Một năm hoạt động cho thấy giá trị của cấp cứu ngoại viện
Cấp cứu ngoại viện là dịch vụ y tế tiếp nhận cuộc gọi khẩn cấp, đưa ê-kíp và phương tiện đến xử trí người bệnh tại hiện trường trước khi kết nối họ với cơ sở điều trị. Tại Phú Quốc, mô hình này cho thấy năng lực phản ứng nhanh không chỉ là chuyện có xe cứu thương, mà còn là cách tổ chức cả chuỗi hỗ trợ.
Được triển khai từ tháng 10/2025 dưới sự chủ trì của Sở Y tế tỉnh An Giang, hệ thống do Vinmec Phú Quốc phối hợp với Trung tâm Y tế Phú Quốc vận hành, với sự tài trợ và đồng hành của Tập đoàn Vingroup. Trong một năm, ê-kíp xử lý 1.435 ca cấp cứu tại hiện trường; tổng đài tiếp nhận 13.056 cuộc gọi, trong đó có 1.511 cuộc gọi khẩn cấp. Quy mô này cho thấy nhu cầu hỗ trợ là thường xuyên, không phải chỉ xuất hiện trong vài sự cố nổi bật.
Kết quả đáng chú ý không nằm riêng ở số ca, mà ở khả năng đưa hỗ trợ đến đúng nơi trong thời điểm người bệnh cần nhất. Với một địa bàn đảo, cấp cứu Phú Quốc càng có ý nghĩa khi việc chuyển ca nặng vào đất liền có thể cần thêm thời gian và điều kiện phù hợp.
Mạng lưới 115 rút ngắn quãng chờ, miễn phí dịch vụ
Mạng lưới 115 gồm một trung tâm điều phối và ba trạm cấp cứu tại Gành Dầu, Dương Đông, An Thới, hoạt động 24/7. Cấu trúc phân bố này giúp xe cứu thương xuất phát từ gần hơn với người cần trợ giúp, thay vì phụ thuộc vào một điểm duy nhất.
Sau một năm, thời gian trung bình từ lúc ê-kíp nhận điều phối đến khi xe rời trạm là 97,2 giây; thời gian di chuyển tới hiện trường trung bình 7,93 phút. Đây là những chỉ số có ý nghĩa thực tế: vài phút đầu có thể quyết định người bệnh được đánh giá, sơ cứu và đưa đi điều trị sớm đến đâu. Hệ thống cũng ghi nhận 1.208 lượt vận chuyển người bệnh đến cơ sở y tế.
Điểm đáng giữ vững là dịch vụ cấp cứu và vận chuyển được cung cấp miễn phí cho người dân, du khách. Khi chi phí không trở thành rào cản ban đầu, người gặp nạn có thêm cơ hội gọi trợ giúp kịp thời. Nhưng tốc độ của xe vẫn chỉ là một mắt xích; nếu người xung quanh không biết làm gì trước khi ê-kíp tới, khoảng chờ ấy vẫn có thể bị bỏ phí.
Đào tạo người dân là bước nối tiếp cần thiết
Ngày 23/10/2026, địa phương phát động đề án đào tạo sơ cấp cứu cộng đồng, có lộ trình từ quý IV/2026 đến quý II/2027, với sự chỉ đạo và đồng hành của UBND đặc khu Phú Quốc. Vinmec cùng địa phương hướng tới huấn luyện khoảng 2.000–3.000 người, tương đương khoảng 1% dân số.
Chương trình ưu tiên những người thường có mặt ở nơi xảy ra sự cố hoặc tiếp xúc với du khách như tài xế, hướng dẫn viên, nhân viên khách sạn, giáo viên và lực lượng an ninh. Nội dung gồm nhận biết ngừng tim, ngừng thở, thực hành hồi sinh tim phổi cơ bản (CPR) và phối hợp gọi 115; học viên được hướng dẫn sơ cứu trong phạm vi đã học, không thay thế nhân viên y tế.
Hướng đi này hợp lý khi Phú Quốc chuẩn bị cho APEC 2027: điểm đến an toàn không thể chỉ dựa vào bệnh viện và xe cứu thương, mà còn cần người tại chỗ biết nhận ra nguy cơ và hành động đúng. Cùng với đào tạo, địa phương có kế hoạch lắp 30 máy khử rung tim tự động (AED) tại sân bay, bến cảng, bãi biển và khu du lịch đông người.
Thước đo tiếp theo là khả năng biến kế hoạch thành phản xạ
Một năm vận hành đã tạo nền tảng đáng kể: ê-kíp có thể ứng cứu tại hiện trường, tổng đài điều phối kết nối các trạm, còn dịch vụ miễn phí giúp người dân và du khách tiếp cận hỗ trợ. Tuy vậy, số liệu hoạt động mới cho biết hệ thống đã làm được gì; chất lượng lâu dài sẽ phụ thuộc vào việc duy trì nhân lực, thiết bị và phối hợp giữa hiện trường với cơ sở tiếp nhận.
Đào tạo sơ cấp cứu cộng đồng vì thế không nên dừng ở một đợt phát động. Mục tiêu 2.000–3.000 học viên và kế hoạch bố trí AED cần đi cùng thực hành lặp lại, hướng dẫn dễ nhớ và khả năng gọi 115 nhanh chóng. Nếu người có mặt đầu tiên biết bảo vệ nạn nhân, nhận diện dấu hiệu nguy hiểm và kết nối lực lượng chuyên nghiệp, mạng lưới sẽ có thêm một lớp ứng cứu.
Kết luận, 1.435 ca cấp cứu tại hiện trường là dấu mốc cho thấy cấp cứu ngoại viện ở Phú Quốc đã đi vào hoạt động thực chất. Bước mở rộng sang cộng đồng mới là phép thử tiếp theo: biến thời gian chờ xe thành khoảng thời gian có ích, để năng lực ứng cứu phục vụ lâu dài cho cả cư dân lẫn du khách.
