểu rõ nền đất là điều kiện quan trọng để hạn chế rủi ro ở các bước sau. Người dân có lý do để kỳ vọng vào tuyến metro, nhưng cũng cần phân biệt rõ giữa khảo sát, phê duyệt và thi công. Kết luận thận trọng nhất lúc này: hành lang 34 km đang được nghiên cứu trên thực địa, còn tiến độ xây dựng sẽ phụ thuộc vào việc hoàn tất hồ sơ và các thủ tục tiếp theo.
